بیماری لکنت در خواب (Catathrenia / Sleep Groaning)

لکنت در خواب (Catathrenia / Sleep Groaning)

سیستم خواب انسان مجموعه‌ای بسیار پیچیده از فرآیندهای عصبی، تنفسی و عضلانی است که هماهنگی آن‌ها برای داشتن یک استراحت کامل ضروری است. گاهی اوقات در این سیستم پیچیده اختلالاتی رخ می‌دهد که یکی از نادرترین و جالب‌ترین آن‌ها، عارضه‌ای است که با نام لکنت در خواب یا کاتاترنیا (Catathrenia) شناخته می‌شود. این وضعیت در دسته‌بندی اختلالات خواب، بیشتر به عنوان ناله کردن یا تولید صداهای ممتد در حین بازدم توصیف می‌شود و نباید آن را با حرف زدن در خواب یا خروپف اشتباه گرفت. فرد مبتلا به این عارضه، معمولا یک نفس عمیق می‌کشد، برای لحظاتی کوتاه نفس خود را حبس می‌کند و سپس در حین یک بازدم طولانی و کشدار، صدایی شبیه به ناله، زمزمه یا حتی لکنت صوتی تولید می‌کند.

این پدیده صوتی در خواب، معمولا برای خود فرد مبتلا آزاردهنده نیست و در اکثر مواقع فرد اصلا از وقوع آن در طول شب بی‌خبر است. بیدار شدن در صبح بدون هیچ خاطره‌ای از صداهایی که تولید شده، یکی از ویژگی‌های بارز این وضعیت است. با این حال، این صداها می‌توانند به قدری بلند و ممتد باشند که خواب شریک تختخواب یا سایر اعضای خانواده را به شدت مختل کنند. از نظر فیزیولوژیک، این صدا به دلیل بسته شدن نسبی تارهای صوتی در حین خروج هوا از ریه‌ها ایجاد می‌شود. در حالت طبیعی، هنگام بازدم در خواب، راه هوایی باید کاملا باز و بدون مقاومت باشد، اما در این بیماران، نوعی مقاومت ناخواسته در حنجره رخ می‌دهد که منجر به تولید این اصوات عجیب می‌شود.

از منظر پزشکی و بررسی‌های مربوط به خواب، این عارضه بیشتر در مرحله خواب با حرکات سریع چشم (مرحله رویا دیدن) رخ می‌دهد، هرچند که ممکن است در مراحل خواب عمیق نیز مشاهده شود. محققان این وضعیت را به عنوان یک اختلال خوش‌خیم دسته‌بندی می‌کنند، به این معنی که برخلاف بسیاری از مشکلات تنفسی در خواب، مستقیما تهدیدکننده حیات نیست و منجر به افت شدید اکسیژن خون یا حملات قلبی نمی‌شود. با این وجود، به دلیل تاثیرات منفی و مخربی که بر کیفیت خواب اطرافیان و در نتیجه بر روابط اجتماعی و خانوادگی فرد می‌گذارد، نیازمند توجه، ریشه‌یابی و در بسیاری از موارد نیازمند مدیریت و درمان است. درک دقیق مکانیسم‌های تنفسی و عصبی دخیل در این بیماری، گام اول برای یافتن راه‌حل‌های مناسب است.

پیشگیری از لکنت در خواب

صحبت از پیشگیری مطلق در مورد اختلالی که هنوز علت دقیق و قطعی آن در دنیای پزشکی کشف نشده، کار دشواری است. با این حال، متخصصان پزشکی خواب بر این باورند که رعایت اصول دقیق بهداشت خواب و حفظ سلامت عمومی مجاری تنفسی می‌تواند در کاهش دفعات و شدت بروز این صداها نقش چشمگیری داشته باشد. یکی از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه، ایجاد یک برنامه زمانی کاملا منظم برای خواب و بیداری است. مغز انسان برای تنظیم فعالیت‌های غیرارادی خود در طول شب، به یک ریتم شبانه‌روزی پایدار نیاز دارد. خوابیدن و بیدار شدن در ساعات مشخص، حتی در روزهای تعطیل، به تثبیت این ریتم کمک کرده و از بروز ناهماهنگی‌های عصبی که ممکن است تارهای صوتی را در حین خواب درگیر کنند، جلوگیری می‌کند.

کنترل و مدیریت استرس روزانه، بخش مهم دیگری از فرآیند پیشگیری است. اگرچه این اختلال ریشه روان‌شناختی محض ندارد، اما تنش‌های عصبی و اضطراب می‌توانند کیفیت کلی خواب را کاهش داده و عضلات بدن، از جمله عضلات ظریف حنجره و گلو را در طول شب در حالت انقباض نگه دارند. انجام تکنیک‌های آرام‌سازی ذهن، یوگا، مدیتیشن و تنفس عمیق پیش از رفتن به رختخواب، می‌تواند به سیستم عصبی مرکزی کمک کند تا با آرامش بیشتری وارد مراحل عمیق خواب شود و از اسپاسم‌های ناخواسته مجاری تنفسی که منجر به تولید صدا در بازدم می‌شوند، پیشگیری نماید.

حفظ سلامت فیزیکی راه هوایی فوقانی نیز برای پیشگیری اهمیت حیاتی دارد. پرهیز از مصرف دخانیات و قرار نگرفتن در معرض دود سیگار افراد دیگر، از التهاب و تورم بافت‌های گلو و حنجره جلوگیری می‌کند. بافت‌های ملتهب فضای کمتری برای عبور هوا باقی می‌گذارند و احتمال ایجاد ارتعاش و صدا در حین بازدم را افزایش می‌دهند. همچنین، درمان به موقع آلرژی‌های فصلی، عفونت‌های سینوسی و سرماخوردگی‌ها می‌تواند از مسدود شدن راه‌های هوایی و مجبور شدن فرد به تنفس دهانی و تغییر الگوی تنفس در خواب پیشگیری کند. مرطوب نگه داشتن هوای اتاق خواب نیز از خشک شدن تارهای صوتی و تحریک آن‌ها در طول شب جلوگیری می‌نماید.

در نهایت، پرهیز از مصرف مواد تضعیف‌کننده سیستم عصبی مرکزی پیش از خواب، یکی از کلیدی‌ترین راه‌های پیشگیری است. مصرف الکل یا داروهای خواب‌آور بدون نسخه، باعث شل شدن بیش از حد عضلات راه هوایی و تغییر در فرامین تنفسی ساقه مغز می‌شود. این شل شدن غیرطبیعی عضلات، کنترل بدن بر روی جریان هوای بازدمی را مختل کرده و می‌تواند به راحتی زمینه‌ساز بروز یا تشدید این اختلال صوتی در خواب شود. جایگزین کردن این عادات با روتین‌های سالم پیش از خواب، پایه‌ای‌ترین روش برای محافظت از سیستم تنفسی در طول استراحت شبانه است.

