بیماری نوکاردیازیس ریوی (Pulmonary Nocardiosis)

نوکاردیازیس ریوی: عفونت باکتریایی خاک‌زی که ریه‌ها را هدف می‌گیرد

نوکاردیازیس ریوی (Pulmonary Nocardiosis) یک عفونت باکتریایی جدی است که می‌تواند ریه‌ها را درگیر کرده و در صورت عدم درمان، به سایر نقاط بدن گسترش یابد. عامل این بیماری باکتری‌هایی از جنس “نوکاردیا” هستند که به طور طبیعی در خاک، آب راکد و مواد گیاهی پوسیده زندگی می‌کنند. اگرچه این باکتری در محیط اطراف ما وجود دارد، اما همه افراد را بیمار نمی‌کند. نوکاردیازیس عمدتاً به عنوان یک “عفونت فرصت‌طلب” شناخته می‌شود؛ به این معنی که در کمین افرادی می‌نشیند که سیستم دفاعی بدنشان به هر دلیلی ضعیف شده است. با این حال، شناخت این بیماری برای همه ضروری است زیرا علائم آن شباهت زیادی به بیماری‌های شایع‌تر مانند سل یا ذات‌الریه معمولی دارد و تشخیص اشتباه می‌تواند عواقب خطرناکی داشته باشد.

علت ابتلا به نوکاردیازیس ریوی

برای درک علت ابتلا، باید به منشأ و رفتار این باکتری نگاه کنیم. نوکاردیا یک باکتری هوازی (نیازمند اکسیژن) است که ساختاری رشته‌ای و شاخه‌دار شبیه به قارچ‌ها دارد. گونه‌های مختلفی از نوکاردیا وجود دارند، اما شایع‌ترین گونه‌ای که باعث عفونت شدید ریوی در انسان می‌شود، نوکاردیا آستروئیدس (Nocardia asteroides) است. زیستگاه اصلی این باکتری خاک است. وقتی باد می‌وزد یا خاک خشک جابجا می‌شود، ذرات میکروسکوپی باکتری در هوا معلق می‌شوند.

علت اصلی ابتلا، “استنشاق” گرد و غبار حاوی این باکتری است. وقتی فردی این ذرات آلوده را تنفس می‌کند، باکتری‌ها وارد ریه شده و در کیسه‌های هوایی مستقر می‌شوند. در یک فرد با سیستم ایمنی سالم، گلبول‌های سفید خون بلافاصله این مهاجمان را شناسایی و نابود می‌کنند. اما در افرادی که سیستم ایمنی سلولی آن‌ها دچار نقص است، باکتری‌ها فرصت تکثیر پیدا می‌کنند.

مهم‌ترین فاکتورهای خطر برای ابتلا به این بیماری شامل استفاده طولانی‌مدت از داروهای کورتیکواستروئید (کورتون) با دوز بالا، پیوند عضو (کلیه، قلب، کبد) و مصرف داروهای سرکوب‌کننده ایمنی، ابتلا به سرطان و انجام شیمی‌درمانی، عفونت HIV پیشرفته (ایدز) و بیماری‌های مزمن ریوی مانند آمفیزم یا پروتئینوز آلوئولار ریوی است. نکته بسیار مهم این است که نوکاردیازیس مسری نیست. یعنی شما با نشستن کنار بیماری که نوکاردیازیس دارد یا با سرفه کردن او، مبتلا نمی‌شوید. این بیماری فقط از محیط (خاک) به انسان منتقل می‌شود.

نشانه‌های بیماری نوکاردیازیس ریوی

نوکاردیازیس ریوی به “مقلد بزرگ” معروف است زیرا علائم آن می‌تواند بسیار شبیه به سایر عفونت‌های ریوی، به خصوص بیماری سل (توبرکولوز) و عفونت‌های قارچی باشد. شروع بیماری معمولاً کند و تدریجی است (تحت حاد)، به طوری که بیمار ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها احساس ناخوشی داشته باشد قبل از اینکه بیماری تشخیص داده شود. در افراد با نقص ایمنی شدید، روند بیماری می‌تواند سریع‌تر و حادتر باشد.

