بیماری رینیت وازوموتور (Vasomotor Rhinitis)

رینیت وازوموتور (Vasomotor Rhinitis)؛ وقتی بینی بدون دلیل آبریزش دارد

رینیت وازوموتور که در دنیای پزشکی با نام «رینیت غیر آلرژیک» نیز شناخته می‌شود، یکی از بیماری‌های شایع و در عین حال گیج‌کننده دستگاه تنفسی فوقانی است که نوعی حساسیت تنفسی به وجود می‌آورند. تصور کنید بینی شما مانند یک سیستم تهویه مطبوع هوشمند عمل می‌کند؛ وظیفه آن گرم کردن، مرطوب کردن و تصفیه هوایی است که تنفس می‌کنید. برای انجام این کار، شبکه پیچیده‌ای از رگ‌های خونی در داخل بینی وجود دارد که منبسط و منقبض می‌شوند. در بیماری رینیت وازوموتور، سیستم عصبی کنترل‌کننده این رگ‌ها دچار اختلال می‌شود. انگار ترموستات بینی خراب شده است! رگ‌های خونی بیش از حد گشاد می‌شوند و غدد مخاطی بیش از حد ترشح می‌کنند، بدون اینکه هیچ ویروس یا عامل آلرژی‌زایی در کار باشد. این بیماری برخلاف آلرژی که سیستم ایمنی را درگیر می‌کند، یک مشکل در سیستم عصبی خودکار بینی است. میلیون‌ها نفر در جهان با این مشکل دست و پنجه نرم می‌کنند و اغلب فکر می‌کنند دچار یک سرماخوردگی همیشگی یا آلرژی درمان‌نشده هستند، در حالی که مشکل جای دیگری است.

نشانه های بیماری رینیت وازوموتور

تشخیص علائم رینیت وازوموتور کلید اصلی افتراق آن از سایر بیماری‌هاست. این بیماری معمولاً خود را با سه علامت کلاسیک نشان می‌دهد: گرفتگی بینی، آبریزش بینی و ترشحات پشت حلق. گرفتگی بینی یا احتقان در این بیماران حالت نوسانی دارد؛ یعنی ممکن است در طول روز بارها بینی باز و بسته شود یا گرفتگی از یک سوراخ بینی به سوراخ دیگر جابجا شود. این گرفتگی ناشی از تورم عروق خونی در بافت‌های داخلی بینی (شاخک‌ها) است که فضای تنفس را تنگ می‌کنند.

آبریزش بینی در رینیت وازوموتور ویژگی خاصی دارد؛ مایعی که از بینی خارج می‌شود معمولاً کاملاً شفاف، آبکی و رقیق است. برخلاف سینوزیت عفونی که ترشحات غلیظ و رنگی دارد، در اینجا بیمار دائماً نیاز به دستمال کاغذی دارد تا جلوی چکیدن مایع شفاف را بگیرد. ترشحات پشت حلق (Post-nasal drip) نیز بسیار آزاردهنده است. بیمار حس می‌کند که مخاط دائماً در پشت گلویش تجمع می‌یابد و او را مجبور به صاف کردن صدا یا سرفه کردن می‌کند.

اما مهم‌ترین بخش در نشانه‌شناسی این بیماری، «علائمی است که وجود ندارند». در رینیت وازوموتور، بیمار معمولاً دچار خارش بینی، خارش چشم، و اشک‌ریزش نمی‌شود. این تفاوت بزرگ با آلرژی است. در آلرژی، هیستامین باعث خارش شدید می‌شود، اما در رینیت وازوموتور خبری از هیستامین نیست. همچنین عطسه‌های پیاپی و قطاری که در آلرژی دیده می‌شود، در اینجا کمتر شایع است (هرچند ممکن است عطسه‌های تک‌موردی وجود داشته باشد). بنابراین، اگر آبریزش بینی دارید اما بینی‌تان نمی‌خارد و چشمانتان قرمز نیست، احتمالاً به رینیت وازوموتور مبتلا هستید. علائم معمولاً با تغییر دما، بوهای تند یا خوردن غذا تحریک می‌شوند و دائمی نیستند.

