بیماری کندروما (Chondroma)
بیماری کندروما (Chondroma) به تومور خوش‌خیمی گفته می‌شود که از سلول‌های سازنده غضروف شکل می‌گیرد. این ضایعه ممکن است داخل استخوان، روی سطح آن یا به‌ندرت در بافت نرم ایجاد شود. بسیاری از کندروماها بدون درد هستند و هنگام تصویربرداری برای مشکل دیگری به‌صورت اتفاقی دیده می‌شوند. با وبلاگ سایت پزشکی روبرو برای خواندن توضیحات بیشتر درباره این موضوع همراه باشید. همچنین می‌توانید با انواع بیماری ها، علائم و درمان هر کدام و همچنین با درمان سرطان در سایت رو به رو آشنا شوید.
شنیدن واژه «تومور» معمولاً نگرانی ایجاد می‌کند، اما کندروما به‌خودی‌خود سرطان محسوب نمی‌شود. مسئله مهم، تشخیص دقیق نوع ضایعه و افتراق آن از تومورهای بدخیم غضروفی مانند کندروسارکوما است. درد مداوم، افزایش اندازه توده یا تغییرات غیرمعمول در تصویر استخوان، ارزش بررسی تخصصی دارند.
- کندروما چیست و آیا سرطان محسوب می‌شود؟
- اسم‌های دیگر بیماری کندروما
- انواع کندروما و محل‌های شایع ایجاد آن
- علت ابتلا به بیماری کندروما
- پیشگیری از بیماری کندروما
- نشانه‌های بیماری کندروما
- تفاوت بیماری کندروما در مردان و زنان
- بیماری کندروما در کودکان و دوران بارداری
- نحوه تشخیص بیماری کندروما
- تفاوت کندروما با کندروسارکوما، کوردوما و سایر تومورهای غضروفی
- روش‌های درمان بیماری کندروما
- درمان دارویی بیماری کندروما
- درمان خانگی بیماری کندروما
- رژیم غذایی مناسب برای بیماری کندروما
- طول درمان بیماری کندروما چقدر است؟
- بعد از جراحی کندروما چه اتفاقی می‌افتد؟
- عوارض و خطرات بیماری کندروما
- چه زمانی برای کندروما باید به پزشک مراجعه کرد؟
- سوالات متداول درباره بیماری کندروما
کندروما چیست و آیا سرطان محسوب می‌شود؟
کندروما یک تومور غضروفی خوش‌خیم است. یکی از شناخته‌شده‌ترین انواع آن «انکوندروما» است که داخل استخوان و معمولاً در فضای مغز استخوان رشد می‌کند. استخوان‌های کوچک دست و پا از محل‌های شایع انکوندروما هستند، هرچند استخوان ران، بازو و ساق نیز ممکن است درگیر شوند.
کندروما چگونه از بافت غضروفی ایجاد می‌شود؟
کندروما از تکثیر سلول‌هایی ایجاد می‌شود که بافتی شبیه غضروف تولید می‌کنند. علت دقیق شروع این رشد در بیشتر موارد مشخص نیست. درباره انکوندروما، فرضیه‌هایی درباره باقی ماندن یا رشد غیرطبیعی سلول‌های غضروفی مطرح شده است، اما نمی‌توان یک علت قطعی برای همه بیماران تعیین کرد.
آیا تومور کندروما خوش‌خیم است یا می‌تواند بدخیم شود؟
کندروما در تعریف، خوش‌خیم است و معمولاً به سایر اندام‌ها گسترش پیدا نمی‌کند. تبدیل یک انکوندروما منفرد به کندروسارکوما نادر گزارش شده است. خطر در افرادی که تعداد زیادی انکوندروما دارند، مانند مبتلایان به بیماری اولیر یا سندرم مافوچی، بیشتر است.
اسم‌های دیگر بیماری کندروما
اصطلاحات مربوط به تومورهای غضروفی گاهی به‌اشتباه به جای یکدیگر استفاده می‌شوند. «Chondroma» اصطلاحی عمومی برای تومور خوش‌خیم غضروفی است، در حالی که نام دقیق ضایعه می‌تواند بر اساس محل رشد متفاوت باشد.
نام‌هایی که ممکن است در گزارش پزشکی دیده شوند عبارت‌اند از:
- انکوندروما یا Enchondroma: ضایعه غضروفی داخل استخوان.
