بیماری واکنش ریوی شغلی (Occupational Pulmonary Reaction)
- واکنش ریوی شغلی: راهنمای کامل بیماریهای تنفسی ناشی از کار
- اسمهای دیگر بیماری واکنش ریوی شغلی
- نشانههای بیماری واکنش ریوی شغلی
- علت ابتلا به واکنش ریوی شغلی
- نحوه تشخیص واکنش ریوی شغلی
- تفاوت بیماری واکنش ریوی شغلی در مردان و زنان
- پیشگیری از واکنش ریوی شغلی
- درمان دارویی واکنش ریوی شغلی
- درمان خانگی واکنش ریوی شغلی
- رژیم غذایی مناسب برای واکنش ریوی شغلی
- عوارض و خطرات واکنش ریوی شغلی
- واکنش ریوی شغلی در کودکان و در دوران بارداری
- طول درمان واکنش ریوی شغلی
- جنبههای قانونی و حقوقی بیماریهای شغلی
واکنش ریوی شغلی: راهنمای کامل بیماریهای تنفسی ناشی از کار
واکنش ریوی شغلی یا بیماریهای ریوی ناشی از کار، به مجموعهای از اختلالات تنفسی اطلاق میشود که مستقیماً در اثر استنشاق مواد مضر، ذرات، بخارات یا گازهای شیمیایی در محیط کار ایجاد میشوند که نوعی حساسیت تنفسی به وجود میآورند. ریهها به عنوان فیلترهای قدرتمند بدن عمل میکنند، اما زمانی که حجم آلایندهها از توان پاکسازی طبیعی ریه فراتر رود، بافت ریه دچار التهاب، زخم یا تخریب میشود. این بیماریها میتوانند از یک تحریک ساده و سرفه آغاز شده و به بیماریهای مزمن، ناتوانکننده و حتی سرطان ریه ختم شوند. اهمیت این موضوع در دنیای صنعتی امروز بسیار بالاست، زیرا میلیونها کارگر در سراسر جهان در معادن، کارخانههای نساجی، صنایع شیمیایی، ساختوساز و حتی محیطهای اداری در معرض خطرات پنهان تنفسی قرار دارند. برخلاف بسیاری از بیماریهای دیگر، نکته کلیدی در واکنشهای ریوی شغلی این است که این بیماریها تقریباً به طور کامل قابل پیشگیری هستند، اما پس از بروز آسیب جدی، درمان قطعی برای بسیاری از آنها دشوار است.
اسمهای دیگر بیماری واکنش ریوی شغلی
در متون پزشکی و علمی، این دسته از بیماریها با نامهای تخصصی متعددی شناخته میشوند که هر کدام معمولاً به نوع خاصی از ماده محرک یا نوع آسیب بافتی اشاره دارند. نام کلی و آکادمیک این گروه «بیماریهای ریوی شغلی» (Occupational Lung Diseases) است. یکی از شایعترین زیرمجموعههای این بیماری، «آسم شغلی» است که در آن راههای هوایی به طور موقت تنگ میشوند. اصطلاح «پنوموکونیوز» (Pneumoconiosis) نیز یک نام کلی برای بیماریهای ناشی از استنشاق گرد و غبار معدنی است که باعث ایجاد بافت اسکار در ریه میشود.
علاوه بر این نامهای کلی، اسامی خاصتری نیز وجود دارد که بر اساس عامل ایجادکننده نامگذاری شدهاند. به عنوان مثال، بیماری ناشی از استنشاق سیلیس را «سیلیکوزیس» و بیماری ناشی از آزبست را «آزبستوزیس» مینامند. در صنایع نساجی، بیماری ناشی از گرد و غبار پنبه با نام «بیسینوزیس» یا «بیماری ریه قهوهای» شناخته میشود. بیماری «ریه کشاورز» (Farmer’s Lung) نوعی واکنش آلرژیک به کپکهای موجود در علوفه است. همچنین اصطلاح «برونشیت صنعتی» برای التهاب مزمن ناشی از دود و مواد شیمیایی به کار میرود. دانستن این نامها به کارگران کمک میکند تا خطرات خاص محیط کاری خود را بهتر شناسایی کنند و در هنگام مراجعه به پزشک، اطلاعات دقیقتری ارائه دهند. گاهی اوقات در زبان عامیانه به این بیماریها «سینه درد صنعتی» یا «تنگی نفس کاری» نیز گفته میشود.
