آرتروز و ساییدگی مفاصل
آرتروز و ساییدگی مفاصل یکی از شایعترین بیماریهای اسکلتی‑عضلانی است که بسیاری از افراد بعد از میانسالی با آن روبهرو میشوند. در این بیماری، غضروفی که بین استخوانها قرار دارد بهتدریج فرسوده میشود و حرکت مفصل با درد و خشکی همراه میشود. زانو، گردن و کمر از نواحیای هستند که بیشترین فشار مکانیکی را تحمل میکنند، بنابراین آرتروز در این قسمتها بیشتر دیده میشود.
اگر از دید کاربر نگاه کنیم، اولین سوال معمولاً این است: «آیا درد مفصل من آرتروز است؟» پاسخ همیشه ساده نیست. چون درد مفصل میتواند از مشکلات دیگری مثل دیسک کمر، التهاب مفصلی یا آسیب رباطها هم ایجاد شود. شناخت دقیق علائم، علتها و روشهای تشخیص کمک میکند مسیر درمان درست انتخاب شود.
آرتروز و ساییدگی مفاصل چیست؟
آرتروز یا ساییدگی مفاصل نوعی بیماری تخریبی مفصل است که در آن غضروف محافظ بین استخوانها بهمرور زمان آسیب میبیند. این غضروف در حالت طبیعی مانند یک بالشتک عمل میکند و اجازه میدهد استخوانها بدون اصطکاک روی هم حرکت کنند. وقتی این لایه محافظ نازک شود، استخوانها به هم نزدیکتر میشوند و حرکت مفصل دردناک میشود.
در پزشکی به این بیماری استئوآرتریت گفته میشود. این واژه ترکیبی از سه بخش است: استخوان، مفصل و التهاب. البته برخلاف برخی بیماریهای روماتیسمی، عامل اصلی آرتروز معمولاً التهاب شدید نیست بلکه تخریب تدریجی غضروف مفصل است.
در مفاصل بزرگ بدن مثل زانو، مفصل ران و مهرههای ستون فقرات، فشار مکانیکی زیادی وجود دارد. به همین دلیل این مفاصل بیشتر در معرض ساییدگی قرار میگیرند. بسیاری از افراد ابتدا با درد خفیف هنگام حرکت مواجه میشوند، اما با گذشت زمان ممکن است خشکی مفصل و محدودیت حرکتی هم ایجاد شود.
براساس دادههای کلینیکهای ارتوپدی، بیش از 60 درصد موارد آرتروز در مفصل زانو دیده میشود. بعد از آن آرتروز گردن و آرتروز کمر در رتبههای بعدی قرار دارند. این موضوع به دلیل نقش مهم این مفاصل در تحمل وزن بدن و حرکت روزمره است.
تعریف استئوآرتریت
استئوآرتریت نوعی بیماری مزمن مفصل است که با تخریب تدریجی غضروف، تغییر شکل استخوان و کاهش انعطاف مفصل همراه است. در تصویربرداریهای رادیولوژی، معمولاً کاهش فاصله مفصلی و تشکیل زائدههای استخوانی مشاهده میشود.
در تستهای تصویربرداری که در مراکز تشخیصی انجام میشود، پزشکان معمولاً به چند شاخص مهم توجه میکنند:
- کاهش ضخامت غضروف مفصل
- تنگ شدن فضای مفصلی
- ایجاد زوائد استخوانی (استئوفیت)
- تغییر شکل سطح استخوان
این تغییرات نشان میدهد مفصل در حال تجربه فرسایش تدریجی است. شدت این تغییرات در هر فرد متفاوت است و به عوامل مختلفی مثل سن، وزن و میزان فعالیت بدنی بستگی دارد.