- کندروم پریوستال یا Periosteal Chondroma: ضایعه‌ای که روی سطح استخوان شکل می‌گیرد.
- کندروم بافت نرم: تومور غضروفی خوش‌خیمی که خارج از استخوان ایجاد می‌شود.
- انکوندروماتوز: وجود تعداد زیادی انکوندروما در بدن.
استئوکندروما، کندروبلاستوما و کندرومیکسوئید فیبروما بیماری‌های جداگانه‌ای هستند و نباید صرفاً به دلیل شباهت نام، همان کندروما تلقی شوند.
انواع کندروما و محل‌های شایع ایجاد آن
انکوندروما؛ کندروما داخل استخوان
انکوندروما یکی از شایع‌ترین تومورهای خوش‌خیم غضروفی است. ضایعه معمولاً در بخش داخلی استخوان رشد می‌کند و در بسیاری از بیماران علامتی ندارد. استخوان‌های انگشتان دست و پا محل شایعی برای آن هستند.
کندروم پریوستال؛ تومور غضروفی سطح استخوان
کندروم پریوستال در سطح خارجی استخوان و زیر پوشش آن ایجاد می‌شود. این نوع ضایعه می‌تواند باعث برجستگی موضعی یا درد شود و از نظر محل رشد با انکوندروما تفاوت دارد. تفسیر تصویر آن بهتر است توسط رادیولوژیست یا متخصص تومورهای استخوان انجام شود.
کندروم بافت نرم و کندروما در نواحی کمتر شایع بدن
کندروما می‌تواند در بافت نرم یا مناطق غیرمعمول نیز دیده شود، اما این حالت‌ها بسیار کمتر هستند. محل ضایعه اهمیت زیادی دارد، زیرا توده غضروفی در دست با ضایعه‌ای در لگن، جمجمه یا قفسه سینه از نظر تشخیص افتراقی یکسان برخورد نمی‌شود.
علت ابتلا به بیماری کندروما
نقش اختلال رشد سلول‌های غضروفی در ایجاد کندروما
علت دقیق بیشتر کندروماهای منفرد شناخته نشده است. شواهد فعلی ارتباط مشخصی بین انکوندروما و عواملی مانند رژیم غذایی، ضربه ساده، فعالیت ورزشی یا تماس معمول با مواد شیمیایی نشان نمی‌دهد.
آیا کندروما ارثی است؟
یک انکوندروما منفرد معمولاً بیماری ارثی محسوب نمی‌شود. با این حال، اختلالات خاصی وجود دارند که با ایجاد چندین ضایعه غضروفی همراه هستند و سازوکار ژنتیکی پیچیده‌تری دارند.
ارتباط ضایعات غضروفی متعدد با بیماری اولیر و سندرم مافوچی
در بیماری اولیر، تعداد زیادی انکوندروما در استخوان‌ها شکل می‌گیرد. سندرم مافوچی نیز با انکوندروماهای متعدد همراه است و علاوه بر آن، ناهنجاری‌های عروقی مانند همانژیوم دیده می‌شود. این بیماران به پیگیری دقیق‌تری نیاز دارند، زیرا خطر برخی بدخیمی‌ها در آنها بالاتر است.
پیشگیری از بیماری کندروما
برای بیشتر انواع کندروما روش شناخته‌شده‌ای برای پیشگیری وجود ندارد؛ چون عامل رفتاری مشخصی که بتوان با حذف آن از ایجاد تومور جلوگیری کرد، شناسایی نشده است.
پیشگیری عملی بیشتر به معنای جلوگیری از عوارض است. اگر ضایعه‌ای شناخته‌شده دارید، رعایت برنامه پیگیری پزشک، توجه به درد تازه و گزارش افزایش اندازه توده اهمیت دارد. در ضایعاتی که استخوان را ضعیف کرده‌اند، پیشگیری از ضربه شدید نیز می‌تواند احتمال شکستگی پاتولوژیک را کاهش دهد.
نشانه‌های بیماری کندروما
بسیاری از انکوندروماها هیچ علامتی ندارند. گاهی فرد پس از زمین خوردن یا درد مفصل عکس رادیولوژی می‌گیرد و ضایعه به‌صورت کاملاً اتفاقی پیدا می‌شود.