شایع‌ترین علامت تنفسی، سرفه است. سرفه می‌تواند خشک باشد یا همراه با خلط غلیظ و چرکی. گاهی اوقات خلط خونی (هموپتوزی) نیز دیده می‌شود که نگرانی از سرطان ریه یا سل را ایجاد می‌کند. تب، لرز و تعریق شبانه از علائم سیستمیک شایع هستند. بیمار ممکن است دچار کاهش وزن بی‌دلیل، بی‌اشتهایی و خستگی مفرط شود که نشان‌دهنده مبارزه طولانی‌مدت بدن با عفونت است.

درد قفسه سینه نیز شکایت رایجی است. این درد معمولاً از نوع پلوریتیک است؛ یعنی دردی تیز و خنجری که با هر بار نفس عمیق کشیدن یا سرفه کردن بدتر می‌شود. این نشان می‌دهد که عفونت به پرده‌های پوشاننده ریه (پلورا) رسیده و باعث التهاب شده است. تنگی نفس معمولاً در مراحل پیشرفته‌تر که بخش زیادی از ریه درگیر شده یا آبسه (حفره پر از چرک) تشکیل شده است، رخ می‌دهد.

یک نکته کلیدی در مورد نشانه‌های نوکاردیازیس، احتمال انتشار آن به مغز است. اگر بیماری که علائم ریوی دارد، همزمان دچار سردرد شدید، تشنج، گیجی یا ضعف ناگهانی در یک سمت بدن شود، باید فوراً به نوکاردیازیس شک کرد، زیرا این باکتری تمایل عجیبی به بافت مغز دارد و می‌تواند باعث ایجاد آبسه مغزی شود.

تشخیص نوکاردیازیس یکی از چالش‌برانگیزترین مراحل برای پزشکان است. دلیل اول این است که علائم آن غیراختصاصی است. دلیل دوم این است که رشد این باکتری در محیط آزمایشگاه بسیار کند است. اگر پزشک به آزمایشگاه نگوید که به نوکاردیا شک دارد، ممکن است نمونه کشت پس از چند روز به عنوان “منفی” دور ریخته شود، در حالی که این باکتری گاهی به دو هفته زمان برای رشد نیاز دارد.

اولین قدم معمولاً تصویربرداری است. عکس رادیولوژی ساده قفسه سینه یا سی‌تی اسکن (CT Scan) انجام می‌شود. در تصاویر، ممکن است ندول‌های (گره‌های) منفرد یا متعدد، نواحی متراکم (کنسولیداسیون) و بسیار شایع‌تر از همه، حفره‌سازی (Cavitation) دیده شود که کاملاً شبیه به بیماری سل است. گاهی تجمع مایع در اطراف ریه (پلورال افیوژن) نیز دیده می‌شود.

استاندارد طلایی تشخیص، شناسایی خودِ باکتری در نمونه‌های بالینی است. پزشک نمونه خلط، یا مایع شستشوی برونش (که از طریق برونکوسکوپی و فرستادن لوله به داخل ریه به دست می‌آید) را به آزمایشگاه می‌فرستد. در آزمایشگاه از رنگ‌آمیزی‌های خاصی استفاده می‌شود. نوکاردیا یک باکتری “اسید-فست ضعیف” است. این ویژگی باعث می‌شود زیر میکروسکوپ با رنگ‌آمیزی‌های تغییریافته (Modified Kinyoun) به صورت رشته‌های نازک و شاخه‌دار قرمز رنگ دیده شود. کشت باکتری برای تأیید نهایی و بررسی حساسیت آنتی‌بیوتیکی ضروری است تا مشخص شود کدام دارو روی آن مؤثر است.

روش‌های درمان نوکاردیازیس ریوی

درمان نوکاردیازیس ریوی یک فرآیند طولانی و نیازمند مدیریت دقیق پزشکی است. برخلاف بسیاری از عفونت‌های باکتریایی معمولی که با یک دوره یک هفته‌ای آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند، درمان نوکاردیا نیازمند ماه‌ها مصرف دارو است. استراتژی کلی درمان بر پایه دو اصل استوار است: مهار رشد باکتری با دوز بالای دارو و جلوگیری از عود مجدد بیماری با ادامه درمان طولانی‌مدت.

در موارد شدید که بیمار دچار نارسایی تنفسی است یا عفونت به مغز گسترش یافته، بستری شدن در بیمارستان الزامی است. در این مرحله، داروها به صورت تزریقی (وریدی) تجویز می‌شوند تا غلظت آن‌ها در خون سریعاً بالا برود. تخلیه چرک نیز بخشی از روش‌های درمانی است. اگر آبسه بزرگی در ریه یا فضای پلور (آمپیم) تشکیل شده باشد که با دارو کوچک نشود، ممکن است نیاز به لوله‌گذاری یا جراحی برای تخلیه چرک باشد.