نشانههای بیماری واکنش ریوی شغلی
علائم و نشانههای واکنشهای ریوی شغلی بسته به نوع ماده استنشاق شده، مدت زمان تماس و شدت آن بسیار متفاوت است. با این حال، شایعترین علامت در اکثر این بیماریها، سرفه مداوم است. این سرفه ممکن است خشک و آزاردهنده باشد یا با خلط همراه باشد. تنگی نفس، به خصوص در هنگام فعالیت بدنی یا بالا رفتن از پلهها، یکی دیگر از نشانههای اصلی است که نشاندهنده کاهش ظرفیت ریههاست. بسیاری از بیماران احساس سنگینی یا فشار در قفسه سینه دارند، گویی وزنهای سنگین روی سینهشان قرار گرفته است.
در موارد آسم شغلی، صدای خسخس سینه (ویزینگ) بسیار شایع است که معمولاً در پایان شیفت کاری یا شبها بدتر میشود و ممکن است در روزهای تعطیل یا آخر هفتهها بهبود یابد. این الگوی بهبود در روزهای تعطیل، یکی از کلیدیترین نشانهها برای تشخیص منشاء شغلی بیماری است. در بیماریهای پیشرفتهتر مانند فیبروز ریه، ممکن است ناخنها حالت قاشقی پیدا کنند (چماقی شدن انگشتان) که نشاندهنده کمبود مزمن اکسیژن است. همچنین، خستگی مفرط، کاهش وزن بیدلیل و تبهای خفیف میتوانند نشانههایی از واکنشهای التهابی سیستمیک بدن به مواد سمی باشند. نکته مهم این است که در برخی بیماریها مانند سیلیکوزیس یا آزبستوزیس، علائم ممکن است سالها یا حتی دههها پس از قطع تماس با ماده خطرناک ظاهر شوند، که به آن دوره نهفتگی بیماری میگویند.
علت ابتلا به واکنش ریوی شغلی
علت اصلی تمام واکنشهای ریوی شغلی، ورود ذرات خارجی یا مواد شیمیایی به سیستم تنفسی و ناتوانی مکانیسمهای دفاعی ریه در دفع آنهاست. این مواد را میتوان به چند دسته اصلی تقسیم کرد. دسته اول گرد و غبارهای معدنی هستند؛ ذرات بسیار ریزی مانند سیلیس (در شیشهسازی، سنگبری و معدن)، آزبست (در عایقکاری و لنت ترمز) و گرد زغالسنگ که وقتی وارد ریه میشوند، سلولهای ایمنی تلاش میکنند آنها را ببلعند اما نمیتوانند آنها را هضم کنند. این فرآیند باعث مرگ سلولهای ایمنی و آزاد شدن موادی میشود که منجر به التهاب و ایجاد بافت زخم (فیبروز) در ریه میگردد.
دسته دوم مواد بیولوژیکی هستند. باکتریها، قارچها، گردههای گیاهی و پروتئینهای حیوانی میتوانند باعث واکنشهای آلرژیک شدید در ریه شوند. کشاورزان، کارگران مرغداریها و دامداریها بیشتر در معرض این نوع واکنشها هستند. دسته سوم گازها و بخارات شیمیایی سمی هستند؛ مانند کلر، آمونیاک و دیاکسید گوگرد که میتوانند باعث سوختگی شیمیایی راههای هوایی یا تحریک شدید آنها شوند. حتی ذرات ناشی از جوشکاری (فیومهای فلزی) میتوانند باعث بیماریهایی مانند تب دود فلزی شوند. علاوه بر نوع ماده، عواملی مانند تهویه نامناسب محیط کار، عدم استفاده از ماسکهای محافظ، سیگار کشیدن فرد (که اثر مواد سمی را چندین برابر میکند) و استعداد ژنتیکی فرد نیز در ابتلا به این بیماریها نقش تعیینکنندهای دارند.
نحوه تشخیص واکنش ریوی شغلی
تشخیص واکنشهای ریوی شغلی نیازمند دقت بالا و همکاری نزدیک بین بیمار و پزشک متخصص طب کار یا ریه است. اولین و شاید مهمترین قدم در تشخیص، گرفتن شرح حال شغلی دقیق است. پزشک باید بداند بیمار دقیقاً چه کاری انجام میدهد، با چه موادی سروکار دارد، تهویه محیط کار چگونه است و آیا همکاران دیگر نیز علائم مشابهی دارند یا خیر. پزشک همچنین در مورد سابقه کاری گذشته سوال میکند، زیرا همانطور که گفته شد، برخی بیماریها سالها نهفته میمانند.