درد، تورم، توده و محدودیت حرکتی
بسته به محل و اندازه ضایعه ممکن است برجستگی، تورم یا محدودیت حرکت ایجاد شود. درد مداوم بدون علت مشخص را نباید خودکار به کندروما نسبت داد؛ چون درد می‌تواند نشانه بیماری دیگری یا دلیلی برای بررسی بیشتر ضایعه باشد.
شکستگی پاتولوژیک ناشی از ضعیف شدن استخوان
در بعضی انکوندروماها، تومور بخش قابل‌توجهی از استخوان را اشغال می‌کند و استحکام آن کاهش می‌یابد. در چنین شرایطی شکستگی ممکن است با ضربه‌ای اتفاق بیفتد که معمولاً استخوان سالم را نمی‌شکند. ضایعات متعدد نیز می‌توانند خطر تغییر شکل یا شکستگی را افزایش دهند.
علائم کندروما بر اساس محل تومور
کندروم انگشت ممکن است با تورم یا شکستگی ظاهر شود. ضایعه بزرگ نزدیک مفصل می‌تواند حرکت را محدود کند. کندروماهای نادر در جمجمه یا قفسه سینه علائم متفاوتی دارند و باید جداگانه ارزیابی شوند.
درد رو به افزایش و رشد توده؛ چه زمانی جدی است؟
درد مداوم، بزرگ شدن توده، تخریب استخوان یا تغییر سریع تصویر ضایعه نیازمند ارزیابی تخصصی است. این نشانه‌ها الزاماً به معنای سرطان نیستند، اما می‌توانند پزشک را به بررسی کندروسارکوما یا سایر تومورهای استخوانی هدایت کنند.
تفاوت بیماری کندروما در مردان و زنان
برای انکوندروما منفرد تفاوت بالینی ثابت و مهمی میان زنان و مردان اثبات نشده است. مطالعات اپیدمیولوژیک تومورهای اسکلتی نیز نشان داده‌اند که توزیع جنسی می‌تواند بسته به نوع تومور و جمعیت مورد مطالعه متفاوت باشد. بنابراین جنسیت به‌تنهایی معیار تشخیص یا تصمیم‌گیری برای درمان نیست.
علائم هشدار، تصویربرداری و معیارهای درمان در هر دو جنس مشابه بررسی می‌شوند. سن، محل تومور، اندازه، درد، تغییرات تصویری و وجود ضایعات متعدد در تصمیم پزشک اهمیت بیشتری دارند.
بیماری کندروما در کودکان و دوران بارداری
انکوندروما می‌تواند در کودکان و نوجوانان ایجاد شود و در بسیاری از منابع، بیشترین موارد در سنین جوانی تا بزرگسالی اولیه گزارش شده‌اند. Cleveland Clinic بازه شایع تشخیص را حدود ۱۰ تا ۴۰ سال ذکر می‌کند.
در کودک، وجود چند ضایعه، تغییر شکل اندام یا اختلال رشد اهمیت بیشتری دارد. بیماری اولیر نیز بیشتر در کودکان و جوانان دیده می‌شود.
اطلاعات علمی درباره رفتار کندروما در بارداری محدود است و بخش زیادی از شواهد به گزارش‌های موردی مربوط می‌شود. موارد نادری از افزایش اندازه کندروما در بارداری گزارش شده‌اند، اما نمی‌توان از آنها نتیجه گرفت که بارداری همیشه باعث رشد تومور می‌شود.
در زنان باردار، انتخاب تصویربرداری و زمان جراحی باید با نظر متخصص زنان، رادیولوژی و جراح مربوطه انجام شود. درمان نباید براساس حدس یا تجربه دیگران به تعویق بیفتد.
نحوه تشخیص بیماری کندروما
معاینه پزشکی و بررسی سابقه علائم
پزشک درباره مدت درد، سرعت رشد توده، سابقه شکستگی و وجود ضایعات مشابه سؤال می‌کند. معاینه محل توده نیز برای بررسی حساسیت، تغییر شکل یا محدودیت حرکت انجام می‌شود.