پزشکان همچنین باید همزمان با درمان عفونت، بیماری زمینه‌ای فرد را نیز مدیریت کنند. مثلاً اگر بیمار داروی سرکوب‌کننده ایمنی مصرف می‌کند، ممکن است پزشک دوز آن را موقتاً کاهش دهد تا سیستم ایمنی بدن بتواند در مبارزه با باکتری کمک کند. پیگیری مداوم با عکس‌برداری و آزمایش خون برای اطمینان از پاسخ به درمان و عدم عوارض دارویی بخشی جدایی‌ناپذیر از پروتکل درمانی است.

درمان دارویی نوکاردیازیس ریوی

سنگ بنای درمان دارویی نوکاردیازیس، ترکیبی از آنتی‌بیوتیک‌های سولفونامیدی است. داروی انتخابی و استاندارد جهانی برای اکثر موارد، کوتریموکسازول (TMP-SMX) است که ترکیبی از تری‌متوپریم و سولفامتوکسازول می‌باشد. این دارو توانایی نفوذ خوبی به بافت‌های بدن از جمله ریه و مغز دارد و معمولاً با دوز بالا تجویز می‌شود.

در موارد شدید، عفونت‌های منتشر (پخش شده در بدن) یا زمانی که بیمار نمی‌تواند کوتریموکسازول را تحمل کند (مثلاً به دلیل آلرژی به سولفا یا نارسایی کلیه)، پزشکان از رژیم‌های درمانی ترکیبی استفاده می‌کنند. این رژیم‌ها معمولاً شامل دو یا سه آنتی‌بیوتیک مختلف هستند تا از مقاومت باکتری جلوگیری کنند. داروهایی مانند آمیکاسین، ایمی‌پنم، مروپنم، سفتریاکسون و لینزولید از گزینه‌های جایگزین یا کمکی قدرتمند هستند.

لینزولید داروی خوراکی جدیدتری است که بسیار مؤثر است اما به دلیل هزینه بالا و عوارض جانبی (مانند کاهش پلاکت خون و آسیب عصبی در مصرف طولانی)، معمولاً برای موارد سخت و مقاوم نگه داشته می‌شود. مینوسیکلین نیز یک گزینه خوراکی دیگر برای موارد خفیف‌تر یا درمان نگهدارنده در افرادی است که به سولفا حساسیت دارند. انتخاب نهایی دارو باید بر اساس “تست حساسیت آنتی‌بیوتیکی” (Antibiogram) انجام شود که در آزمایشگاه روی باکتری کشت داده شده صورت می‌گیرد.

پیشگیری از نوکاردیازیس ریوی

پیشگیری مطلق از نوکاردیازیس دشوار است، زیرا باکتری عامل آن در خاکی که روی آن راه می‌رویم وجود دارد و حذف آن از طبیعت غیرممکن است. با این حال، می‌توان با اقداماتی ریسک ابتلا را به ویژه در افراد پرخطر کاهش داد. مهم‌ترین اصل پیشگیری، کاهش مواجهه با گرد و غبار است.

افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند (مثل گیرندگان پیوند عضو یا بیماران سرطانی) باید از فعالیت‌هایی که باعث تماس مستقیم با خاک می‌شود، پرهیز کنند. باغبانی، بیل زدن باغچه، کار در محل‌های ساخت‌وساز ساختمانی و کشاورزی برای این افراد پرخطر محسوب می‌شود. اگر انجام این کارها اجتناب‌ناپذیر است، استفاده از ماسک‌های تنفسی با فیلتر قوی (مانند N95)، پوشیدن دستکش و لباس‌های آستین بلند و شستشوی دقیق دست‌ها پس از کار ضروری است تا از استنشاق گرد و غبار یا ورود باکتری از طریق زخم‌های کوچک پوستی جلوگیری شود.