روش های درمان لکنت در خواب

درمان این اختلال معمولا زمانی ضرورت می‌یابد که صدای تولید شده باعث آزار شدید شریک تختخواب شده و روابط بین فردی را دچار تنش کند، یا اگر خود فرد پس از بیداری احساس خستگی مداوم یا خشکی شدید گلو داشته باشد. موفق‌ترین و موثرترین روش درمانی که در کلینیک‌های خواب سراسر جهان برای این منظور تجویز می‌شود، استفاده از دستگاه سی‌پپ (تامین فشار همواره مثبت راه هوایی) است. این دستگاه که معمولا برای درمان آپنه تجویز می‌شود، از طریق یک ماسک که روی بینی یا دهان قرار می‌گیرد، جریان هوای ملایم و پیوسته‌ای را به مجاری تنفسی می‌فرستد. این فشار هوا مانند یک داربست نامرئی عمل کرده و از بسته شدن تارهای صوتی و ایجاد مقاومت در حین بازدم جلوگیری می‌کند و در نتیجه صدای ناله یا لکنت به طور کامل قطع می‌شود.

علاوه بر دستگاه‌های تنفسی، در برخی موارد از ابزارهای دهانی یا دندانی مخصوص نیز به عنوان روش درمان استفاده می‌شود. این ابزارها که توسط دندانپزشکان متخصص در زمینه خواب ساخته می‌شوند، فک پایین را کمی به سمت جلو می‌کشند. با حرکت فک به سمت جلو، فضای پشت زبان و مجاری تنفسی فوقانی بازتر می‌شود و مسیر عبور هوا در طول دم و بازدم تسهیل می‌گردد. این روش به ویژه برای کسانی که از نظر آناتومی دارای فک کوچک یا عقب‌رفته هستند و به دلیل تنگی ساختاری دچار این اختلال می‌شوند، می‌تواند بسیار راهگشا و موثر باشد و جایگزین راحت‌تری برای ماسک‌های تنفسی به شمار آید.

در موارد بسیار نادر، اگر ارزیابی‌های دقیق پزشکی نشان دهد که بافت‌های اضافی در ناحیه گلو، مانند لوزه‌های به شدت بزرگ شده، پولیپ‌های بینی یا انحراف شدید تیغه بینی، عامل اصلی ایجاد مقاومت در راه هوایی و تولید این اصوات هستند، ممکن است روش‌های درمانی جراحی مد نظر قرار گیرد. جراحی‌های گوش، حلق و بینی با هدف باز کردن مسیر تنفس و حذف موانع فیزیکی انجام می‌شوند. با این حال، جراحی هرگز خط اول درمان برای این بیماری خاص نیست و تنها در صورتی پیشنهاد می‌شود که روش‌های غیرتهاجمی با شکست مواجه شده باشند و اختلالات ساختاری واضحی در بیمار وجود داشته باشد.

بخش مهمی از فرآیند درمان نیز شامل درمان‌های رفتاری و تغییر در سبک زندگی شریک تختخواب است. از آنجایی که فرد مبتلا معمولا آسیب جسمی خاصی نمی‌بیند، گاهی اوقات بهترین راه حل، مدیریت محیط برای شخصی است که صدای ناله را می‌شنود. استفاده از گوش‌گیرهای طبی با کیفیت بالا، دستگاه‌های تولیدکننده صدای سفید (White Noise) در اتاق خواب، یا در موارد شدید، خوابیدن در اتاق‌های جداگانه، روش‌هایی هستند که بدون نیاز به مداخله پزشکی بر روی بیمار، مشکل بی‌خوابی شریک زندگی را حل می‌کنند. انتخاب روش درمانی مناسب نیازمند مشورت دقیق با متخصص اختلالات خواب و ارزیابی جامع شرایط بیمار و خانواده اوست.

نحوه تشخیص لکنت در خواب

فرآیند تشخیص این عارضه نیازمند دقت بالایی است، زیرا علائم ظاهری آن شباهت بسیار زیادی به سایر اختلالات تنفسی و صوتی در حین خواب دارد. اولین و مهم‌ترین گام در تشخیص، دریافت یک شرح حال بالینی دقیق است. از آنجا که بیمار معمولا در حین تولید این صداها خواب است و چیزی به یاد نمی‌آورد، حضور شریک تختخواب یا والدین (در مورد کودکان) در جلسه معاینه الزامی است. پزشک سوالات دقیقی در مورد نوع صدا، بلندی آن، زمان وقوع آن در طول شب، و اینکه آیا صدا با قطع کامل تنفس همراه است یا خیر، می‌پرسد. شنیدن صدای ضبط شده بیمار توسط تلفن همراه، می‌تواند اطلاعات بسیار ارزشمندی را در همان جلسه اول به پزشک متخصص ارائه دهد.

برای تشخیص قطعی و علمی این بیماری، انجام تست استاندارد پلی‌سومنوگرافی (تست خواب شبانه در کلینیک) ضروری است. در این تست، بیمار یک شب را در یک اتاق مجهز در کلینیک خواب سپری می‌کند. در طول شب، حسگرهای مختلفی به بدن او متصل می‌شود که امواج مغزی، حرکات چشم، ضربان قلب، سطح اکسیژن خون، حرکات قفسه سینه و شکم، و مهم‌تر از همه، جریان هوای ورودی و خروجی از دهان و بینی را به دقت ثبت می‌کنند. همچنین یک میکروفون حساس برای ضبط دقیق اصوات تنفسی و یک دوربین مداربسته مادون قرمز برای ثبت حرکات فیزیکی بیمار در طول شب استفاده می‌شود.

در بررسی نتایج تست خواب، متخصص به دنبال الگوهای تنفسی خاصی می‌گردد که مختص این بیماری است. در نمودارهای ثبت شده، پزشک مشاهده می‌کند که بیمار یک دم عمیق انجام می‌دهد، سپس برای مدت کوتاهی تنفس متوقف می‌شود (حبس دم) و به دنبال آن یک بازدم بسیار طولانی و کند رخ می‌دهد که همزمان با آن میکروفون صدای ناله یا لکنت را ثبت کرده است. یکی از مهم‌ترین یافته‌های تشخیصی در این تست آن است که برخلاف آپنه، در این بیماری سطح اکسیژن خون بیمار در حین تولید صدا معمولا در محدوده طبیعی باقی می‌ماند و امواج مغزی نشان‌دهنده بیدار شدن‌های مکرر و استرس‌زا (میکرواروزال‌ها) نیستند.