نقش رادیوگرافی، CT اسکن و MRI در تشخیص کندروما
رادیوگرافی معمولاً نخستین بررسی است. انکوندروما می‌تواند به شکل ضایعه داخل استخوان همراه با کلسیفیکاسیون‌های غضروفی دیده شود. CT جزئیات استخوان را بهتر نشان می‌دهد و MRI برای ارزیابی مغز استخوان، بافت نرم اطراف و ویژگی‌های تومور مفید است.
| روش بررسی | کاربرد اصلی |
|---|---|
| رادیوگرافی | ارزیابی اولیه ساختار استخوان و شکل ضایعه |
| CT اسکن | نمایش دقیق‌تر کورتکس و کلسیفیکاسیون |
| MRI | بررسی وسعت ضایعه و بافت‌های اطراف |
| بیوپسی | تعیین ماهیت بافت در موارد انتخاب‌شده |
چه زمانی بیوپسی و بررسی پاتولوژی ضروری است؟
همه کندروماها به بیوپسی نیاز ندارند. اگر تصویر ضایعه غیرمعمول باشد، درد توضیح‌ناپذیر وجود داشته باشد یا احتمال تومور بدخیم مطرح شود، پزشک می‌تواند نمونه‌برداری را توصیه کند.
چه زمانی تصاویر باید توسط متخصص تومورهای استخوانی بررسی شوند؟
افتراق انکوندروما از برخی تومورهای غضروفی کم‌درجه همیشه ساده نیست. حتی در منابع تخصصی، تفاوت میان این ضایعات یکی از چالش‌های تشخیصی شناخته می‌شود. بنابراین ضایعه مشکوک بهتر است پیش از هر جراحی توسط تیم آشنا با تومورهای اسکلتی بررسی شود.
تفاوت کندروما با کندروسارکوما، کوردوما و سایر تومورهای غضروفی
تفاوت کندروما و کندروسارکوما
کندروما خوش‌خیم است؛ کندروسارکوما یک تومور بدخیم تولیدکننده غضروف محسوب می‌شود. کندروسارکوما بیشتر در لگن، قسمت بالای استخوان ران و شانه مشاهده می‌شود و در بزرگسالان، به‌خصوص سنین بالاتر، شیوع بیشتری دارد.
تفاوت Chondroma و Chordoma
شباهت اسمی این دو بیماری گمراه‌کننده است. کوردوما از بقایای بافت نوتوکورد منشأ می‌گیرد و یک تومور متفاوت است؛ در حالی که کندروما از بافت غضروفی تشکیل می‌شود.
تفاوت کندروما، انکوندروما و استئوکندروما
انکوندروما داخل استخوان رشد می‌کند. استئوکندروما برآمدگی استخوانی پوشیده از غضروف است که معمولاً از سطح استخوان بیرون می‌زند. بنابراین تشخیص این ضایعات تنها براساس کلمه «غضروف» امکان‌پذیر نیست.
روش‌های درمان بیماری کندروما
پایش دوره‌ای کندروماهای کوچک و بدون علامت
بسیاری از انکوندروماهای بدون علامت به جراحی احتیاج ندارند. پزشک ممکن است تصویربرداری دوره‌ای را برای اطمینان از ثابت ماندن ضایعه پیشنهاد کند. برنامه پیگیری برای همه بیماران یکسان نیست و حتی در مطالعات تخصصی درباره فاصله مطلوب تصویربرداری اتفاق‌نظر کامل وجود ندارد.
چه شرایطی می‌تواند جراحی کندروما را ضروری کند؟
شکستگی، تضعیف قابل‌توجه استخوان، درد مرتبط با ضایعه، رشد توده یا شک به بدخیمی از دلایلی هستند که می‌توانند مسیر درمان را تغییر دهند. جراحی صرفاً به دلیل دیدن کلمه «تومور» در گزارش تصویربرداری ضروری نیست.
کورتاژ تومور، پیوند استخوان و سایر روش‌های جراحی
یکی از روش‌های رایج، کورتاژ است؛ یعنی جراح بافت تومور را از حفره استخوان خارج می‌کند. در برخی بیماران فضای ایجادشده با پیوند استخوان یا ماده جایگزین پر می‌شود تا استحکام استخوان بهتر شود.
انتخاب روش درمان بر اساس محل، اندازه و علائم بیمار
توصیه متخصص: تصمیم درمان باید بر مبنای مجموعه‌ای از یافته‌ها باشد، نه فقط اندازه تومور. محل ضایعه، وضعیت کورتکس استخوان، درد، رشد در تصاویر سریالی و احتمال شکستگی یا بدخیمی باید هم‌زمان بررسی شوند.
