بیماری تاندونیت (Tendonitis)
تاندونیت یکی از شایعترین آسیبهای اسکلتیعضلانی است که به دلیل التهاب یا تحریک تاندون ایجاد میشود. اگر اهل ورزش باشید یا کار تکراری با دست و پا انجام دهید، احتمالاً نام آن را شنیدهاید. این مشکل معمولاً با درد موضعی و محدودیت حرکت همراه است و اگر بهموقع درمان نشود، میتواند مزمن شود. شناخت دقیق علائم، علتها و روشهای درمان تاندونیت کمک میکند سریعتر به فعالیت عادی برگردید. با وبلاگ سایت پزشکی روبرو برای خواندن توضیحات بیشتر درباره این موضوع همراه باشید.
- تاندونیت چیست و چگونه ایجاد میشود؟
- اسم های دیگر بیماری تاندونیت
- نشانه های بیماری تاندونیت
- علت ابتلا به تاندونیت
- نحوه تشخیص تاندونیت
- روش های درمان تاندونیت
- درمان دارویی تاندونیت
- درمان خانگی تاندونیت
- رژیم غذایی مناسب برای تاندونیت
- تفاوت بیماری تاندونیت در مردان و زنان
- تاندونیت در کودکان و در دوران بارداری
- طول درمان تاندونیت چقدر است
- پیشگیری از تاندونیت گرمکردن صحیح قبل از ورزش ضروری است. پنج تا ده دقیقه فعالیت سبک جریان خون را افزایش میدهد.
- عوارض و خطرات تاندونیت
- نظر متخصص ارتوپدی درباره درمان تاندونیت
- سوالات متداول درباره تاندونیت
تاندونیت چیست و چگونه ایجاد میشود؟
تعریف علمی التهاب تاندون
تاندون بافتی فیبری و محکم است که عضله را به استخوان وصل میکند. وقتی این بافت تحت فشار تکراری یا ناگهانی قرار بگیرد، دچار التهاب میشود که به آن تاندونیت میگویند. در بررسیهای پاتولوژی دیده شده که در مراحل اولیه، افزایش عروق خونی و تجمع سلولهای التهابی رخ میدهد. همچنین میتوانید با انواع بیماری ها، علائم و درمان هر کدام در سایت رو به رو آشنا شوید.
تفاوت تاندونیت و تاندینوپاتی
در سالهای اخیر اصطلاح تاندینوپاتی بیشتر استفاده میشود. تاندونیت به التهاب حاد اشاره دارد، اما تاندینوپاتی تغییرات تخریبی مزمن در بافت تاندون را توصیف میکند. در MRI بیماران مزمن، معمولاً ضخیم شدن و کاهش کیفیت فیبرهای کلاژن دیده میشود.
تفاوت تاندونیت با پارگی تاندون
پارگی تاندون معمولاً با صدای “پاپ” و از دست دادن ناگهانی قدرت همراه است. در تاندونیت درد تدریجی است و عملکرد به طور کامل از بین نمیرود. این تفاوت برای تصمیمگیری درمانی اهمیت زیادی دارد.
اسم های دیگر بیماری تاندونیت
تاندونیت در منابع پزشکی با نامهای مختلفی شناخته میشود. تاندینوپاتی، التهاب تاندون و Overuse Injury از رایجترین اصطلاحات هستند. در برخی منابع ارتوپدی از اصطلاح Tendinitis نیز استفاده میشود.
در میان ورزشکاران، نام آسیب بر اساس محل آن شناخته میشود؛ مثل آرنج تنیسبازان یا Jumper’s Knee. شناخت این نامها کمک میکند هنگام مراجعه به پزشک یا جستجو در منابع علمی سردرگم نشوید.
نشانه های بیماری تاندونیت
درد موضعی و حساسیت به لمس
درد معمولاً در محل اتصال تاندون به استخوان حس میشود. لمس ناحیه درد را تشدید میکند. در تجربه بیماران کلینیکهای فیزیوتراپی، این درد صبحها شدیدتر است.
تورم و التهاب
تورم خفیف و احساس گرما در ناحیه دیده میشود. در سونوگرافی ممکن است ضخیم شدن تاندون مشخص باشد.
محدودیت حرکتی
حرکت مفصل دردناک میشود. مثلاً در تاندونیت شانه، بالا بردن دست سخت است.