تشخیص افتراقی نیز بخش مهمی از این فرآیند است. پزشک باید با بررسی دقیق داده‌ها، مطمئن شود که بیمار به آپنه انسدادی خواب (بسته شدن کامل راه هوایی و خفگی موقت)، خروپف شدید، صرع شبانه، یا اختلال رفتار خواب REM مبتلا نیست. به عنوان مثال، خروپف همواره در زمان دم (ورود هوا) اتفاق می‌افتد، در حالی که لکنت در خواب و ناله شبانه منحصرا در فاز بازدم (خروج هوا) رخ می‌دهد. این تفاوت‌های ظریف در الگوهای تنفسی و صوتی که تنها توسط دستگاه‌های پیشرفته تست خواب قابل اندازه‌گیری هستند، تشخیص نهایی این عارضه را قطعی کرده و مسیر را برای انتخاب درمان صحیح هموار می‌سازند.

نشانه های بیماری لکنت در خواب

شناخت نشانه‌ها و علائم این عارضه برای تفکیک آن از سایر مشکلات خواب بسیار کلیدی است. بارزترین و اصلی‌ترین نشانه این بیماری، صدای خاصی است که از فرد در خواب ساطع می‌شود. این صدا معمولا به صورت یک ناله یکنواخت، زمزمه‌ای کشدار، آوازی غمگین یا در مواردی شبیه به تق‌تق و لکنت صوتی توصیف می‌شود. این صداها می‌توانند از چند ثانیه تا حتی حدود پنجاه ثانیه در یک بازدم واحد به طول بینجامند که از نظر فیزیولوژیک زمان بسیار طولانی برای یک بازدم محسوب می‌شود. این دوره‌های صوتی ممکن است چندین بار در یک شب تکرار شوند و در برخی بیماران در هر چرخه از خواب خود را نشان می‌دهند.

دومین نشانه مهم، الگوی تنفسی غیرعادی همزمان با تولید صدا است. اگر در حین وقوع این حالت به قفسه سینه بیمار نگاه کنید، متوجه می‌شوید که فرد ابتدا یک نفس عمیق می‌کشد، سپس قفسه سینه برای چند ثانیه بدون حرکت باقی می‌ماند (انگار نفس خود را حبس کرده است) و بعد از آن هوا با فشار و سرعت بسیار کم از طریق بینی یا دهان خارج می‌شود. در تمام این مدت، چهره فرد کاملا آرام است و هیچ نشانه‌ای از تقلا، خفگی، دست و پا زدن یا تلاش شدید برای تنفس که در بیماران مبتلا به وقفه تنفسی دیده می‌شود، در او وجود ندارد.

علائم صبحگاهی نیز می‌توانند از نشانه‌های جانبی این وضعیت باشند. اگرچه بسیاری از بیماران هیچ مشکلی را در صبح گزارش نمی‌کنند، اما برخی دیگر ممکن است به دلیل ارتعاش مداوم تارهای صوتی در طول شب، با احساس خشکی شدید دهان، گلودرد خفیف یا گرفتگی و خش‌دار شدن صدا از خواب بیدار شوند. همچنین به دلیل اینکه این وضعیت تا حدودی ساختار طبیعی و پیوسته خواب را تغییر می‌دهد، ممکن است فرد در طول روز احساس خستگی خفیف یا عدم شادابی کامل داشته باشد، حتی اگر هشت ساعت کامل در رختخواب بوده باشد.

یکی دیگر از نشانه‌های قابل توجه، وضعیت خوابیدن فرد است. مطالعات بالینی نشان داده‌اند که این علائم معمولا زمانی که بیمار به پشت (طاق‌باز) می‌خوابد، با شدت و دفعات بیشتری بروز می‌کنند. نیروی جاذبه در این حالت باعث می‌شود که ساختارهای راه هوایی فوقانی و زبان کمی به سمت عقب متمایل شوند و مقاومت بیشتری در برابر خروج هوا ایجاد کنند. بنابراین، تغییر وضعیت از خوابیدن به پشت به خوابیدن به پهلو، اغلب باعث کاهش فوری و موقتی یا قطع شدن این صداها می‌شود که این خود یک نشانه مهم برای تشخیص فیزیکی بیماری محسوب می‌گردد.

اسم های دیگر بیماری لکنت در خواب

در ادبیات پزشکی، مجلات علمی و زبان‌های مختلف، از اصطلاحات و نام‌های متفاوتی برای اشاره به این اختلال خاص استفاده می‌شود. نام علمی و جهانی این بیماری “Catathrenia” (کاتاترنیا) است. این واژه از ترکیب دو کلمه یونانی باستان ساخته شده است؛ پیشوند “Kata” به معنای “پایین” یا “در زیر” و کلمه “Threnos” به معنای “ناله کردن” یا “مرثیه‌خوانی”. این نام‌گذاری ریشه در توصیف اولیه این بیماری دارد، زیرا صداهای تولید شده توسط بیماران اغلب شبیه به یک ناله غم‌انگیز یا مرثیه‌سرایی در خواب به نظر می‌رسید و پزشکان باستانی آن را به ناله‌هایی از اعماق بدن تشبیه می‌کردند.

در متون پزشکی انگلیسی زبان، پرکاربردترین معادل برای این وضعیت، اصطلاح “Sleep Groaning” یا “Nocturnal Groaning” است که به معنای دقیق “ناله کردن در خواب” یا “ناله شبانه” می‌باشد. این اصطلاحات به دلیل سادگی و توصیف دقیق علامت اصلی بیماری، در ارتباط با بیماران و مقالات عمومی بسیار رایج هستند. گاهی اوقات نیز در دسته‌بندی‌های تخصصی‌تر، از آن با عنوان “Sleep-Related Groaning” یاد می‌شود تا آن را به وضوح در زیرمجموعه اختلالات و پاراسومنیاهای مرتبط با خواب قرار دهند.

در زبان فارسی، علاوه بر اصطلاحاتی مانند ناله در خواب یا شب‌ناله، گاهی به دلیل ماهیت منقطع و تکرارشونده صدا در انتهای بازدم، برخی بیماران آن را به عنوان “لکنت در خواب” توصیف می‌کنند. اگرچه از نظر علم گفتاردرمانی این پدیده شباهتی به اختلال لکنت زبان در زمان بیداری ندارد و ساختار دستوری و کلامی در آن درگیر نیست، اما به دلیل نوع صدای تولید شده، این اصطلاح در میان مردم عامه برای توصیف آن استفاده می‌شود. پزشکان معمولا در مواجهه با چنین توصیفی، با پرسیدن سوالات دقیق‌تر متوجه می‌شوند که منظور بیمار همان کاتاترنیا است.