پس از شرح حال، معاینه فیزیکی و گوش دادن به صدای ریهها انجام میشود. سپس تستهای عملکرد ریه یا اسپیرومتری درخواست میشود. این تست حجم هوای ورودی و خروجی و سرعت جریان هوا را اندازهگیری میکند و نشان میدهد که آیا راههای هوایی تنگ شدهاند (الگوی انسدادی) یا حجم کلی ریه کاهش یافته است (الگوی محدودکننده). رادیوگرافی قفسه سینه و سیتیاسکن (CT Scan) با وضوح بالا، ابزارهای تصویربرداری حیاتی هستند که میتوانند وجود ندولها، بافت اسکار، مایع در پرده جنب و سایر ضایعات بافتی را با دقت نشان دهند. در موارد پیچیدهتر، ممکن است نیاز به برونکوسکوپی (مشاهده داخل ریه با لوله دوربیندار) و نمونهبرداری (بیوپسی) از بافت ریه باشد تا نوع دقیق ذرات انباشته شده در ریه مشخص شود و بیماریهای دیگر مانند عفونتها یا سرطان رد شوند.
تفاوت بیماری واکنش ریوی شغلی در مردان و زنان
تفاوتهای جنسیتی در واکنشهای ریوی شغلی هم ریشه در بیولوژی و هم ریشه در الگوهای اجتماعی اشتغال دارد. از نظر بیولوژیکی، زنان معمولاً راههای هوایی کوچکتری نسبت به مردان دارند و ممکن است سیستم ایمنی آنها واکنشهای متفاوتی به محرکها نشان دهد. مطالعات نشان دادهاند که زنان ممکن است در مواجهه با مقادیر کمتری از برخی مواد شیمیایی دچار واکنشهای شدیدتر شوند. همچنین هورمونهای زنانه ممکن است بر روند التهاب و پاسخ بدن به آلرژنها تأثیر بگذارند. برای مثال، برخی تحقیقات حاکی از آن است که زنان ممکن است حساسیت بیشتری نسبت به لاتکس یا مواد شوینده شیمیایی نشان دهند.
از منظر اجتماعی، نوع مشاغلی که زنان و مردان در آنها فعالیت میکنند باعث تفاوت در نوع بیماریها میشود. به طور تاریخی، مردان بیشتر در کارهای سنگین صنعتی، معدنکاری و ساختوساز حضور داشتهاند، بنابراین بیماریهایی مثل سیلیکوزیس، آزبستوزیس و پنوموکونیوز کارگران زغالسنگ در مردان شایعتر بوده است. در مقابل، زنان حضور پررنگتری در صنایع نساجی، بهداشتی درمانی، آرایشگری و نظافت دارند. بنابراین بیماریهایی مثل آسم شغلی ناشی از مواد شوینده، حساسیت به لاتکس و بیسینوزیس (ناشی از گرد پنبه) در زنان شیوع قابل توجهی دارد. با تغییر الگوهای اشتغال و ورود زنان به صنایع سنگین، این مرزها در حال تغییر است، اما همچنان نوع مادهای که هر جنس در معرض آن است، تفاوت اصلی را رقم میزند.
پیشگیری از واکنش ریوی شغلی
پیشگیری، تنها راه قطعی مبارزه با بیماریهای ریوی شغلی است، زیرا بسیاری از آسیبهای وارده به ریه غیرقابل بازگشت هستند. استراتژی پیشگیری بر اساس سلسله مراتب کنترل خطر انجام میشود. مؤثرترین روش، «حذف» ماده خطرناک از محیط کار است. اگر حذف ممکن نباشد، باید «جایگزینی» انجام شود؛ یعنی از مادهای با خطر کمتر استفاده شود (مثلاً استفاده از عایقهای فایبرگلاس به جای آزبست). مرحله بعد، کنترلهای مهندسی است که شامل نصب سیستمهای تهویه موضعی قوی برای مکش گرد و غبار در منبع تولید، استفاده از روشهای مرطوب برای برش سنگ و سرامیک (برای جلوگیری از بلند شدن گرد و غبار) و ایزوله کردن دستگاههای آلاینده است.