علت ابتلا به رینیت وازوموتور

علت دقیق رینیت وازوموتور هنوز به طور کامل کشف نشده است، اما پزشکان مکانیسم آن را به خوبی می‌شناسند. مشکل اصلی در عدم تعادل سیستم عصبی خودمختار (اتونوم) است. در بینی ما دو سیستم عصبی وجود دارد: سیستم سمپاتیک (که رگ‌ها را تنگ می‌کند و بینی را باز می‌کند) و سیستم پاراسمپاتیک (که رگ‌ها را گشاد می‌کند و باعث ترشح مخاط می‌شود). در افراد سالم، این دو سیستم در تعادل هستند. اما در بیماران مبتلا به رینیت وازوموتور، کفه ترازو به نفع سیستم پاراسمپاتیک سنگینی می‌کند.

این عدم تعادل باعث می‌شود که بینی نسبت به محرک‌های محیطی واکنشی اغراق‌آمیز نشان دهد. این محرک‌ها (Triggers) بسیار متنوع هستند. تغییرات آب و هوا یکی از مهم‌ترین آن‌هاست. ورود ناگهانی از محیط گرم به سرد (یا برعکس)، تغییر رطوبت یا فشار هوا می‌تواند باعث تورم فوری بینی شود. بوهای تند و مواد شیمیایی نیز محرک‌های قوی هستند؛ بوی عطر، دود سیگار، وایتکس، رنگ تازه یا حتی بوی تند ادویه‌جات می‌تواند پایانه‌های عصبی حساس بینی را تحریک کرده و باعث آبریزش شود.

عوامل هورمونی نیز نقش دارند. تغییرات هورمونی در دوران بلوغ، بارداری، قاعدگی یا مصرف داروهای ضدبارداری می‌تواند بر عروق بینی اثر بگذارد. استرس و هیجانات روحی نیز به دلیل تأثیر بر سیستم عصبی، می‌توانند باعث گرفتگی یا آبریزش بینی شوند. برخی داروها مانند داروهای فشار خون (بتا بلاکرها)، آسپرین و برخی داروهای آرام‌بخش نیز به عنوان عامل ایجاد کننده یا تشدید کننده شناخته شده‌اند. آسیب‌های فیزیکی به بینی در گذشته (مانند ضربه یا جراحی) نیز گاهی می‌تواند به اعصاب بینی آسیب زده و منجر به این حالت شود.

نحوه تشخیص رینیت وازوموتور

تشخیص رینیت وازوموتور در پزشکی اصطلاحاً «تشخیص با رد سایر علل» (Diagnosis of Exclusion) نامیده می‌شود. یعنی هیچ آزمایش خون یا عکس‌برداری خاصی وجود ندارد که مستقیماً نشان دهد شما این بیماری را دارید. پزشک ابتدا باید مطمئن شود که شما آلرژی، عفونت سینوسی یا پولیپ ندارید. این پروسه معمولاً با مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی (ENT) یا آلرژیست آغاز می‌شود.

اولین قدم، انجام تست‌های آلرژی است. پزشک با انجام تست پوستی (Skin Prick Test) یا آزمایش خون (IgE)، بررسی می‌کند که آیا بدن شما به عوامل شایع مثل گرده گیاهان، مایت گرد و غبار یا حیوانات خانگی واکنش نشان می‌دهد یا خیر. اگر تمام این تست‌ها منفی شد، یعنی سیستم ایمنی شما درگیر نیست و احتمال رینیت وازوموتور قوت می‌گیرد.

قدم بعدی، معاینه فیزیکی و آندوسکوپی بینی است. پزشک با وسیله‌ای دوربین‌دار داخل بینی را نگاه می‌کند. در رینیت وازوموتور، مخاط بینی معمولاً متورم و قرمز پررنگ است (برخلاف آلرژی که مخاط معمولاً رنگ‌برید و بنفش است). همچنین پزشک بررسی می‌کند که آیا انحراف تیغه بینی یا پولیپ وجود دارد که باعث انسداد شده باشد. بررسی تاریخچه بیمار بسیار مهم است؛ پزشک از شما می‌پرسد چه زمانی علائم شروع می‌شود؟ آیا با بوی عطر بدتر می‌شود؟ آیا با تغییر هوا آبریزش دارید؟ پاسخ به این سوالات، قطعات پازل تشخیص را کامل می‌کند. اگر عفونت و آلرژی رد شود و علائم با محرک‌های محیطی همخوانی داشته باشد، تشخیص رینیت وازوموتور گذاشته می‌شود.