همچنین در گذشته‌های دورتر و پیش از پیشرفت علم پزشکی خواب، به دلیل ناآگاهی از مکانیسم‌های فیزیولوژیک این بیماری، نام‌های غیرعلمی و گاه خرافاتی نیز به آن نسبت داده می‌شد. در برخی فرهنگ‌ها این صداها را به صحبت با ارواح یا کابوس‌های پنهان نسبت می‌دادند. اما امروزه با دسته‌بندی دقیق اختلالات خواب توسط آکادمی پزشکی خواب آمریکا (AASM)، این وضعیت از توهمات روانی جدا شده و نام رسمی و بین‌المللی کاتاترنیا به عنوان یک اختلال خوش‌خیم تنفسی-صوتی در کتب مرجع پزشکی تثبیت شده است.

تفاوت بیماری لکنت در خواب در مردان و زنان

بررسی تفاوت‌های جنسیتی در بروز اختلالات خواب همواره یکی از مباحث مهم در تحقیقات پزشکی بوده است. در مورد اختلال ناله در خواب، داده‌های اپیدمیولوژیک و آماری نتایج بسیار جالب و گاه متناقضی را نشان می‌دهند. در بسیاری از مطالعات کلینیکی اولیه، گزارش شده بود که این بیماری در مردان شیوع بسیار بیشتری دارد و نسبت ابتلای مردان به زنان در برخی مقالات تا سه برابر نیز تخمین زده می‌شد. دلیل این امر را غالبا به تفاوت‌های آناتومیک در ساختار حنجره، طول و ضخامت تارهای صوتی و همچنین تفاوت در توزیع بافت چربی در ناحیه گردن و مجاری تنفسی بین دو جنس نسبت می‌دادند.

با این حال، با پیشرفت امکانات تشخیصی و مراجعه بیشتر افراد به کلینیک‌های خواب در سال‌های اخیر، برخی مطالعات جدیدتر نشان داده‌اند که تفاوت معنادار و بسیار بزرگی بین میزان ابتلای زنان و مردان، به خصوص در سنین جوانی وجود ندارد. یکی از دلایلی که در گذشته مردان بیشتر آمارها را به خود اختصاص می‌دادند، این بود که صدای تولید شده توسط مردان به دلیل بم‌تر بودن و فرکانس پایین‌تر، صدای بلندتر و آزاردهنده‌تری ایجاد می‌کرد که شریک تختخواب را بیشتر مجبور به پیگیری پزشکی و شکایت از وضعیت می‌نمود. در حالی که در زنان، این صدا ممکن است فرکانس بالاتری داشته باشد و کمتر باعث بیداری اطرافیان شود.

تفاوت دیگر بین زنان و مردان مبتلا به این عارضه، در تغییرات هورمونی نهفته است. در زنان، نوسانات هورمون‌های پروژسترون و استروژن در طول چرخه‌های قاعدگی، دوران بارداری و به ویژه در دوران یائسگی می‌تواند بر بافت عضلانی راه هوایی و الگوهای تنفسی تاثیر بگذارد. کاهش سطح هورمون‌ها در دوران یائسگی باعث کاهش قوام عضلات مجاری تنفسی در زنان می‌شود که این امر می‌تواند زمینه‌ساز بروز یا تشدید اختلالات تنفسی خواب از جمله کاتاترنیا در سنین بالاتر شود، پدیده‌ای که در مردان با این الگوی هورمونی دیده نمی‌شود.

از نظر پیامدهای روانی و اجتماعی بیماری نیز تفاوت‌هایی بین دو جنس دیده می‌شود. زنان مبتلا اغلب اضطراب و خجالت بیشتری را به دلیل تولید این صداها در خواب گزارش می‌کنند، به ویژه زمانی که در محیط‌هایی غیر از خانه خود می‌خوابند یا وارد روابط جدیدی می‌شوند. این فشار روانی می‌تواند به طور غیرمستقیم کیفیت خواب آن‌ها را کاهش دهد. پزشکان در هنگام ارزیابی و انتخاب روش درمانی، همواره این تفاوت‌های آناتومیک، هورمونی و روان‌شناختی بین مردان و زنان را در نظر می‌گیرند تا بتوانند شخصی‌سازی‌شده‌ترین و موثرترین توصیه‌های بالینی را به بیماران خود ارائه دهند.

علت ابتلا به لکنت در خواب

دنیای پزشکی هنوز نتوانسته است یک علت واحد، قطعی و جهان‌شمول برای ابتلا به اختلال ناله در خواب پیدا کند و این بیماری در بسیاری از متون پزشکی به عنوان یک وضعیت “ایدیوپاتیک” (بدون علت شناخته شده) معرفی می‌شود. با این وجود، تحقیقات گسترده فیزیولوژیک چندین فرضیه علمی قوی را در مورد ریشه‌های این بیماری مطرح کرده‌اند. یکی از قوی‌ترین تئوری‌ها، نقش سیستم عصبی مرکزی و اختلال در مرکز تنظیم تنفس در ساقه مغز است. به نظر می‌رسد در این بیماران، سیگنال‌های عصبی که وظیفه دارند عضلات حنجره و تارهای صوتی را در زمان بازدم باز نگه دارند، در طول مراحل خاصی از خواب دچار یک تاخیر یا اختلال موقت می‌شوند که منجر به انقباض نسبی حنجره می‌گردد.

عوامل آناتومیک و ساختاری نیز به عنوان یکی از علل اصلی و زمینه‌ساز مورد بررسی قرار گرفته‌اند. داشتن فک پایین کوچک (میکروگناتیا)، عقب‌رفتگی فک، تنگی مادرزادی راه هوایی فوقانی، بزرگ بودن بیش از حد پایه زبان، یا التهاب مزمن بافت‌های بینی و گلو، همگی می‌توانند دینامیک جریان هوا را تغییر دهند. در این افراد، بدن برای خارج کردن هوا در بازدم باید بر یک مقاومت فیزیکی غلبه کند. این فشار هوا برای عبور از یک مجرای تنگ، باعث ارتعاش بافت‌های نرم و تارهای صوتی شده و صدایی شبیه به ناله یا لکنت ایجاد می‌کند، درست مانند زمانی که هوای یک بادکنک را از یک سوراخ بسیار کوچک و تحت فشار خارج می‌کنید.