یک روش پیشگیری دارویی نیز وجود دارد. بسیاری از بیمارانی که پیوند عضو شده‌اند یا مبتلا به ایدز هستند، به طور روتین دوز پایین کوتریموکسازول را برای پیشگیری از یک نوع ذات‌الریه دیگر (پنوموسیستیس) مصرف می‌کنند. خوشبختانه این دارو همزمان از نوکاردیازیس نیز پیشگیری می‌کند. بنابراین، پایبندی دقیق به مصرف داروهای پروفیلاکسی (پیشگیرانه) که پزشک تجویز کرده، بهترین سپر دفاعی برای این بیماران است.

نام‌های دیگر بیماری نوکاردیازیس ریوی

در متون پزشکی و گزارش‌های پاتولوژی، ممکن است با نام‌های دیگری روبرو شوید که به این بیماری اشاره دارند. نام کلی بیماری “نوکاردیازیس” (Nocardiosis) است و وقتی ریه را درگیر می‌کند به آن “نوکاردیازیس ریوی” می‌گویند.

گاهی اوقات بیماری را با نام گونه خاص باکتری می‌شناسند، مثلاً “عفونت نوکاردیا آستروئیدس” یا “عفونت نوکاردیا برازیلینسیس” (که بیشتر فرم پوستی ایجاد می‌کند اما می‌تواند ریه را هم درگیر کند). در گذشته‌های دور و در طبقه‌بندی‌های قدیمی میکروبیولوژی، گاهی این باکتری‌ها را با قارچ‌ها اشتباه می‌گرفتند (به دلیل شکل رشته‌ای)، اما امروزه می‌دانیم که آن‌ها باکتری‌های اکتینومیست هستند. بنابراین نباید آن را با “اکتینومایکوزیس” اشتباه گرفت؛ اکتینومایکوزیس بیماری دیگری است که توسط باکتری‌های بی‌هوازی ایجاد می‌شود و علائم متفاوتی دارد، هرچند ظاهر میکروسکوپی مشابهی دارند.

تفاوت بیماری نوکاردیازیس ریوی در مردان و زنان

مطالعات اپیدمیولوژیک در سراسر جهان الگوی جالبی را در مورد نوکاردیازیس نشان می‌دهند: مردان بیشتر از زنان به این بیماری مبتلا می‌شوند. نسبت ابتلا در مردان به زنان معمولاً حدود ۲ به ۱ یا حتی ۳ به ۱ گزارش شده است. دلایل این تفاوت جنسیتی هنوز به طور کامل کشف نشده است، اما فرضیاتی وجود دارد.

یکی از دلایل احتمالی، عوامل شغلی و محیطی است. مردان به طور سنتی بیشتر در مشاغل فضای باز، کشاورزی، ساختمانی و محوطه‌سازی فعالیت دارند که مواجهه آن‌ها را با گرد و غبار خاک و نوکاردیا افزایش می‌دهد. فرضیه دیگر مربوط به هورمون‌هاست. تحقیقات روی حیوانات آزمایشگاهی نشان داده است که هورمون جنسی زنانه (استروژن) ممکن است اثر محافظتی در برابر رشد نوکاردیا داشته باشد، در حالی که این محافظت در مردان وجود ندارد.

با این حال، علائم بالینی، روش تشخیص و پاسخ به درمان در هر دو جنس یکسان است. زنان یائسه یا زنانی که نقص ایمنی شدید دارند، به اندازه مردان در معرض خطر هستند. پزشکان بدون توجه به جنسیت، پروتکل‌های درمانی مشابهی را برای همه بیماران اعمال می‌کنند.

درمان خانگی نوکاردیازیس ریوی

بسیار حیاتی است که بدانیم هیچ درمان خانگی، گیاهی یا سنتی قادر به کشتن باکتری نوکاردیا نیست. نوکاردیازیس یک عفونت مهاجم و خطرناک است که حتی با قوی‌ترین آنتی‌بیوتیک‌های شیمیایی نیز درمانش دشوار است. اتکا به درمان‌های خانگی به عنوان درمان اصلی می‌تواند منجر به انتشار عفونت به مغز و مرگ بیمار شود.

درمان‌های خانگی در این بیماری صرفاً نقش حمایتی دارند و باید در کنار درمان پزشکی انجام شوند. استراحت کافی در منزل به بدن اجازه می‌دهد انرژی خود را صرف ترمیم بافت‌های ریه کند. استفاده از دستگاه‌های رطوبت‌ساز (بخور سرد) در اتاق می‌تواند به نرم شدن ترشحات ریه و تخلیه راحت‌تر خلط‌ها کمک کند.