علائم هشداردهنده پارگی کامل تاندون
اگر ناگهان قدرت از بین رفت یا کبودی گسترده ایجاد شد، احتمال پارگی وجود دارد. در چنین شرایطی مراجعه فوری ضروری است.
علت ابتلا به تاندونیت
استفاده بیش از حد
حرکات تکراری مهمترین عامل هستند. کار با ماوس، تایپ طولانی یا تمرین شدید بدون استراحت نمونههای رایجاند.
آسیبهای ورزشی
دویدن روی سطح سخت یا افزایش ناگهانی شدت تمرین ریسک را بالا میبرد. بررسیهای تخصصی نشان میدهد افزایش بیش از ۱۰ درصدی حجم تمرین در هفته، احتمال آسیب را بیشتر میکند.
افزایش سن
با بالا رفتن سن، خونرسانی به تاندون کاهش مییابد. این موضوع روند ترمیم را کند میکند.
بیماریهای زمینهای
دیابت و آرتریت روماتوئید خطر تاندونیت را افزایش میدهند. برخی آنتیبیوتیکها مثل فلوروکینولونها هم در موارد نادر با آسیب تاندون مرتبط بودهاند.
نحوه تشخیص تاندونیت
معاینه فیزیکی
پزشک با فشار روی ناحیه و تستهای حرکتی درد را ارزیابی میکند. این مرحله اغلب برای تشخیص کافی است.
سونوگرافی و MRI
سونوگرافی ارزانتر و در دسترستر است. MRI برای بررسی دقیقتر یا شک به پارگی استفاده میشود. در تستهای عملی، MRI حساسیت بالاتری در تشخیص آسیبهای مزمن دارد.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
اگر درد شدید ناگهانی یا ناتوانی کامل در حرکت داشتید، تأخیر نکنید. این نشانهها ممکن است به پارگی اشاره کنند.
روش های درمان تاندونیت
استراحت، یخ و کاهش التهاب
اصل RICE شامل استراحت، یخ، فشار و بالا نگه داشتن عضو است. استفاده از یخ ۱۵ تا ۲۰ دقیقه هر سه ساعت مؤثر است.
فیزیوتراپی و حرکات اصلاحی
تمرینات اکسنتریک نقش مهمی در بهبود دارند. مطالعات نشان دادهاند این تمرینات کیفیت کلاژن را بهتر میکنند.
تزریق کورتون
کورتون درد را سریع کاهش میدهد، اما مصرف مکرر میتواند به بافت آسیب بزند. کارشناسان این حوزه اعتقاد دارند بیش از دو تزریق در یک ناحیه توصیه نمیشود.
PRP
پلاسمای غنی از پلاکت در برخی موارد مزمن استفاده میشود. نتایج در مطالعات متفاوت بوده، اما در تاندون آشیل نتایج امیدوارکننده گزارش شده است.
جراحی
در موارد مقاوم یا پارگی کامل انجام میشود. جراحی معمولاً آخرین گزینه است.
درمان دارویی تاندونیت
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مثل ایبوپروفن برای کاهش درد استفاده میشوند. مصرف طولانیمدت بدون نظر پزشک توصیه نمیشود، چون میتواند عوارض گوارشی داشته باشد.
در برخی بیماران، پزشک داروهای موضعی ضدالتهاب تجویز میکند. ژلهای دیکلوفناک در مطالعات بالینی درد خفیف تا متوسط را کاهش دادهاند.
درمان خانگی تاندونیت
کمپرس سرد در ۴۸ ساعت اول مفید است. بعد از کاهش التهاب حاد، گرما میتواند جریان خون را افزایش دهد.
استفاده از بریس یا ارتز به کاهش فشار کمک میکند. براساس تجربه کاربران، استفاده مداوم در ساعات کاری درد را کمتر میکند.
تمرینات کششی ملایم را فراموش نکنید. انجام حرکات بدون درد معیار مهمی برای پیشرفت است.
رژیم غذایی مناسب برای تاندونیت
پروتئین و کلاژن
تاندون از کلاژن نوع یک ساخته شده است. مصرف پروتئین کافی، حدود ۱.۲ تا ۱.۵ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، به ترمیم کمک میکند.
ویتامین C و D
ویتامین C در سنتز کلاژن نقش دارد. کمبود ویتامین D نیز با ضعف بافتی مرتبط است.