درمان دارویی بیماری کندروما
دارویی که بتواند خود کندروما یا انکوندروما را از بین ببرد، درمان استاندارد این بیماری محسوب نمی‌شود. مسکن‌ها ممکن است برای کنترل موقت درد تجویز شوند، اما مصرف آنها علت ضایعه را درمان نمی‌کند.
اگر تومور دردناک است، پوشاندن طولانی‌مدت درد با دارو بدون بررسی علت کار درستی نیست. درد جدید یا رو به افزایش باید دوباره ارزیابی شود، به‌خصوص اگر قبلاً ضایعه بدون علامت بوده است.
درمان خانگی بیماری کندروما
درمان خانگی، ماساژ، مکمل، داروی گیاهی یا روش سنتی اثبات‌شده‌ای برای کوچک کردن کندروما وجود ندارد. فشار دادن یا ماساژ شدید یک استخوان ضعیف‌شده نیز می‌تواند خطر آسیب را بیشتر کند.
مراقبت خانگی بیشتر شامل محافظت از عضو، رعایت توصیه‌های جراح و انجام توان‌بخشی تجویزشده است. هر ادعایی درباره «حل کردن تومور غضروفی» با گیاه یا مکمل باید با احتیاط جدی دیده شود.
رژیم غذایی مناسب برای بیماری کندروما
رژیم غذایی خاصی که بتواند کندروما را درمان یا کوچک کند، شناخته نشده است. تغذیه متعادل برای سلامت استخوان مهم است، اما جایگزین تصویربرداری، پیگیری یا جراحی لازم نمی‌شود.
دریافت کافی پروتئین، کلسیم و ویتامین D در افرادی که کمبود دارند می‌تواند به سلامت عمومی استخوان کمک کند. مصرف خودسرانه دوزهای بالای مکمل، به‌خصوص ویتامین D یا کلسیم، توصیه نمی‌شود و بهتر است براساس نیاز واقعی بدن باشد.
طول درمان بیماری کندروما چقدر است؟
طول درمان به این بستگی دارد که بیمار فقط به پایش نیاز داشته باشد یا جراحی انجام دهد. فردی با انکوندروما بدون علامت ممکن است اصلاً دوره درمان فعال نداشته باشد و فقط مدتی تحت پیگیری قرار گیرد.
Cleveland Clinic برای بعضی جراحی‌های ساده انکوندروما، در صورت نبود شکستگی، حدود سه هفته را به‌عنوان زمان تقریبی بهبودی ذکر می‌کند. وجود شکستگی می‌تواند این زمان را طولانی‌تر کند. این اعداد برای همه بیماران قابل تعمیم نیستند و محل ضایعه و نوع عمل نقش مهمی دارند.
بعد از جراحی کندروما چه اتفاقی می‌افتد؟
مراقبت و دوره بهبودی بعد از جراحی
پس از کورتاژ ممکن است مدتی محدودیت فعالیت لازم باشد تا استخوان قدرت کافی پیدا کند. زمان بازگشت به کار یا ورزش براساس محل جراحی، اندازه حفره استخوان و وجود پیوند متفاوت است.
پیگیری تصویربرداری و احتمال عود تومور
عود پس از جراحی امکان‌پذیر است، هرچند در بسیاری از بیماران رخ نمی‌دهد. یک مطالعه روی انکوندروماهای دست نشان داد ۹۳ درصد ضایعات پس از جراحی بدون عود باقی ماندند؛ با این حال نتایج یک مطالعه نباید به تمام محل‌های بدن تعمیم داده شود.
تجربه بیمار از بازگشت به فعالیت‌های روزمره
آنچه در گزارش‌های بالینی دیده می‌شود، تفاوت قابل‌توجه سرعت بهبودی بین بیماران است. فردی با ضایعه کوچک انگشت و فردی با تومور استخوان بلند، مسیر مشابهی ندارند. درد، قدرت استخوان و دامنه حرکت باید معیار بازگشت به فعالیت باشند، نه صرفاً گذشت چند هفته.
عوارض و خطرات بیماری کندروما
احتمال ضعف استخوان، شکستگی و اختلال عملکرد
مهم‌ترین عارضه بعضی انکوندروماها ضعیف شدن استخوان است. در دست و پا، ضایعات بزرگ می‌توانند تغییر شکل یا شکستگی ایجاد کنند. در بیماری‌های دارای چندین انکوندروما، شدت مشکلات اسکلتی می‌تواند بیشتر باشد.