ژنتیک و سابقه خانوادگی نیز نقش غیرقابل انکاری در ابتلا به این بیماری دارند. مطالعات نشان داده‌اند که درصد قابل توجهی از افراد مبتلا به کاتاترنیا، دارای اعضای خانواده‌ای هستند که آن‌ها نیز به همین مشکل یا سایر اختلالات خواب مانند حرف زدن در خواب یا راه رفتن در خواب مبتلا می‌باشند. این موضوع نشان‌دهنده یک استعداد ژنتیکی برای بی‌ثباتی در کنترل عصبی-عضلانی راه هوایی در طول خواب است که از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. ژن‌های درگیر ممکن است بر روی شکل‌گیری استخوان‌های صورت یا ساختار انتقال‌دهنده‌های عصبی تاثیرگذار باشند.

علاوه بر این، استرس‌های روانی شدید، خستگی مفرط جسمانی، و کار کردن در شیفت‌های شبانه که ریتم طبیعی بدن را به هم می‌ریزد، می‌توانند به عنوان عوامل محرک (Trigger) عمل کنند. اگرچه استرس علت به وجود آورنده بیماری نیست، اما می‌تواند آستانه تحریک‌پذیری سیستم عصبی را کاهش داده و باعث شود فردی که زمینه ژنتیکی یا آناتومیک خفیفی دارد، علائم صوتی را به شکل واضح‌تری در طول شب بروز دهد. درک ترکیب این علل آناتومیک، عصبی و محیطی به محققان کمک می‌کند تا دید جامع‌تری نسبت به این اختلال پیچیده پیدا کنند.

درمان دارویی لکنت در خواب

یکی از چالش‌برانگیزترین جنبه‌های مدیریت این اختلال، محدودیت‌های فراوان در زمینه درمان دارویی است. در حال حاضر، هیچ داروی تایید شده‌ای توسط سازمان غذا و داروی جهانی (FDA) که منحصرا برای درمان و توقف کامل کاتاترنیا یا لکنت در خواب ساخته شده باشد، وجود ندارد. دلیل این امر آن است که مکانیسم دقیق و شیمیایی بروز این صداها در مغز هنوز کاملا رمزگشایی نشده است تا داروسازان بتوانند دارویی هدفمند برای مسدود کردن آن طراحی کنند. بنابراین، رویکرد پزشکان به استفاده از دارو در این بیماران بسیار محافظه‌کارانه و تنها معطوف به کنترل علائم جانبی یا بیماری‌های زمینه‌ای مرتبط است.

در مواردی که اختلال ناله شبانه با سایر اختلالات حرکتی خواب مانند اختلال رفتار خواب REM به شدت همراه باشد، پزشک اعصاب و روان ممکن است داروهایی از خانواده بنزودیازپین‌ها، به ویژه کلونازپام را با دوز بسیار پایین تجویز کند. کلونازپام یک آرام‌بخش قوی سیستم عصبی مرکزی است که می‌تواند از حرکات غیرارادی عضلات در حین خواب جلوگیری کند. برخی بیماران گزارش داده‌اند که با مصرف این دارو، دفعات تولید صدا در شب کاهش یافته است. اما مصرف این داروها به دلیل عوارض جانبی مانند ایجاد وابستگی، خواب‌آلودگی در طول روز و شل کردن بیش از حد راه هوایی، برای استفاده طولانی‌مدت به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.

گاهی اوقات، اگر پزشک تشخیص دهد که عامل اصلی ایجاد کننده مقاومت در راه هوایی، التهاب شدید و مزمن مخاط بینی ناشی از آلرژی است، ممکن است از درمان‌های دارویی ضدالتهاب استفاده کند. اسپری‌های کورتیکواستروئیدی بینی (مانند فلوتیکازون) یا قرص‌های آنتی‌هیستامین می‌توانند تورم بافت‌های مجاری تنفسی را کاهش داده و با باز کردن مسیر عبور هوا، فشار وارد بر حنجره را کم کنند. این کار به صورت غیرمستقیم می‌تواند از شدت صدای تولید شده در حین بازدم بکاهد، اگرچه خود عارضه اصلی را درمان نمی‌کند.

در بیمارانی که استرس و اضطراب مزمن به عنوان یک عامل تشدیدکننده قوی در بیماری آن‌ها نقش دارد، استفاده از داروهای ضد افسردگی خفیف یا مهارکننده‌های بازجذب سروتونین (SSRI) تحت نظر روانپزشک ممکن است مفید باشد. این داروها با بهبود کیفیت کلی ساختار خواب و کاهش اضطراب نهفته، به آرامش سیستم عصبی در طول شب کمک می‌کنند. با این حال، باید تاکید کرد که خط اول درمان برای این بیماری همواره روش‌های غیردارویی مانند دستگاه‌های تنفسی هستند و داروها تنها به عنوان ابزارهای کمکی و موقت، آن هم در شرایط خاص بالینی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

درمان خانگی لکنت در خواب

بسیاری از افراد تمایل دارند پیش از مراجعه به روش‌های درمانی پیچیده یا استفاده از دستگاه‌های کلینیکی، روش‌های خانگی و اصلاحات سبک زندگی را برای کنترل این مشکل امتحان کنند. یکی از موثرترین و اثبات‌شده‌ترین درمان‌های خانگی برای کنترل صداهای شبانه، “تراپی موقعیتی” یا اصلاح وضعیت خواب است. از آنجا که خوابیدن به پشت باعث افتادگی زبان و بافت‌های گلو به دلیل نیروی جاذبه می‌شود، تشویق بیمار به خوابیدن به پهلو یا روی شکم می‌تواند مسیر هوایی را باز نگه دارد. استفاده از بالش‌های مخصوص بارداری، یا ترفند دوختن یک توپ تنیس به پشت لباس خواب بیمار، از چرخش ناخودآگاه او به حالت طاق‌باز جلوگیری کرده و در بسیاری از موارد شدت ناله‌ها را کاهش می‌دهد.

استفاده از دستگاه‌های بخور و مرطوب‌کننده هوا در اتاق خواب نیز یک اقدام خانگی بسیار مفید است. هوای خشک، به ویژه در فصل زمستان یا در مناطقی با آب و هوای خشک، باعث از بین رفتن رطوبت طبیعی مخاط بینی و گلو می‌شود. خشکی تارهای صوتی میزان اصطکاک و ارتعاش آن‌ها را افزایش داده و صدای تولید شده را خشن‌تر و بلندتر می‌کند. روشن کردن یک دستگاه بخور سرد با تولید رطوبت مناسب، حنجره را نرم نگه داشته و می‌تواند به شکل قابل توجهی به کاهش آزردگی بافت‌ها و ملایم‌تر شدن صدا کمک کند.