تفاوت آرتروز با آرتریت
خیلی از افراد آرتروز و آرتریت را یک بیماری تصور میکنند، اما از نظر پزشکی این دو مفهوم متفاوت هستند.
| ویژگی | آرتروز | آرتریت |
|---|---|---|
| نوع بیماری | تخریب غضروف مفصل | التهاب مفصل |
| علت اصلی | ساییدگی و فرسایش | بیماریهای خودایمنی یا عفونت |
| سن شایع | بالای 40 سال | ممکن است در هر سنی رخ دهد |
| نمونه بیماری | استئوآرتریت | روماتیسم مفصلی |
برای مثال روماتیسم مفصلی که یک بیماری خودایمنی است، باعث التهاب شدید مفاصل میشود و حتی در جوانان هم دیده میشود. اما آرتروز معمولاً نتیجه سالها فشار و فرسایش مفصل است.
نقش فرسایش غضروف در درد مفصل
غضروف مفصل ساختاری نرم و انعطافپذیر دارد و وظیفه آن کاهش اصطکاک بین استخوانها است. وقتی این لایه تخریب شود، استخوانها هنگام حرکت روی هم ساییده میشوند.
در تجربه بالینی بیماران مبتلا به آرتروز زانو، معمولاً درد هنگام بالا رفتن از پله یا نشستن طولانی بیشتر احساس میشود. دلیل آن افزایش فشار روی سطح مفصل است. در آرتروز گردن نیز حرکت چرخشی گردن یا کار طولانی با موبایل میتواند درد را تشدید کند.
بررسیهای تخصصی نشان میدهد کاهش فقط 1 میلیمتر از ضخامت غضروف مفصل زانو میتواند فشار وارد بر مفصل را تا چند برابر افزایش دهد. به همین دلیل حفظ سلامت غضروف نقش مهمی در پیشگیری از آرتروز دارد.
اسمهای دیگر بیماری آرتروز و ساییدگی مفاصل
در منابع پزشکی و حتی در مکالمات روزمره، آرتروز با نامهای مختلفی شناخته میشود. دانستن این اصطلاحات کمک میکند هنگام مطالعه منابع پزشکی یا مراجعه به پزشک بهتر متوجه تشخیص بیماری شوید.
گاهی بیماران با شنیدن اصطلاحاتی مثل «ساییدگی زانو» یا «فرسایش مفصل» تصور میکنند بیماری متفاوتی دارند. در واقع بیشتر این اصطلاحات به همان آرتروز اشاره میکنند.
استئوآرتریت
رایجترین نام علمی آرتروز استئوآرتریت است. این واژه در مقالات علمی، کتابهای پزشکی و گزارشهای تصویربرداری استفاده میشود. در گزارشهای MRI یا رادیولوژی ممکن است عبارت Osteoarthritis دیده شود که همان ساییدگی مفصل است.
متخصصان ارتوپدی و روماتولوژی معمولاً از این اصطلاح برای تشخیص دقیق بیماری استفاده میکنند. در دستهبندی بیماریهای مفصلی نیز استئوآرتریت شایعترین نوع آرتروز محسوب میشود.
ساییدگی مفصل
در زبان فارسی، پزشکان اغلب از عبارت ساییدگی مفصل استفاده میکنند. این اصطلاح برای بیماران قابل فهمتر است و دقیقاً به فرسایش غضروف مفصل اشاره دارد.
برای مثال ممکن است پزشک در معاینه بگوید: «شما دچار ساییدگی مفصل زانو شدهاید.» این همان تشخیص آرتروز زانو است.
آرتروز دژنراتیو
در برخی منابع تخصصی، آرتروز با نام بیماری دژنراتیو مفصل هم شناخته میشود. واژه دژنراتیو به معنای تخریب تدریجی بافت است.
این اصطلاح بیشتر در گزارشهای علمی یا مقالات تخصصی ارتوپدی دیده میشود و به فرآیند فرسایش آهسته مفصل اشاره دارد.
نشانههای بیماری آرتروز و ساییدگی مفاصل
نشانههای آرتروز معمولاً بهآرامی ظاهر میشوند و در ابتدا ممکن است چندان جدی گرفته نشوند. بسیاری از بیماران ابتدا درد خفیفی در مفصل احساس میکنند که بعد از استراحت بهتر میشود. اما با گذشت زمان، این درد میتواند مداومتر شود.