روش‌های درمان رینیت وازوموتور

درمان رینیت وازوموتور بر خلاف عفونت‌ها که با یک دوره آنتی‌بیوتیک تمام می‌شوند، بیشتر بر پایه «مدیریت و کنترل» استوار است. هدف درمان، کاهش حساسیت اعصاب بینی و خشک کردن ترشحات است. استراتژی درمان شامل سه بخش است: پرهیز از محرک‌ها، درمان دارویی و در موارد شدید، جراحی.

پرهیز از محرک‌ها اولین و کم‌هزینه‌ترین روش است. اگر می‌دانید بوی عطر همکارتان یا دود سیگار باعث آبریزش بینی‌تان می‌شود، دوری از آن‌ها بهترین درمان است. استفاده از ماسک در محیط‌های آلوده یا هنگام استفاده از مواد شوینده می‌تواند کمک‌کننده باشد.

در مواردی که داروها پاسخگو نیستند و گرفتگی بینی زندگی فرد را مختل کرده است، روش‌های جراحی مطرح می‌شوند. یکی از روش‌ها، «کوچک کردن شاخک‌های بینی» (Turbinate Reduction) است. در این روش، جراح با استفاده از امواج رادیویی یا لیزر، حجم بافت‌های متورم داخل بینی را کم می‌کند تا راه هوایی باز شود. روش پیشرفته‌تر و جدیدتر، قطع عصب ویدیان (Vidian Neurectomy) یا فریز کردن عصب خلفی بینی است. در این روش، عصبی که مسئول دستور آبریزش و تورم است، قطع یا غیرفعال می‌شود. این روش معمولاً برای کسانی که آبریزش بینی شدید و غیرقابل کنترل دارند، معجزه می‌کند اما به عنوان خط آخر درمان در نظر گرفته می‌شود.

درمان دارویی رینیت وازوموتور

از آنجا که هیستامین در این بیماری نقشی ندارد، قرص‌های آنتی‌هیستامین معمولی (مثل ستیریزین یا لوراتادین) که برای آلرژی عالی هستند، در درمان رینیت وازوموتور تأثیر چندانی ندارند و فقط باعث خشکی دهان می‌شوند. در عوض، پزشکان از داروهای هدفمندتر استفاده می‌کنند.

موثرترین دارو برای کنترل آبریزش بینی در این بیماری، اسپری ایپراتروپیوم بروماید (Ipratropium Bromide) است. این دارو یک «آنتی‌کولینرژیک» است، یعنی دقیقاً سیستم عصبی پاراسمپاتیک را که بیش از حد فعال شده، بلوکه می‌کند و باعث خشک شدن فوری ترشحات بینی می‌شود. این اسپری برای گرفتگی بینی اثری ندارد اما برای کسانی که بینی‌شان چکه می‌کند، بسیار مفید است.

برای کنترل گرفتگی و تورم، اسپری‌های کورتیکواستروئید داخل بینی (مانند فلوتیکازون یا مومتازون) تجویز می‌شوند. این داروها التهاب کلی مخاط بینی را کاهش می‌دهند و باعث کوچک شدن شاخک‌ها می‌شوند. استفاده از آن‌ها باید مداوم باشد تا اثر کنند. اسپری‌های آنتی‌هیستامین موضعی (مانند آزلاستین) نیز وجود دارند. جالب اینجاست که اگرچه قرص‌های آنتی‌هیستامین اثر ندارند، اما فرم اسپری آن‌ها به دلیل داشتن خواص ضدالتهابی موضعی، می‌تواند در کاهش علائم رینیت وازوموتور مؤثر باشد. نکته مهم: از قطره‌های بازکننده بینی فوری (مثل نفازولین یا فنیل‌افرین) هرگز نباید بیش از ۳ روز استفاده کرد، زیرا باعث تشدید بیماری و ایجاد وابستگی دارویی می‌شوند.

پیشگیری از رینیت وازوموتور

پیشگیری از این بیماری به معنای «مدیریت محیط» است، زیرا عامل ژنتیکی یا عصبی داخلی قابل حذف نیست. شناسایی محرک‌های شخصی (تریگرها) مهم‌ترین گام است. یادداشت‌برداری روزانه می‌تواند کمک کند تا بفهمید چه چیزی باعث شروع علائم می‌شود.