رعایت بهداشت محیط خانه برای جلوگیری از عفونت‌های ثانویه مهم است. از آنجا که این بیماران معمولاً سیستم ایمنی ضعیفی دارند، باید از نگهداری گل و گیاه طبیعی در اتاق خواب (به دلیل وجود خاک و قارچ) و تماس با حیوانات خانگی که ممکن است گرد و غبار را با خود به داخل بیاورند، خودداری کنند. مصرف دقیق و سر ساعت آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی در دوره نقاهت در منزل، مهم‌ترین وظیفه بیمار و خانواده است.

رژیم غذایی مناسب برای نوکاردیازیس ریوی

تغذیه نقش مهمی در حمایت از بدن طی دوره طولانی درمان دارد. بیماران مبتلا به نوکاردیازیس اغلب دچار کاهش وزن و تحلیل عضلانی می‌شوند. بنابراین، رژیم غذایی باید پرکالری و پرپروتئین باشد. مصرف گوشت پخته شده، تخم مرغ، حبوبات و لبنیات پاستوریزه به بازسازی سلول‌ها و تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند.

از آنجا که بیمار باید ماه‌ها آنتی‌بیوتیک مصرف کند، فلور طبیعی روده (باکتری‌های مفید) ممکن است آسیب ببیند و باعث اسهال یا مشکلات گوارشی شود. مصرف ماست‌های پروبیوتیک یا مکمل‌های پروبیوتیک (با مشورت پزشک) می‌تواند به حفظ تعادل گوارشی کمک کند. هیدراتاسیون یا نوشیدن آب فراوان بسیار مهم است، به خصوص برای بیمارانی که داروی کوتریموکسازول مصرف می‌کنند، زیرا این دارو می‌تواند در کلیه رسوب کند و سنگ بسازد؛ آب زیاد باعث دفع دارو و جلوگیری از آسیب کلیوی می‌شود.

برای بیماران با نقص ایمنی شدید (نوتروپنیک)، رعایت “رژیم غذایی با بار میکروبی کم” ضروری است. یعنی باید از مصرف سبزیجات خام، سالاد رستورانی، میوه با پوست، آجیل خام و هر چیزی که ممکن است آلودگی میکروبی داشته باشد، پرهیز کنند. تمام غذاها باید کاملاً مغزپخت باشند.

عوارض و خطرات نوکاردیازیس ریوی

ترسناک‌ترین عارضه نوکاردیازیس ریوی، انتشار عفونت از طریق جریان خون به سایر نقاط بدن (متاستاز عفونی) است. مقصد محبوب این باکتری، سیستم عصبی مرکزی است. حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد از بیماران مبتلا به نوکاردیازیس ریوی، دچار آبسه مغزی می‌شوند. آبسه‌های مغزی می‌توانند باعث سردرد، تشنج و علائم عصبی شوند و درمان آن‌ها بسیار دشوارتر و طولانی‌تر از عفونت ریه است. به همین دلیل، پزشکان اغلب برای هر بیماری که تشخیص نوکاردیازیس ریوی دارد، یک ام‌آر‌آی (MRI) مغز نیز تجویز می‌کنند تا از سلامت مغز مطمئن شوند، حتی اگر بیمار سردرد نداشته باشد.

عفونت همچنین می‌تواند به پوست (ایجاد توده‌ها و دمل‌های زیرپوستی)، کلیه‌ها، مفاصل و چشم گسترش یابد. در ریه، عفونت درمان نشده می‌تواند منجر به تخریب بافت ریه، تشکیل حفره‌های دائمی، فیبروز (سفت شدن ریه) و نارسایی مزمن تنفسی شود. عوارض جانبی داروها در طولانی‌مدت (مانند نارسایی کلیه یا سرکوب مغز استخوان ناشی از آنتی‌بیوتیک) نیز از خطراتی است که باید پایش شود.

نوکاردیازیس ریوی در کودکان و در دوران بارداری

نوکاردیازیس در کودکان نسبتاً نادر است، زیرا این بیماری معمولاً بیماری بزرگسالان با نقص ایمنی اکتسابی است. با این حال، کودکانی که نقص ایمنی مادرزادی دارند (مانند بیماری گرانولوماتوز مزمن – CGD) بسیار مستعد ابتلا به نوکاردیا هستند. در این کودکان، گلبول‌های سفید نمی‌توانند باکتری را بکشند. علائم در کودکان مشابه بزرگسالان است اما روند بیماری ممکن است سریع‌تر باشد.