شدت علائم در افراد مختلف متفاوت است. در برخی افراد فقط خشکی مفصل وجود دارد، اما در بعضی موارد محدودیت حرکتی هم ایجاد میشود.
خشکی صبحگاهی مفصل
یکی از نشانههای رایج آرتروز، خشکی مفصل هنگام بیدار شدن از خواب است. بسیاری از بیماران گزارش میکنند که در چند دقیقه اول صبح حرکت دادن مفصل دشوار است.
این خشکی معمولاً کمتر از 30 دقیقه طول میکشد و با حرکت تدریجی مفصل کاهش پیدا میکند. در بیماریهای التهابی مانند روماتیسم مفصلی، این خشکی ممکن است بیش از یک ساعت ادامه داشته باشد.
درد هنگام حرکت یا پس از استراحت
درد مفصل در آرتروز اغلب هنگام فعالیت افزایش مییابد. برای مثال در آرتروز زانو بالا رفتن از پله یا پیادهروی طولانی میتواند درد را بیشتر کند.
در آرتروز گردن هم کار طولانی با لپتاپ یا موبایل معمولاً باعث تشدید درد میشود. بسیاری از بیماران میگویند بعد از استراحت کوتاه، درد دوباره کاهش پیدا میکند.
صدای تقتق مفصل
در برخی موارد هنگام حرکت مفصل صدای تقتق یا ساییده شدن شنیده میشود. این صدا به دلیل ناهموار شدن سطح مفصل ایجاد میشود.
در تستهای بالینی، پزشکان این صدا را کریپتاسیون مفصل مینامند. البته وجود این صدا همیشه به معنی آرتروز نیست، اما اگر همراه با درد و محدودیت حرکت باشد باید بررسی شود.
محدودیت دامنه حرکت
با پیشرفت آرتروز، حرکت مفصل ممکن است محدود شود. برای مثال در آرتروز گردن چرخاندن کامل سر دشوار میشود یا در آرتروز زانو خم کردن زانو با درد همراه است.
کارشناسان طب فیزیکی معتقدند کاهش تدریجی دامنه حرکت یکی از نشانههای پیشرفت ساییدگی مفصل است و باید جدی گرفته شود.
علت ابتلا به آرتروز و ساییدگی مفاصل
آرتروز معمولاً نتیجه ترکیبی از چند عامل مختلف است. سن، ژنتیک، وزن بدن و سبک زندگی هر کدام میتوانند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند. به زبان ساده، وقتی فشار وارد بر مفصل بیشتر از توان ترمیم غضروف باشد، فرسایش مفصل شروع میشود.
بررسیهای اپیدمیولوژیک نشان میدهد احتمال ابتلا به آرتروز بعد از 50 سالگی به شکل قابل توجهی افزایش مییابد. با این حال در برخی افراد جوان نیز دیده میشود، بهخصوص اگر سابقه آسیب مفصل داشته باشند.
افزایش سن
افزایش سن یکی از مهمترین عوامل خطر آرتروز است. با بالا رفتن سن، توانایی بدن برای ترمیم بافت غضروف کاهش پیدا میکند.
در افراد بالای 60 سال، ضخامت غضروف مفصل بهطور طبیعی کاهش مییابد. این تغییر باعث میشود مفاصل در برابر فشار و ضربه آسیبپذیرتر شوند.
اضافه وزن و فشار مکانیکی
وزن بدن تأثیر مستقیم بر مفاصل تحملکننده وزن دارد. هر یک کیلوگرم اضافه وزن میتواند چند برابر فشار بیشتری به مفصل زانو وارد کند.
در مطالعات ارتوپدی دیده شده است که کاهش 5 تا 10 درصد وزن بدن میتواند درد آرتروز زانو را بهطور قابل توجهی کاهش دهد. این موضوع نشان میدهد مدیریت وزن نقش مهمی در پیشگیری و کنترل بیماری دارد.