برای پیشگیری از واکنش به تغییرات دما، پوشاندن بینی با شال‌گردن در هوای سرد زمستان می‌تواند کمک کند تا هوای تنفسی قبل از ورود به بینی گرم و مرطوب شود. در خانه، حفظ رطوبت متعادل (نه خیلی خشک و نه خیلی مرطوب) با استفاده از دستگاه بخور می‌تواند از تحریک مخاط جلوگیری کند. افرادی که به بوهای شیمیایی حساس هستند، باید از شوینده‌های بدون بو و طبیعی استفاده کنند و در بخش‌های فروش مواد شوینده یا عطر در فروشگاه‌ها توقف نکنند. مدیریت استرس از طریق ورزش و تکنیک‌های آرام‌سازی نیز می‌تواند فعالیت سیستم عصبی خودمختار را متعادل کرده و از حملات ناگهانی گرفتگی بینی جلوگیری کند.

درمان خانگی رینیت وازوموتور

درمان‌های خانگی می‌توانند مکمل بسیار خوبی برای درمان‌های پزشکی باشند و در موارد خفیف، حتی جایگزین آن‌ها شوند. مهم‌ترین و علمی‌ترین روش خانگی، شستشوی بینی با آب نمک (Nasal Irrigation) است. استفاده از سرم شستشو یا محلول‌های خانگی (آب جوشیده سرد شده + نمک بدون ید) به کمک قوری نتی (Neti pot) یا سرنگ، باعث می‌شود ترشحات غلیظ شسته شده و مخاط بینی مرطوب و تمیز شود. این کار همچنین ذرات محرک فیزیکی را از روی مخاط پاک می‌کند.

استفاده از دستگاه بخور سرد یا گرم (بسته به ترجیح بیمار) در اتاق خواب می‌تواند خشکی بینی را که باعث تحریک بیشتر می‌شود، برطرف کند. نوشیدن مایعات فراوان، به ویژه آب و دمنوش‌های گیاهی، به رقیق شدن ترشحات کمک می‌کند. بالا نگه داشتن سر هنگام خواب (استفاده از دو بالش) باعث می‌شود نیروی جاذبه خون را از سر دور کرده و تورم عروق بینی در شب کاهش یابد، که منجر به خواب راحت‌تر می‌شود. برخی افراد از استنشاق بخار دوش آب گرم نیز برای باز کردن موقتی گرفتگی بینی سود می‌برند.

رژیم غذایی مناسب برای رینیت وازوموتور

رژیم غذایی تأثیر مستقیمی بر نوع خاصی از این بیماری به نام «رینیت چشایی» (Gustatory Rhinitis) دارد. در بسیاری از بیماران، خوردن غذاهای تند و پرادویه (حاوی فلفل قرمز، کاری، خردل) بلافاصله باعث آبریزش بینی شدید می‌شود. این واکنش ناشی از تحریک عصب‌های حسی دهان و بینی توسط ماده‌ای به نام کپسایسین است. بنابراین، اولین توصیه غذایی، پرهیز یا محدود کردن غذاهای تند است.

غذاها و نوشیدنی‌های بسیار داغ (از نظر دما) نیز می‌توانند از طریق بخار خود باعث گشاد شدن عروق بینی شوند. الکل نیز یکی از گشادکننده‌های قوی عروق است و مصرف آن باعث تورم فوری مخاط بینی و گرفتگی شدید در بیماران مبتلا به رینیت وازوموتور می‌شود. برخی مواد نگهدارنده و افزودنی‌های غذایی نیز ممکن است در افراد حساس ایجاد واکنش کنند.

از سوی دیگر، مصرف غذاهای دارای خاصیت ضدالتهابی می‌تواند مفید باشد. زنجبیل، زردچوبه و چای سبز حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی هستند که به کاهش التهاب عمومی بدن کمک می‌کنند. ماهی‌های چرب (حاوی امگا ۳) و ویتامین C نیز برای سلامت مخاط تنفسی مفیدند. به طور کلی، یک رژیم غذایی متعادل و دوری از محرک‌های غذایی شناخته شده، بهترین استراتژی است.

تفاوت بیماری در مردان و زنان

رینیت وازوموتور در هر دو جنس دیده می‌شود، اما مطالعات نشان می‌دهد که زنان شیوع بالاتری از این بیماری را تجربه می‌کنند، به خصوص در سنین باروری. دلیل این امر تأثیر هورمون‌های جنسی زنانه (استروژن و پروژسترون) بر سیستم عصبی و عروقی است. استروژن باعث افزایش فعالیت سیستم پاراسمپاتیک و گشاد شدن رگ‌ها می‌شود.