کنترلهای مدیریتی شامل کاهش ساعات کاری در محیطهای پرخطر و آموزش کارگران در مورد خطرات است. آخرین خط دفاعی، استفاده از وسایل حفاظت فردی (PPE) است. استفاده از ماسکهای تنفسی استاندارد و متناسب با نوع آلودگی (مانند ماسکهای N95 برای ذرات یا ماسکهای فیلتردار شیمیایی برای گازها) بسیار حیاتی است. ماسکهای پارچهای معمولی یا ماسکهای جراحی اغلب در برابر ذرات ریز صنعتی و گازها کارایی ندارند. همچنین، معاینات ادواری طب کار برای تشخیص زودهنگام تغییرات در عملکرد ریه قبل از بروز علائم جدی، بخشی از برنامه پیشگیری است. ترک سیگار نیز برای کارگران صنایع پرخطر یک ضرورت مطلق است، زیرا سیگار اثر تخریبی گرد و غبار معدنی را چندین برابر میکند.
درمان دارویی واکنش ریوی شغلی
درمان دارویی در واکنشهای ریوی شغلی بیشتر بر مدیریت علائم، کاهش التهاب و جلوگیری از پیشرفت بیماری متمرکز است، زیرا بافت اسکار ایجاد شده در ریه معمولاً با دارو از بین نمیرود. برای بیمارانی که دچار تنگی نفس و اسپاسم راههای هوایی هستند (مانند آسم شغلی)، داروهای گشادکننده برونش (برونکودیلاتورها) تجویز میشود. این داروها به صورت اسپریهای استنشاقی استفاده میشوند و با شل کردن عضلات اطراف مجاری تنفسی، تنفس را تسهیل میکنند.
برای کاهش التهاب مزمن در ریهها، از کورتیکواستروئیدها استفاده میشود که میتوانند به صورت استنشاقی یا خوراکی باشند. این داروها واکنش سیستم ایمنی را سرکوب کرده و از بدتر شدن تورم و ترشحات جلوگیری میکنند. در موارد شدیدتر که فیبروز (سفت شدن بافت ریه) رخ داده است، ممکن است داروهای آنتیفیبروتیک جدید تجویز شوند که سرعت پیشرفت زخمهای ریوی را کند میکنند. اگر سطح اکسیژن خون بیمار افت کند، اکسیژنتراپی در منزل یا بیمارستان ضروری خواهد بود. همچنین واکسیناسیون علیه آنفولانزا و پنوموکوک برای این بیماران بسیار مهم است، زیرا ریههای آسیبدیده آنها در برابر عفونتها بسیار آسیبپذیر است. در موارد انتهایی که ریه کارایی خود را کاملاً از دست داده است، پیوند ریه تنها گزینه درمانی باقیمانده خواهد بود.
درمان خانگی واکنش ریوی شغلی
باید توجه داشت که هیچ درمان خانگی نمیتواند آسیبهای ساختاری ناشی از گرد و غبار معدنی یا مواد شیمیایی را از ریه پاک کند. بنابراین اصطلاح «درمان خانگی» در اینجا به معنای اقدامات حمایتی برای بهبود کیفیت زندگی و کاهش علائم است. مهمترین اقدام در خانه، ایجاد یک محیط پاک و عاری از محرک است. استفاده از دستگاههای تصفیه هوا با فیلترهای HEPA میتواند ذرات معلق در هوای خانه را کاهش دهد. رطوبت هوای خانه باید در سطح مناسبی حفظ شود؛ هوای خیلی خشک یا خیلی مرطوب میتواند سرفه را تشدید کند.
تمرینات تنفسی و فیزیوتراپی ریه که توسط متخصص آموزش داده میشود و بیمار در خانه انجام میدهد، میتواند به تقویت عضلات تنفسی و تخلیه بهتر خلط کمک کند. نوشیدن مایعات فراوان به رقیق شدن ترشحات ریه و خروج راحتتر آنها با سرفه کمک میکند. بخور گرم (بدون اضافه کردن مواد شیمیایی تحریککننده) میتواند برای تسکین مجاری تنفسی خشک مفید باشد. همچنین بیمار باید از هرگونه دود در محیط خانه، از جمله دود سیگار، دود شومینه و بخارات شویندههای قوی خانگی (مانند وایتکس و جوهر نمک) به شدت پرهیز کند. استراحت کافی و مدیریت استرس نیز به سیستم ایمنی کمک میکند تا بهتر با التهاب مبارزه کند.