آسیبهای قبلی مفصل
آسیبهایی مثل پارگی رباط، شکستگی یا ضربه شدید میتوانند ساختار مفصل را تغییر دهند. حتی اگر این آسیب سالها قبل اتفاق افتاده باشد، احتمال ایجاد آرتروز در همان مفصل بیشتر میشود.
برای مثال ورزشکارانی که سابقه پارگی رباط صلیبی دارند، بیشتر در معرض آرتروز زانو قرار میگیرند.
ژنتیک و عوامل زمینهای
در برخی خانوادهها آرتروز بیشتر دیده میشود. این موضوع نشان میدهد عوامل ژنتیکی میتوانند در ساختار غضروف و مقاومت مفصل نقش داشته باشند.
علاوه بر ژنتیک، برخی بیماریهای زمینهای مثل دیابت یا اختلالات متابولیک نیز ممکن است روند تخریب مفصل را سریعتر کنند.
نحوه تشخیص آرتروز و ساییدگی مفاصل
تشخیص آرتروز و ساییدگی مفاصل معمولاً ترکیبی از بررسی علائم بیمار، معاینه فیزیکی و تصویربرداری پزشکی است. بسیاری از افراد تصور میکنند فقط با یک عکس ساده میتوان آرتروز را تشخیص داد، اما در عمل روند تشخیص کمی دقیقتر است. پزشک ابتدا نوع درد، مدت زمان آن و شرایطی که باعث تشدید یا کاهش درد میشود را بررسی میکند.
در تجربه کلینیکی متخصصان ارتوپدی، شرح حال دقیق بیمار اهمیت زیادی دارد. برای مثال درد زانو هنگام بالا رفتن از پله یا خشکی گردن بعد از کار طولانی با کامپیوتر میتواند سرنخهای مهمی درباره ساییدگی مفصل بدهد. بعد از این مرحله، معاینه فیزیکی و بررسی دامنه حرکت مفصل انجام میشود.
معاینه فیزیکی و بررسی دامنه حرکت
در معاینه فیزیکی، پزشک مفصل را از نظر تورم، حساسیت و دامنه حرکت بررسی میکند. گاهی اوقات حرکت دادن مفصل باعث ایجاد صدای ساییده شدن میشود که نشانهای از تغییرات غضروفی است.
برای مثال در آرتروز زانو، پزشک ممکن است از بیمار بخواهد چند بار زانو را خم و راست کند. اگر این حرکت با درد یا محدودیت همراه باشد، احتمال ساییدگی مفصل بیشتر میشود.
عکس رادیولوژی
رادیولوژی یا عکس ساده مفصل یکی از رایجترین روشهای تشخیص آرتروز است. در این تصاویر پزشکان چند علامت مشخص را بررسی میکنند:
- کاهش فاصله مفصلی
- ایجاد زوائد استخوانی
- تغییر شکل سطح مفصل
در بسیاری از موارد آرتروز زانو یا آرتروز ستون فقرات با همین روش تشخیص داده میشود.
MRI یا CT در موارد خاص
اگر پزشک نیاز به بررسی دقیقتر بافت نرم داشته باشد، ممکن است MRI درخواست کند. این روش میتواند وضعیت غضروف، رباطها و دیسکهای ستون فقرات را با دقت بیشتری نشان دهد.
در تجربه مراکز تصویربرداری، MRI بیشتر زمانی استفاده میشود که پزشک بخواهد تفاوت بین آرتروز و مشکلاتی مثل دیسک کمر یا آسیب رباط را مشخص کند.
تفاوت آرتروز در مردان و زنان
آرتروز و ساییدگی مفاصل در هر دو جنس دیده میشود، اما الگوی بروز آن در مردان و زنان یکسان نیست. بررسیهای جمعیتی نشان میدهد زنان بعد از یائسگی بیشتر در معرض آرتروز قرار میگیرند.