استفاده از چسب‌های گشادکننده مجاری بینی (Nasal Strips) که بدون نسخه از داروخانه‌ها قابل تهیه هستند، راهکار خانگی ساده و ارزان دیگری است. این نوارهای چسبناک روی پل بینی قرار می‌گیرند و با کشش ملایم پوست، مجرای بینی را بازتر می‌کنند. اگرچه مشکل اصلی کاتاترنیا در ناحیه حنجره است، اما بهبود جریان هوای ورودی از بینی می‌تواند نیاز به تقلا در بازدم را کمی کاهش دهد. این چسب‌ها برای کسانی که همزمان دارای انحراف جزئی بینی یا گرفتگی خفیف هستند، نتایج مثبتی به همراه دارد.

تمرینات ورزشی مخصوص عضلات دهان و گلو (میوفانکشنال تراپی) نیز به عنوان یک روش خانگی در حال محبوب شدن هستند. انجام روزانه تمریناتی مانند تلفظ کشدار حروف صدادار، فشار دادن محکم زبان به سقف دهان، و تمرینات بلع صحیح، می‌تواند قوام عضلات مجاری تنفسی فوقانی را افزایش دهد. عضلاتی که از قدرت و تونوس بهتری برخوردار باشند، در طول خواب کمتر دچار افتادگی و اسپاسم می‌شوند. انجام مداوم این تمرینات ساده به مدت چند دقیقه در روز، در کنار رعایت اصول بهداشت خواب، می‌تواند به عنوان یک درمان مکمل خانگی و بدون عارضه در نظر گرفته شود.

رژیم غذایی مناسب برای لکنت در خواب

شاید در نگاه اول ارتباط بین تغذیه و تولید صدا در خواب چندان منطقی به نظر نرسد، اما سیستم گوارش و سیستم تنفسی از نظر ساختاری و عصبی پیوستگی تنگاتنگی با یکدیگر دارند. یکی از مهم‌ترین نکات تغذیه‌ای برای کنترل این بیماری، مدیریت و پیشگیری از رفلاکس اسید معده به مری (GERD) است. بازگشت اسید معده در طول شب می‌تواند به بافت‌های ظریف حنجره و تارهای صوتی رسیده و باعث التهاب شدید و تورم آن‌ها شود. این تورم، مقاومت مجرای تنفسی را افزایش داده و زمینه را برای بروز لکنت و ناله در خواب فراهم می‌کند. بنابراین، داشتن یک رژیم غذایی ضد رفلاکس بسیار ضروری است.

برای جلوگیری از مشکلات اسید معده، بیماران باید از خوردن وعده‌های غذایی سنگین، چرب، و پر ادویه حداقل سه تا چهار ساعت پیش از خواب به شدت پرهیز کنند. هضم غذاهای چرب زمان زیادی می‌برد و خوابیدن با معده پر، فشار مکانیکی روی دیافراگم وارد می‌کند و فضای ریه‌ها را برای بازدم کامل محدود می‌سازد. همچنین مصرف غذاهای اسیدی مانند گوجه‌فرنگی، مرکبات، و غذاهای تند در وعده شام باید محدود شود. به جای آن‌ها، استفاده از یک شام سبک حاوی پروتئین‌های زود هضم و سبزیجات بخارپز، بهترین انتخاب برای آرامش سیستم تنفسی و گوارشی در طول شب است.

کنترل مصرف کافئین و الکل نیز بخش جدایی‌ناپذیری از یک رژیم غذایی مناسب برای اختلالات خواب است. کافئین موجود در قهوه، چای سیاه، نوشیدنی‌های انرژی‌زا و شکلات تلخ، محرک سیستم عصبی است و می‌تواند معماری خواب را به هم ریخته و از ورود مغز به مراحل خواب عمیق که عضلات در آن تثبیت می‌شوند، جلوگیری کند. الکل نیز اگرچه در ابتدا ممکن است احساس خواب‌آلودگی بیاورد، اما در نیمه دوم شب باعث شل شدن خطرناک عضلات راه هوایی و تشدید تمامی اختلالات تنفسی خواب می‌شود. حذف یا محدود کردن شدید این نوشیدنی‌ها پیش از غروب آفتاب، یک قانون طلایی محسوب می‌شود.

گنجاندن غذاهای ضدالتهاب در برنامه غذایی روزانه به بهبود سلامت کلی بافت‌های مجاری تنفسی کمک می‌کند. مصرف مواد غذایی سرشار از اسیدهای چرب امگا-۳ (مانند ماهی سالمون، گردو و دانه چیا)، آنتی‌اکسیدان‌ها (مانند توت‌ها و سبزیجات برگ سبز تاریک)، و استفاده از ادویه‌هایی مانند زردچوبه و زنجبیل که خواص ضدالتهابی طبیعی دارند، در درازمدت بافت‌های گلو را در برابر آسیب‌ها مقاوم‌تر می‌کنند. همچنین، نوشیدن آب کافی در طول روز برای مرطوب نگه داشتن مخاط بدن و جلوگیری از تولید مخاط غلیظ در بینی و گلو که خود عامل مسدودکننده راه هوایی است، اکیدا توصیه می‌گردد.

عوارض و خطرات لکنت در خواب

هنگامی که صحبت از عوارض این بیماری به میان می‌آید، باید بین عوارض فیزیکی برای خود بیمار و عوارض روانی-اجتماعی برای اطرافیان او تمایز قائل شد. خبر خوب این است که از نظر پزشکی و فیزیکی، کاتاترنیا یک اختلال بسیار کم‌خطر محسوب می‌شود. برخلاف بیمارانی که از وقفه تنفسی رنج می‌برند، افراد مبتلا به ناله در خواب دچار افت شدید سطح اکسیژن خون نمی‌شوند و قلب و عروق آن‌ها فشار مضاعفی را تحمل نمی‌کند. بنابراین، خطر ابتلا به فشار خون بالا، سکته مغزی یا حملات قلبی در این افراد به دلیل این بیماری افزایش نمی‌یابد و طول عمر طبیعی آن‌ها کاملا محفوظ است.