احتمال تبدیل بدخیم کندروما چقدر است؟
تبدیل بدخیم انکوندروما منفرد نادر است. خطر در انکوندروماتوز، بیماری اولیر و به‌خصوص سندرم مافوچی بیشتر است؛ به همین دلیل این بیماران به برنامه مراقبتی متفاوتی نیاز دارند.
عوامل مؤثر بر پیش‌آگهی و احتمال بازگشت تومور
محل و تعداد ضایعات، وجود شکستگی، نوع جراحی و تشخیص دقیق پاتولوژی بر پیش‌آگهی اثر دارند. رشد مجدد توده یا شروع درد بعد از دوره ثبات، دلیل مناسبی برای مراجعه مجدد است.
چه زمانی برای کندروما باید به پزشک مراجعه کرد؟
علائمی که نیاز به ارزیابی سریع پزشکی دارند
درد مداوم یا رو به افزایش، بزرگ شدن توده، تورم واضح، شکستگی با ضربه خفیف و تغییر جدید عملکرد عضو باید بررسی شوند. اگر ضایعه قبلاً شناخته شده و اکنون رفتارش تغییر کرده، مراجعه را عقب نیندازید.
برای کندروما باید به چه متخصصی مراجعه کرد؟
شروع ارزیابی می‌تواند توسط متخصص ارتوپدی انجام شود. ضایعات مشکوک، بزرگ، عودکننده یا دارای ویژگی‌های غیرمعمول بهتر است توسط ارتوپد انکولوژی یا تیم تخصصی تومورهای استخوانی ارزیابی شوند.
چه سؤال‌هایی درباره تشخیص و درمان از پزشک بپرسیم؟
از پزشک بپرسید تشخیص دقیق ضایعه چیست، آیا تصاویر قبلی برای مقایسه وجود دارد و احتمال شکستگی چقدر است. همچنین مشخص کنید آیا MRI، بیوپسی، جراحی یا فقط پیگیری لازم است و چه تغییری باید باعث مراجعه زودتر شود.
سوالات متداول درباره بیماری کندروما
آیا کندروما در کودکان و نوجوانان هم دیده می‌شود؟
بله. انکوندروما ممکن است در کودکان و نوجوانان دیده شود و اختلالاتی مانند بیماری اولیر نیز معمولاً از سنین پایین‌تر ظاهر می‌شوند.
آیا همه کندروماها نیاز به جراحی دارند؟
خیر. بسیاری از انکوندروماهای بدون علامت فقط پایش می‌شوند. جراحی بیشتر زمانی مطرح است که درد، شکستگی، ضعف استخوان، رشد یا شک تشخیصی وجود داشته باشد.
آیا کندروما پس از درمان دوباره ایجاد می‌شود؟
عود ممکن است رخ دهد، اما در بسیاری از بیماران دیده نمی‌شود. احتمال آن به نوع ضایعه، محل، تعداد تومورها و درمان انجام‌شده وابسته است.
آیا فرد مبتلا به کندروما به پیگیری طولانی‌مدت نیاز دارد؟
برای همه بیماران یک برنامه ثابت وجود ندارد. ضایعات متعدد، محل‌های پرخطر، تغییر تصویر یا علائم جدید معمولاً نیاز به توجه بیشتری دارند. برنامه دقیق پیگیری باید توسط پزشک و براساس ویژگی‌های همان بیمار تعیین شود.
نتیجه‌گیری
بیماری کندروما (Chondroma) در بیشتر موارد یک تومور غضروفی خوش‌خیم است و بسیاری از ضایعات، به‌خصوص انکوندروماهای کوچک، هیچ علامتی ایجاد نمی‌کنند. پیدا شدن چنین توموری در رادیوگرافی لزوماً به معنای سرطان یا نیاز فوری به جراحی نیست.
نکته تعیین‌کننده، تشخیص درست و توجه به رفتار ضایعه است. درد تازه، رشد توده، شکستگی یا تغییرات مشکوک در تصویربرداری باید جدی گرفته شوند. درمان می‌تواند از مشاهده و پیگیری ساده تا کورتاژ و بازسازی استخوان متغیر باشد؛ بنابراین تصمیم نهایی بهتر است با نظر متخصص آشنا با تومورهای استخوانی گرفته شود.