یکی از دلایل این موضوع تغییرات هورمونی است. کاهش هورمون استروژن میتواند بر سلامت غضروف مفصل تأثیر بگذارد. به همین دلیل آرتروز زانو در زنان بالای 50 سال شایعتر گزارش شده است.
در مردان معمولاً آرتروز بیشتر به دلیل فشارهای مکانیکی و فعالیتهای سنگین ایجاد میشود. مشاغلی که نیاز به بلند کردن اجسام سنگین دارند، خطر ساییدگی مفاصل را افزایش میدهند.
جدول زیر تفاوتهای کلی این بیماری در دو جنس را نشان میدهد:
| ویژگی | مردان | زنان |
|---|---|---|
| سن شروع شایع | میانسالی | بعد از یائسگی |
| مفاصل درگیر | زانو، کمر | زانو، دست، گردن |
| عامل اصلی | فشار مکانیکی | تغییرات هورمونی |
البته این تفاوتها قطعی نیستند و هر فرد میتواند شرایط متفاوتی داشته باشد.
روش های درمان آرتروز و ساییدگی مفاصل
درمان آرتروز معمولاً با هدف کاهش درد، حفظ حرکت مفصل و جلوگیری از پیشرفت بیماری انجام میشود. هنوز درمانی که بتواند غضروف تخریبشده را کاملاً بازسازی کند وجود ندارد، اما روشهای درمانی مختلف میتوانند کیفیت زندگی بیمار را بهتر کنند.
متخصصان طب فیزیکی معمولاً درمان را به صورت مرحلهای شروع میکنند. ابتدا روشهای ساده مانند اصلاح سبک زندگی و ورزش درمانی پیشنهاد میشود. اگر این روشها کافی نباشند، درمانهای دارویی یا تزریقی مورد استفاده قرار میگیرند.
درمانهای غیرجراحی
در بیشتر موارد آرتروز نیازی به جراحی ندارد. روشهای غیرجراحی میتوانند درد مفصل را کاهش دهند و عملکرد آن را بهتر کنند.
این روشها معمولاً شامل موارد زیر هستند:
- فیزیوتراپی
- تمرینات تقویتی عضلات
- استفاده از وسایل حمایتی مثل زانوبند
- کاهش وزن
در تستهای بالینی مشاهده شده است که تقویت عضلات چهارسر ران میتواند فشار وارد بر مفصل زانو را کاهش دهد.
تزریق داخل مفصل
در مواردی که درد مفصل شدید باشد، پزشک ممکن است تزریق داخل مفصل را توصیه کند. این تزریق میتواند شامل کورتون یا ژل هیالورونیک اسید باشد.
تزریق ژل معمولاً برای آرتروز زانو استفاده میشود و هدف آن افزایش لغزندگی مفصل است. بررسیهای تخصصی نشان میدهد اثر این تزریق ممکن است چند ماه ادامه داشته باشد.
جراحی مفصل
اگر تخریب مفصل شدید باشد و درمانهای دیگر پاسخ ندهند، جراحی گزینه بعدی است. در آرتروز زانو، یکی از روشهای رایج تعویض مفصل است.
در این جراحی سطح آسیبدیده مفصل با قطعات مصنوعی جایگزین میشود. در بسیاری از بیماران، این عمل میتواند درد مزمن را کاهش دهد و حرکت مفصل را بهتر کند.
درمان دارویی آرتروز
داروها در درمان آرتروز بیشتر برای کنترل درد و التهاب استفاده میشوند. انتخاب دارو به شدت بیماری و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد.
پزشکان معمولاً مصرف دارو را همراه با فیزیوتراپی و اصلاح سبک زندگی توصیه میکنند. مصرف طولانی مدت برخی داروها بدون نظر پزشک میتواند عوارضی ایجاد کند.
داروهای ضد التهاب
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی یکی از رایجترین داروها برای کاهش درد مفصل هستند. این داروها میتوانند التهاب اطراف مفصل را کاهش دهند.