امگا 3
امگا 3 خاصیت ضدالتهابی دارد. مصرف ماهی چرب دو بار در هفته توصیه میشود.
تفاوت بیماری تاندونیت در مردان و زنان
زنان به دلیل تفاوتهای هورمونی، بهویژه در دوره یائسگی، بیشتر در معرض آسیب تاندون هستند. کاهش استروژن میتواند بر کیفیت کلاژن اثر بگذارد.
در مردان، آسیبهای ناشی از تمرینات سنگین بیشتر دیده میشود. البته الگوی آسیب به سبک زندگی وابسته است.
تاندونیت در کودکان و در دوران بارداری
در کودکان کمتر شایع است، اما در نوجوانان ورزشکار دیده میشود. رشد سریع استخوانها میتواند فشار بیشتری به تاندون وارد کند.
در دوران بارداری، تغییرات هورمونی و افزایش وزن فشار روی تاندونها را بیشتر میکند. درمان باید محافظهکارانه و با مشورت پزشک انجام شود.
طول درمان تاندونیت چقدر است
مدت بهبودی به شدت آسیب بستگی دارد. موارد خفیف طی ۲ تا ۳ هفته بهتر میشوند.
در موارد مزمن، درمان ممکن است ۳ تا ۶ ماه طول بکشد. تجربه بالینی نشان میدهد پایبندی به تمرینات توانبخشی مهمترین عامل در کاهش زمان درمان است.
پیشگیری از تاندونیت گرمکردن صحیح قبل از ورزش ضروری است. پنج تا ده دقیقه فعالیت سبک جریان خون را افزایش میدهد.
افزایش تدریجی شدت تمرین اهمیت زیادی دارد. قانون افزایش حداکثر ۱۰ درصد در هفته را رعایت کنید.
کفش مناسب و اصلاح ارگونومی محل کار هم نقش مهمی دارند. تغییر ساده ارتفاع صندلی میتواند فشار روی آرنج و شانه را کاهش دهد.
عوارض و خطرات تاندونیت
اگر تاندونیت نادیده گرفته شود، ممکن است به تاندینوپاتی مزمن تبدیل شود. در این حالت بافت تاندون ضعیف میشود.
پارگی کامل یکی از خطرات جدی است. این اتفاق معمولاً نیاز به جراحی دارد و دوره نقاهت طولانیتری دارد.
بیتوجهی به درد مزمن میتواند کیفیت زندگی و عملکرد شغلی را کاهش دهد.
نظر متخصص ارتوپدی درباره درمان تاندونیت
کارشناسان این حوزه اعتقاد دارند عجله در بازگشت به ورزش، شایعترین اشتباه بیماران است. درد کمتر به معنای ترمیم کامل نیست.
در تجربه عملی، بیمارانی که تمرینات اکسنتریک را منظم انجام دادهاند، نتیجه بهتری گرفتهاند.
توصیه متخصصان این است که درمان ترکیبی شامل اصلاح فعالیت، تمرین هدفمند و کنترل التهاب بهترین نتایج را دارد.
سوالات متداول درباره تاندونیت
تاندونیت چقدر طول میکشد؟
بین دو هفته تا چند ماه بسته به شدت آسیب.
آیا میتوان با وجود تاندونیت ورزش کرد؟
ورزش بدون درد و تحت نظر متخصص بله، اما فعالیت شدید خیر.
تفاوت تاندونیت و کشیدگی چیست؟
کشیدگی بیشتر به عضله مربوط است، تاندونیت به تاندون.
آیا تاندونیت خودبهخود خوب میشود؟
در موارد خفیف ممکن است، اما درمان فعال روند بهبود را سریعتر میکند.
نتیجه گیری
تاندونیت یک مشکل شایع اما قابل کنترل است که با تشخیص بهموقع و درمان اصولی بهبود مییابد. توجه به نشانهها، رعایت اصول پیشگیری و پیگیری برنامه توانبخشی نقش کلیدی در جلوگیری از مزمن شدن آن دارد. اگر درد بیش از چند هفته ادامه داشت یا شدید شد، مراجعه به پزشک بهترین تصمیم است. رسیدگی زودهنگام، مسیر بازگشت به فعالیت عادی را کوتاهتر و ایمنتر میکند.