رژیم غذایی مناسب برای واکنش ریوی شغلی
تغذیه نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی و مبارزه با التهاب ناشی از بیماریهای شغلی دارد. بیماران مبتلا به این عوارض باید رژیمی سرشار از آنتیاکسیدانها داشته باشند تا با استرس اکسیداتیو ناشی از ذرات سمی در ریه مقابله کنند. میوهها و سبزیجات رنگارنگ، به ویژه آنهایی که حاوی ویتامین C (مرکبات، فلفل دلمهای، کیوی) و ویتامین E (آجیل، دانهها، روغنهای گیاهی) هستند، بسیار مفیدند. سبزیجات چلیپایی مانند بروکلی و کلم نیز دارای ترکیباتی هستند که ممکن است به سلامت ریه کمک کنند.
اسیدهای چرب امگا-۳ که در ماهیهای چرب (مانند سالمون و ساردین)، گردو و دانه کتان یافت میشوند، خواص ضدالتهابی قوی دارند و میتوانند به کاهش التهاب راههای هوایی کمک کنند. از آنجا که تنگی نفس میتواند غذا خوردن را دشوار کند و باعث کاهش وزن شود، مصرف وعدههای غذایی کوچک و متعدد با کالری و پروتئین بالا توصیه میشود تا انرژی بدن حفظ شود. محدود کردن مصرف نمک نیز مهم است، زیرا سدیم زیاد میتواند باعث احتباس مایعات و سختتر شدن تنفس شود. همچنین، برخی بیماران ممکن است دچار ریفلاکس معده باشند که سرفه را بدتر میکند؛ در این صورت باید از غذاهای تند، چرب و اسیدی پرهیز کنند. هیدراتاسیون کافی (نوشیدن آب) کلید رقیق نگه داشتن مخاط ریه است.
عوارض و خطرات واکنش ریوی شغلی
اگر بیماریهای ریوی شغلی کنترل نشوند، میتوانند منجر به عوارض جدی و تهدیدکننده حیات شوند. یکی از مهمترین عوارض، نارسایی تنفسی مزمن است، جایی که ریهها دیگر قادر به تأمین اکسیژن کافی برای بدن و دفع دیاکسید کربن نیستند. این وضعیت بیمار را وابسته به کپسول اکسیژن میکند. فیبروز وسیع ریه باعث سفت شدن بافت آن شده و فشار خون در رگهای ریوی را بالا میبرد؛ وضعیتی که به آن پرفشاری خون ریوی میگویند. این فشار بالا به سمت راست قلب فشار میآورد و در نهایت منجر به نارسایی قلبی سمت راست (Cor Pulmonale) میشود.
خطر ابتلا به عفونتهای تنفسی مانند ذاتالریه (پنومونی) و سل در این بیماران بسیار بالاتر از افراد عادی است. به ویژه در بیماران مبتلا به سیلیکوزیس، خطر ابتلا به سل ریوی چندین برابر است. سرطان ریه یکی دیگر از خطرات بزرگ است؛ بسیاری از مواد شغلی مانند آزبست، سیلیس، آرسنیک و کروم سرطانزا هستند. مزوتلیوما، نوعی سرطان بدخیم و کشنده پرده جنب، به طور خاص با تماس با آزبست مرتبط است. علاوه بر عوارض جسمی، افسردگی و اضطراب ناشی از ناتوانی در کار کردن، از دست دادن شغل و وابستگی به دیگران نیز از عوارض روانی جدی این بیماریها محسوب میشود.
واکنش ریوی شغلی در کودکان و در دوران بارداری
اگرچه کودکان معمولاً در محیطهای صنعتی کار نمیکنند، اما میتوانند قربانیان خاموش واکنشهای ریوی شغلی باشند. این پدیده اغلب از طریق «مسیری که والدین به خانه میآورند» رخ میدهد. والدینی که در محیطهای آلوده به آزبست، سرب یا بریلیوم کار میکنند، گرد و غبار سمی را روی لباس، مو، کفش و پوست خود به خانه میآورند. در آغوش گرفتن کودک با لباس کار یا شستن لباسهای آلوده در خانه میتواند کودک را در معرض این مواد قرار دهد. ریههای در حال رشد کودکان نسبت به این سموم بسیار حساستر است و میتواند منجر به آسم یا آسیبهای پایدار شود. همچنین کودکان کار در کشورهای در حال توسعه که مستقیماً در کوره پزخانهها یا قالیبافیها کار میکنند، به شدت در معرض خطر هستند.