با این حال مصرف طولانیمدت آنها ممکن است باعث مشکلات گوارشی یا کلیوی شود. به همین دلیل پزشکان معمولاً دوز و مدت مصرف را محدود میکنند.
داروهای موضعی
پمادها و ژلهای ضد درد نیز برای کاهش درد مفصل استفاده میشوند. این داروها روی پوست ناحیه دردناک مالیده میشوند و جذب موضعی دارند.
در تجربه بیماران مبتلا به آرتروز زانو، استفاده از ژلهای ضد التهاب قبل از فعالیت بدنی میتواند تا حدی درد را کمتر کند.
درمان خانگی آرتروز
در کنار درمان پزشکی، برخی روشهای خانگی میتوانند به کاهش علائم آرتروز کمک کنند. این روشها جایگزین درمان تخصصی نیستند اما در کنترل درد مؤثرند.
بسیاری از بیماران گزارش میکنند که تغییرات ساده در سبک زندگی تأثیر زیادی بر کاهش درد مفصل داشته است.
استفاده از کمپرس گرم
گرما میتواند باعث شل شدن عضلات و کاهش درد مفصل شود. استفاده از کمپرس گرم برای آرتروز گردن و کمر بسیار رایج است.
معمولاً 15 تا 20 دقیقه گرما درمانی میتواند خشکی مفصل را کمتر کند.
فعالیت بدنی ملایم
بیتحرکی کامل برای مفاصل مناسب نیست. حرکت ملایم باعث افزایش جریان خون در مفصل میشود.
پیادهروی سبک یا تمرینات کششی میتوانند مفاصل را فعال نگه دارند و از خشکی آنها جلوگیری کنند.
رژیم غذایی مناسب برای آرتروز
تغذیه نقش مهمی در سلامت مفاصل دارد. برخی مواد غذایی میتوانند التهاب بدن را کاهش دهند و به حفظ سلامت غضروف کمک کنند.
در بررسیهای تغذیهای دیده شده است که رژیم غذایی سرشار از آنتیاکسیدان میتواند روند تخریب مفصل را کندتر کند.
مواد غذایی مفید برای مفاصل
مواد غذایی زیر معمولاً برای افراد مبتلا به آرتروز توصیه میشوند:
- ماهیهای چرب مثل سالمون
- گردو و دانههای روغنی
- سبزیجات سبز
- میوههای سرشار از ویتامین C
این مواد غذایی حاوی ترکیبات ضدالتهابی هستند که میتوانند به سلامت مفصل کمک کنند.
غذاهایی که بهتر است محدود شوند
برخی غذاها میتوانند التهاب بدن را افزایش دهند. مصرف زیاد این مواد ممکن است علائم آرتروز را تشدید کند.
از جمله:
- غذاهای سرخ شده
- قند و شکر زیاد
- غذاهای فرآوری شده
پیشگیری از آرتروز و ساییدگی مفاصل
پیشگیری از آرتروز کاملاً ممکن است، بهخصوص اگر از سنین میانسالی به سلامت مفاصل توجه شود. بسیاری از متخصصان ارتوپدی معتقدند تغییرات ساده در سبک زندگی میتواند خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهد.
یکی از مهمترین نکات حفظ تعادل بین فعالیت بدنی و استراحت مفصل است.
کنترل وزن
اضافه وزن فشار زیادی به مفاصل وارد میکند. مفصل زانو بهخصوص نسبت به وزن بدن بسیار حساس است.
تحقیقات نشان میدهد کاهش حتی چند کیلوگرم وزن میتواند فشار وارد بر زانو را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.
اصلاح وضعیت بدن
وضعیت نشستن و ایستادن در طول روز تأثیر زیادی بر سلامت ستون فقرات دارد. استفاده طولانی از تلفن همراه یا نشستن پشت میز بدون حمایت مناسب میتواند باعث فشار بر مهرههای گردن شود.