با این حال، بیمار ممکن است عوارض جسمی خفیف‌تری را تجربه کند. ارتعاش و اصطکاک مداوم تارهای صوتی در طول ماه‌ها و سال‌ها می‌تواند باعث بروز خستگی صوتی، گرفتگی صدا در صبح هنگام، گلودردهای متناوب و احساس خشکی شدید در دهان شود. همچنین به دلیل اینکه این وضعیت می‌تواند ساختار طبیعی چرخه‌های خواب را دستخوش تغییرات جزئی کند، برخی بیماران از احساس خستگی، مه مغزی خفیف و عدم تمرکز کافی در طول ساعات کاری روزانه شکایت دارند، هرچند این علائم معمولا به شدت علائم ناشی از بی‌خوابی‌های مزمن نیستند.

بزرگترین و جدی‌ترین خطرات این بیماری، در حوزه روابط فردی و خانوادگی نمایان می‌شود. صدای تولید شده در این اختلال می‌تواند برای انسان‌هایی که در همان اتاق می‌خوابند، به شدت آزاردهنده، ترسناک یا کلافه‌کننده باشد. شریک تختخواب بیمار اغلب دچار بی‌خوابی‌های مزمن، استرس شدید شبانه و افت کیفیت زندگی می‌شود. این بی‌خوابی ثانویه در شریک زندگی می‌تواند منجر به عصبانیت، افسردگی، و ایجاد تنش‌های جدی در روابط زناشویی گردد. در بسیاری از موارد، زوجین مجبور می‌شوند در اتاق‌های جداگانه بخوابند که این امر به خودی خود می‌تواند فاصله‌های عاطفی ایجاد کند.

علاوه بر مشکلات خانوادگی، این بیماری می‌تواند عوارض روانی و اجتماعی برای خود فرد مبتلا نیز به همراه داشته باشد. زمانی که بیمار متوجه می‌شود وجودش در طول شب باعث آزار عزیزانش می‌شود، ممکن است احساس گناه، خجالت و اضطراب شدیدی را تجربه کند. این افراد معمولا از رفتن به سفرهای گروهی، خوابیدن در خوابگاه‌ها، یا اقامت در منزل دوستان و آشنایان به شدت پرهیز می‌کنند. این اضطراب اجتماعی و انزواطلبی برای پنهان کردن یک مشکل غیرارادی، می‌تواند به مرور زمان بر روی عزت نفس فرد تاثیر منفی گذاشته و کیفیت کلی زندگی روانی او را به طور محسوسی کاهش دهد.

لکنت در خواب در کودکان و در دوران بارداری

مشاهده این عارضه در کودکان خردسال برای والدین می‌تواند بسیار نگران‌کننده و تا حدودی ترسناک باشد. کودکانی که به این بیماری مبتلا هستند، معمولا در طول شب و در حین خواب عمیق شروع به ناله کردن یا تولید صداهای ممتد می‌کنند. از آنجا که این صداها اغلب حالت اندوهگین یا مضطربانه‌ای دارند، والدین ممکن است به اشتباه تصور کنند که کودک در حال دیدن کابوس یا تجربه وحشت شبانه (Sleep Terror) است. تفاوت اصلی در این است که در وحشت شبانه، کودک معمولا با ضربان قلب بالا، عرق کردن و حرکات ناگهانی بیدار می‌شود، در حالی که در کاتاترنیا، کودک کاملا در آرامش و خواب عمیق است و صبح روز بعد هیچ چیز را به یاد نمی‌آورد.

معمولا بروز این وضعیت در کودکان، مگر در موارد بسیار خاص که با مشکلات تنفسی دیگر همراه باشد، نیازمند مداخله پزشکی و استفاده از دستگاه‌های پیچیده نیست. بسیاری از متخصصان اطفال بر این باورند که با رشد کودک، بزرگتر شدن مجاری تنفسی، و بلوغ کامل سیستم عصبی مرکزی، این صداها به تدریج کاهش یافته و در بسیاری از موارد تا سنین نوجوانی به طور کامل و خود به خود ناپدید می‌شوند. وظیفه اصلی والدین در این شرایط، حفظ آرامش، نظارت بر الگوهای تنفسی کودک و مراجعه به پزشک برای اطمینان از عدم وجود لوزه‌های بزرگ یا پولیپ‌های بینی است که نیاز به درمان داشته باشند.

دوران بارداری نیز شرایط فیزیولوژیک منحصر به فردی است که می‌تواند بر سیستم تنفسی زنان تاثیر بگذارد. در دوران بارداری، به ویژه در سه ماهه دوم و سوم، تغییرات هورمونی چشمگیر و افزایش حجم خون باعث ایجاد ادم (احتباس آب و تورم) در بافت‌های مختلف بدن، از جمله مخاط بینی و گلو می‌شود. این تورم بافت‌های راه هوایی فوقانی را تنگ‌تر می‌کند. علاوه بر این، افزایش وزن طبیعی در این دوران و فشار رو به بالای رحم بر دیافراگم، ظرفیت ریه‌ها را کاهش می‌دهد. تمامی این عوامل فیزیکی می‌توانند باعث شوند زنی که پیش از این هرگز مشکلی در خواب نداشته، به طور موقت دچار ناله یا اصوات غیرعادی در بازدم شود.

همچنین، بارداری با خود استرس‌ها و تغییرات خلقی فراوانی به همراه دارد که می‌تواند بر ساختار عصبی خواب تاثیر بگذارد. خبر امیدوارکننده این است که در اکثر مواردی که این عارضه برای اولین بار در دوران بارداری آغاز می‌شود، وضعیت کاملا موقتی بوده و چند هفته تا چند ماه پس از زایمان، با بازگشت هورمون‌ها به سطح طبیعی و کاهش وزن، علائم تنفسی نیز به طور کامل برطرف می‌گردند. در طول دوران بارداری، توصیه به خوابیدن به پهلوی چپ (برای بهبود خون‌رسانی و باز ماندن راه هوایی) و استفاده از بالش‌های حمایتی، از بهترین روش‌ها برای مدیریت این وضعیت به شمار می‌رود.

طول درمان لکنت در خواب چقدر است

پاسخ به این سوال که این اختلال چه زمانی به طور کامل درمان می‌شود، بستگی زیادی به درک ما از واژه “درمان” دارد. در مورد کاتاترنیا، علم پزشکی در حال حاضر صحبت از “مدیریت و کنترل” بیماری می‌کند تا “درمان قطعی و ریشه‌کن کردن” آن. از آنجا که این یک بیماری عفونی یا یک تومور نیست که بتوان آن را با دارو کشت یا با جراحی خارج کرد، طول درمان آن برای بسیاری از بزرگسالان به صورت یک فرآیند مزمن و بلندمدت تعریف می‌شود. اگر فردی در سنین جوانی یا میانسالی به این اختلال مبتلا شود، احتمال اینکه بدون هیچ‌گونه مداخله‌ای صداها به طور کامل و برای همیشه قطع شوند، نسبتا پایین است.