در دوران بارداری، مواجهه مادر با مواد شیمیایی و گرد و غبار سمی میتواند هم بر سلامت مادر و هم بر سلامت جنین تأثیر بگذارد. کاهش اکسیژنرسانی به خون مادر به دلیل بیماری ریوی، مستقیماً باعث کاهش اکسیژن جنین و اختلال در رشد او میشود. برخی حلالهای شیمیایی و فلزات سنگین میتوانند از جفت عبور کرده و اثرات تراتوژنیک (ناقصزایی) داشته باشند یا بر تکامل ریه جنین اثر بگذارند. زنان باردار شاغل در محیطهای پرخطر باید حتماً با پزشک مشورت کنند و در صورت لزوم، وظایف کاری خود را تغییر دهند تا از تماس با مواد مضر دور بمانند.
طول درمان واکنش ریوی شغلی
طول درمان در واکنشهای ریوی شغلی مفهومی متفاوت از یک بیماری عفونی ساده دارد. در بسیاری از موارد، به ویژه در بیماریهایی مانند سیلیکوزیس، آزبستوزیس و فیبروزهای شغلی، بیماری مزمن و مادامالعمر است. آسیبی که به بافت ریه وارد شده و اسکاری که تشکیل شده، معمولاً قابل برگشت نیست. در این شرایط، هدف از درمان، توقف پیشرفت بیماری و مدیریت علائم تا پایان عمر است. اگر بیمار در مراحل اولیه تشخیص داده شود و فوراً از محیط کار آلوده خارج گردد، ممکن است علائم بهبود یابد یا حداقل بدتر نشود.
در مورد آسم شغلی، اگر فرد به سرعت پس از شروع علائم از محیط کار دور شود، شانس بهبودی کامل وجود دارد، اما اگر تماس برای مدت طولانی ادامه یابد، آسم میتواند به یک وضعیت مزمن تبدیل شود که سالها پس از ترک شغل نیز باقی بماند. بنابراین، طول دوره مراقبت پزشکی معمولاً همیشگی است. بیماران باید به طور منظم (مثلاً هر ۶ ماه یا یک سال) تستهای عملکرد ریه انجام دهند تا وضعیتشان پایش شود. پروسه توانبخشی ریوی نیز ممکن است دورههای چند ماهه داشته باشد که نیاز به تکرار دارد. در واقع، در واکنشهای ریوی شغلی، پایان تماس با محیط کار، پایان بیماری نیست و مراقبتها باید ادامه یابد.
جنبههای قانونی و حقوقی بیماریهای شغلی
یکی از ابعاد مهم بیماریهای ریوی شغلی که اغلب نادیده گرفته میشود، جنبههای قانونی و حقوق کارگر است. اکثر کشورها قوانینی دارند که کارفرمایان را موظف میکند محیط کار ایمنی را فراهم کنند. اگر کارگری به دلیل شرایط محیط کار دچار بیماری ریوی شود، ممکن است واجد شرایط دریافت غرامت، مستمری ازکارافتادگی و پوشش هزینههای درمانی باشد. اثبات اینکه بیماری مستقیماً ناشی از شغل بوده، نیازمند مدارک پزشکی دقیق و تایید کمیسیونهای پزشکی است. کارگران باید از حقوق خود آگاه باشند و بدانند که معاینات قبل از استخدام و معاینات ادواری، اسناد مهمی برای پیگیریهای قانونی آینده هستند.
جمعبندی
واکنشهای ریوی شغلی مجموعهای از بیماریهای پیچیده و اغلب ناتوانکننده هستند که در اثر تنفس هوای آلوده محیط کار ایجاد میشوند. از آسم شغلی گرفته تا بیماریهای سختتری مانند سیلیکوزیس و آزبستوزیس، همگی ریشه در ذرات و مواد شیمیایی دارند که سیستم ایمنی و ساختار ریه را تخریب میکنند. تشخیص این بیماریها بر پایه شرح حال دقیق شغلی و تستهای اسپیرومتری استوار است. اگرچه درمانهای دارویی میتوانند علائم را تسکین دهند، اما بهترین راهکار، پیشگیری از طریق کنترل مهندسی محیط کار و استفاده صحیح از وسایل حفاظت فردی است. آگاهی از خطرات، تفاوتهای جنسیتی در بروز بیماری و مراقبت از خانواده در برابر آلودگیهای انتقالی به خانه، بخشهای مهمی از مدیریت این معضل بهداشتی هستند. ریههای سالم سرمایهای غیرقابل جایگزین هستند که حفاظت از آنها در محیط کار باید اولویت اول هر کارگر و کارفرمایی باشد.