حفظ حالت مناسب بدن هنگام کار با کامپیوتر میتواند از آرتروز گردن پیشگیری کند.
عوارض و خطرات آرتروز
اگر آرتروز و ساییدگی مفاصل کنترل نشود، ممکن است به مشکلات جدیتری منجر شود. پیشرفت بیماری میتواند حرکت مفصل را محدود کند و کیفیت زندگی فرد را کاهش دهد.
در برخی بیماران درد مفصل به حدی میرسد که انجام فعالیتهای روزمره دشوار میشود.
از عوارض احتمالی آرتروز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش دامنه حرکت مفصل
- تغییر شکل مفصل
- ضعف عضلات اطراف مفصل
- درد مزمن
به همین دلیل تشخیص زودهنگام و شروع درمان اهمیت زیادی دارد.
آرتروز در کودکان و دوران بارداری
آرتروز در کودکان بسیار نادر است، اما ممکن است در اثر بیماریهای خاص یا آسیب مفصل ایجاد شود. در چنین شرایطی بررسی دقیق توسط متخصص ضروری است.
در دوران بارداری نیز برخی زنان درد مفصل را تجربه میکنند. این درد معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش وزن بدن ایجاد میشود.
در بیشتر موارد این دردها موقتی هستند و بعد از زایمان کاهش پیدا میکنند.
طول درمان آرتروز چقدر است
آرتروز یک بیماری مزمن محسوب میشود و درمان آن معمولاً طولانیمدت است. هدف درمان کنترل علائم و جلوگیری از پیشرفت بیماری است.
مدت زمان بهبود علائم به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- شدت ساییدگی مفصل
- سن بیمار
- میزان فعالیت بدنی
- رعایت برنامه درمانی
در بسیاری از بیماران با ترکیب ورزش درمانی، دارو و اصلاح سبک زندگی میتوان درد را در چند ماه کنترل کرد.
جمع بندی
آرتروز و ساییدگی مفاصل از شایعترین مشکلات سیستم اسکلتی‑عضلانی هستند که بیشتر در زانو، گردن و کمر دیده میشوند. این بیماری زمانی ایجاد میشود که غضروف مفصل بهتدریج فرسوده شود و استخوانها فشار بیشتری به یکدیگر وارد کنند.
شناخت علائم اولیه مانند خشکی مفصل، درد هنگام حرکت و محدودیت دامنه حرکت کمک میکند بیماری زودتر تشخیص داده شود. تشخیص معمولاً با ترکیبی از معاینه پزشکی و تصویربرداری انجام میشود.
روشهای مختلفی برای کنترل این بیماری وجود دارد؛ از اصلاح سبک زندگی و فیزیوتراپی گرفته تا دارو و در موارد شدید جراحی مفصل. نکته مهم این است که آرتروز قابل مدیریت است و بسیاری از افراد با رعایت توصیههای پزشکی میتوانند زندگی فعال و بدون درد شدیدی داشته باشند.
سوالات متداول درباره آرتروز و ساییدگی مفاصل
آیا آرتروز درمان قطعی دارد؟
در حال حاضر درمانی که بتواند غضروف تخریب شده را کاملاً بازسازی کند وجود ندارد، اما روشهای مختلفی برای کنترل درد و کند کردن پیشرفت بیماری وجود دارد.
آیا ورزش برای آرتروز مضر است؟
خیر. ورزشهای سبک و کنترل شده میتوانند عضلات اطراف مفصل را تقویت کنند و درد مفصل را کاهش دهند.
کدام مفاصل بیشتر دچار آرتروز میشوند؟
مفاصل زانو، ستون فقرات، گردن و مفصل ران بیشترین درگیری را در آرتروز دارند.
آیا اضافه وزن باعث آرتروز میشود؟
اضافه وزن یکی از عوامل مهم خطر برای آرتروز زانو است زیرا فشار بیشتری به مفصل وارد میکند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر درد مفصل بیش از چند هفته ادامه داشته باشد یا با محدودیت حرکت همراه باشد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.