در دوران بارداری، مدیریت نوکاردیازیس بسیار پیچیده است. از یک طرف بیماری جان مادر را تهدید می‌کند و از طرف دیگر، داروی اصلی (کوتریموکسازول) خطراتی برای جنین دارد. سولفونامیدها می‌توانند در سه ماهه اول باعث ناهنجاری شوند و در اواخر بارداری باعث زردی شدید نوزاد گردند. با این حال، به دلیل خطر مرگ مادر، درمان باید انجام شود. پزشکان معمولاً در صورت امکان از داروهای جایگزین ایمن‌تر استفاده می‌کنند یا با نظارت دقیق و سنجش خطر و فایده، داروهای اصلی را تجویز می‌کنند. درمان آبسه مغزی در بارداری چالش بزرگی است که نیاز به همکاری تیم تخصصی دارد.

طول درمان نوکاردیازیس ریوی چقدر است؟

یکی از ویژگی‌های بارز نوکاردیازیس، نیاز به درمان بسیار طولانی‌مدت است تا از “عود بیماری” جلوگیری شود. باکتری نوکاردیا می‌تواند در بدن پنهان شود و اگر درمان زود قطع شود، دوباره حمله می‌کند.

• برای بیمارانی که سیستم ایمنی سالمی دارند و فقط درگیری ریوی محدود دارند، درمان معمولاً ۶ ماه ادامه می‌یابد.

• برای بیماران با نقص ایمنی (مثل پیوند عضو) که نوکاردیازیس ریوی دارند، درمان ۶ تا ۱۲ ماه ضروری است.

• اگر عفونت به سیستم عصبی مرکزی (مغز) رسیده باشد، درمان باید حداقل ۱۲ ماه ادامه یابد.

• در بیماران مبتلا به ایدز یا کسانی که نقص ایمنی آن‌ها قابل درمان نیست، ممکن است نیاز به درمان نگهدارنده با دوز پایین تا پایان عمر باشد.

بیمار باید بداند که حتی اگر بعد از چند هفته حالش کاملاً خوب شد، نباید دارو را قطع کند. قطع خودسرانه دارو مساوی با بازگشت بیماری با قدرت بیشتر و مقاومت دارویی است.

گسترش به مغز: ارتباط خطرناک ریه و سیستم عصبی

همانطور که اشاره شد، نوکاردیا تمایل خاصی به بافت عصبی دارد (نروتروپیسم). مکانیسم دقیق اینکه چرا این باکتری خاک‌زی عاشق مغز انسان است هنوز کاملاً روشن نیست، اما این واقعیت بالینی وجود دارد که هر توده ریوی مشکوک در بیمار با نقص ایمنی، باید پزشک را نگران مغز کند. آبسه‌های مغزی ناشی از نوکاردیا می‌توانند متعدد باشند. گاهی اوقات اولین علامت بیماری، یک تشنج ناگهانی است و بعد در بررسی‌ها مشخص می‌شود که منشأ عفونت در ریه بوده اما بیمار متوجه سرفه‌های خفیف خود نشده است. تشخیص زودهنگام درگیری مغزی با MRI بسیار حیاتی است زیرا نفوذ دارو به داخل آبسه مغزی دشوار است و گاهی نیاز به جراحی مغز برای تخلیه آبسه می‌باشد.

---

جمع‌بندی

نوکاردیازیس ریوی عفونتی باکتریایی است که از طریق استنشاق گرد و غبار آلوده به باکتری نوکاردیا (موجود در خاک) ایجاد می‌شود. این بیماری عمدتاً افراد با سیستم ایمنی ضعیف (مانند بیماران پیوندی و سرطانی) را درگیر می‌کند و علائمی شبیه به سل یا ذات‌الریه دارد. تشخیص آن دشوار است و نیاز به آزمایش‌های دقیق میکروبیولوژی دارد. درمان اصلی استفاده طولانی‌مدت (چندین ماه) از آنتی‌بیوتیک‌های سولفونامیدی مانند کوتریموکسازول است. خطرناک‌ترین عارضه آن انتشار عفونت به مغز و ایجاد آبسه مغزی است. پیشگیری شامل استفاده از ماسک در زمان کار با خاک و رعایت اصول بهداشتی در افراد پرخطر است.