هنگامی که بیمار استفاده از دستگاه تنفسی سی‌پپ (CPAP) را آغاز می‌کند، نتایج و اثرات درمانی معمولا در همان شب اول استفاده کاملا مشهود است. صدای ناله‌ها قطع می‌شود و هم بیمار و هم شریک زندگی او خواب آرامی را تجربه می‌کنند. اما این قطع علائم به معنای درمان ریشه‌ای بیماری نیست؛ دستگاه مانند یک عینک برای فرد ضعیف‌چشم عمل می‌کند. به محض اینکه در شب‌های بعدی بیمار تصمیم بگیرد بدون ماسک و دستگاه بخوابد، صداها و اختلالات بازدمی بلافاصله و با همان شدت قبلی بازخواهند گشت. بنابراین، طول درمان با این دستگاه‌ها در واقع تا زمانی است که بیمار به استفاده از آن‌ها در طول شب ادامه دهد.

در مواردی که درمان‌های جراحی برای رفع مشکلات آناتومیک (مانند برداشتن لوزه‌ها، اصلاح انحراف بینی، یا جراحی‌های فک) انجام می‌گیرد، طول دوره درمان فیزیکی و نقاهت پس از عمل معمولا بین دو تا شش هفته متغیر است. پس از بهبود زخم‌های جراحی، اگر مشکل ساختاری تنها علت بروز اختلال بوده باشد، ممکن است بیمار برای همیشه از شر این صداها خلاص شود. با این حال، حتی جراحی نیز گارانتی صد در صدی برای عدم بازگشت علائم در سال‌های آینده، به ویژه با افزایش سن و تغییر در قوام عضلات ارائه نمی‌دهد.

برای کسانی که از روش‌های خانگی، تغییر وضعیت خواب و ابزارهای دهانی استفاده می‌کنند، پیگیری درمان باید به یک عادت همیشگی در سبک زندگی تبدیل شود. بیماران باید بپذیرند که مدیریت این وضعیت نیازمند صبوری و تعهد طولانی‌مدت به رعایت اصول بهداشت خواب است. مراجعات دوره‌ای به پزشک متخصص خواب هر شش ماه یا یک سال یک بار، برای ارزیابی مجدد اثربخشی روش‌های کنترل و در صورت لزوم، تنظیم فشار دستگاه‌ها یا تغییر ابزارهای دهانی، بخشی از روند مستمر مدیریت این بیماری در طول زندگی فرد خواهد بود.

تفاوت لکنت در خواب با خروپف و آپنه انسدادی

برای درک بهتر این بیماری، مقایسه علمی آن با دو اختلال بسیار شایع‌تر، یعنی خروپف و آپنه انسدادی خواب، بسیار روشنگر خواهد بود. تفاوت اصلی و بنیادین کاتاترنیا با خروپف در مرحله‌ای از تنفس است که صدا در آن تولید می‌شود. خروپف تقریبا همیشه در زمان “دم” (هنگامی که فرد هوا را به داخل ریه‌ها می‌کشد) اتفاق می‌افتد و ناشی از ارتعاش کام نرم و بافت‌های سقف دهان است. در مقابل، صدای ناله یا لکنت منحصرا در طول یک “بازدم” بسیار کشدار و پس از یک دوره کوتاه حبس نفس ایجاد می‌گردد و منشا ارتعاش آن، مناطق پایین‌تر راه هوایی، به ویژه تارهای صوتی در حنجره است.

تفاوت کلیدی دوم در صدای تولید شده است. صدای خروپف معمولا خشن، بم، متناوب و شبیه به صدای اره کردن چوب است. در حالی که صدای بیماران کاتاترنیا بیشتر شبیه به یک ناله یکنواخت، ممتد، با فرکانس بالاتر و گاهی با یک ریتم خاص (مانند زمزمه یا لکنت) به گوش می‌رسد که می‌تواند تا ده‌ها ثانیه بدون وقفه ادامه یابد. این تفاوت آکوستیک به قدری بارز است که یک گوش آموزش‌دیده یا یک میکروفون تخصصی در کلینیک خواب می‌تواند به سرعت این دو وضعیت را از یکدیگر تشخیص دهد.

تفاوت با آپنه خواب (وقفه تنفسی) در خطرات پزشکی و تغییرات فیزیولوژیک نهفته است. در آپنه انسدادی، راه هوایی بیمار به طور کامل مسدود می‌شود، فرد نمی‌تواند نفس بکشد، سطح اکسیژن خون او به شدت و با سرعت افت می‌کند و مغز مجبور می‌شود با ترشح آدرنالین، فرد را برای لحظه‌ای بیدار کند تا نفس بکشد. این چرخه خفگی، فشار سنگینی بر قلب وارد می‌کند. اما در کاتاترنیا، هیچ انسداد کاملی وجود ندارد، تبادل گازها به خوبی انجام می‌شود، سطح اکسیژن خون در محدوده نرمال باقی می‌ماند و مغز در حالت آرامش قرار دارد. این بیماری از نظر مکانیکی شاید به آپنه شباهت‌هایی داشته باشد، اما از نظر عواقب خطرناک قلبی و عروقی، فرسنگ‌ها با آن فاصله دارد و بسیار ایمن‌تر است.

---

جمع‌بندی

در پایان باید گفت که بیماری کاتاترنیا یا همان ناله‌ها و تولید اصوات شبیه به لکنت در زمان خواب، یکی از اختلالات خاص و بسیار جالب در حوزه پزشکی خواب است. این عارضه که با حبس دم و یک بازدم طولانی و صدادار مشخص می‌شود، اگرچه از نظر پزشکی یک وضعیت خوش‌خیم است و تهدیدی برای قلب یا مغز به شمار نمی‌رود، اما به دلیل ایجاد صداهای بلند، می‌تواند کیفیت خواب و زندگی اجتماعی فرد و به ویژه شریک تختخواب او را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. تشخیص دقیق این اختلال نیازمند انجام تست پلی‌سومنوگرافی است تا پزشک بتواند آن را از بیماری‌های خطرناک‌تری مانند آپنه خواب یا خروپف‌های ساده متمایز کند. درمان‌های متنوعی از تغییر وضعیت خواب و رعایت بهداشت خواب گرفته تا استفاده از دستگاه فشار همواره مثبت راه هوایی (CPAP) و ابزارهای دندانی برای مدیریت این مشکل وجود دارد.