بسیاری از زنان گزارش می‌دهند که علائم آن‌ها در زمان تخمک‌گذاری یا قبل از قاعدگی (PMS) تشدید می‌شود. همچنین پدیده‌ای به نام «رینیت ماه عسل» (Honeymoon Rhinitis) وجود دارد که در آن هیجان جنسی و فعالیت جنسی باعث گرفتگی بینی می‌شود؛ این حالت در هر دو جنس رخ می‌دهد اما به دلیل تغییرات عروقی، مکانیزم مشابهی با رینیت وازوموتور دارد. مردان معمولاً علائم ثابت‌تری دارند و کمتر تحت تأثیر نوسانات هورمونی قرار می‌گیرند، اما ممکن است بیشتر در معرض محرک‌های شغلی (مانند مواد شیمیایی صنعتی) باشند که باعث بروز بیماری می‌شود.

رینیت وازوموتور در کودکان و دوران بارداری

در کودکان، رینیت وازوموتور کمتر از بزرگسالان شایع است و اغلب با آلرژی یا بزرگی لوزه سوم اشتباه گرفته می‌شود. اگر کودکی تست آلرژی منفی داشت اما همیشه بینی گرفته‌ای دارد، باید به این بیماری مشکوک شد. در کودکان، مهم‌ترین عامل محرک معمولاً دود سیگار والدین یا آلودگی هواست. درمان در کودکان بیشتر بر پایه شستشو با آب نمک است و استفاده از اسپری‌های کورتونی باید با احتیاط و دوز پایین انجام شود.

در دوران بارداری، وضعیتی به نام «رینیت بارداری» (Pregnancy Rhinitis) بسیار شایع است که نوعی رینیت وازوموتور هورمونی محسوب می‌شود. افزایش شدید حجم خون در بارداری و سطح بالای استروژن باعث تورم شدید مخاط بینی می‌شود. این حالت معمولاً از ماه دوم بارداری شروع شده و تا دو هفته بعد از زایمان ادامه دارد. درمان در بارداری محدودیت دارد؛ قرص‌های ضد احتقان خوراکی ممنوع هستند. شستشوی بینی ایمن‌ترین روش است. اسپری‌های کورتونی بودزوناید (رده B) و نوارهای چسبی بازکننده بینی (Nasal Strips) برای کمک به تنفس در شب توصیه می‌شوند. مادران باردار باید بدانند که این وضعیت موقتی است و پس از زایمان برطرف می‌شود.

عوارض و خطرات رینیت وازوموتور

اگرچه رینیت وازوموتور خطر جانی ندارد، اما عوارض آن کیفیت زندگی را به شدت پایین می‌آورد. شایع‌ترین عارضه، سینوزیت مزمن است. وقتی بینی همیشه متورم و گرفته باشد، دهانه سینوس‌ها بسته می‌شود و ترشحات داخل آن‌ها گیر می‌افتد که منجر به عفونت ثانویه می‌شود.

اختلالات خواب یکی دیگر از عوارض جدی است. تنفس دهانی در شب باعث خروپف، خشکی شدید دهان و گلو، و بیدار شدن‌های مکرر می‌شود که نتیجه آن خستگی مزمن و خواب‌آلودگی در طول روز است. این مسئله می‌تواند تمرکز و کارایی فرد را کاهش دهد.

عفونت گوش میانی (به خصوص در کودکان) نیز می‌تواند رخ دهد، زیرا تورم بینی باعث اختلال در عملکرد شیپور استاش (لوله‌ای که گوش را به بینی وصل می‌کند) می‌شود. کاهش حس بویایی (آنوسمی) به دلیل التهاب مداوم و نرسیدن مولکول‌های بو به اعصاب بویایی، از دیگر عوارض است که لذت غذا خوردن را از بیمار می‌گیرد. همچنین استفاده نادرست و طولانی‌مدت از قطره‌های بازکننده بینی برای تسکین علائم، می‌تواند منجر به عارضه خطرناکی به نام «رینیت دارویی» شود که درمان آن بسیار دشوار است و ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.

طول درمان رینیت وازوموتور چقدر است؟

بیماران باید بدانند که رینیت وازوموتور یک بیماری مزمن است. این بیماری مانند سرماخوردگی نیست که پس از یک هفته خوب شود. در واقع، “درمان قطعی” که بیماری را برای همیشه ریشه‌کن کند، وجود ندارد (مگر در موارد خاص جراحی قطع عصب). هدف از درمان، “کنترل علائم” است.

با استفاده منظم از اسپری‌های تجویز شده، علائم معمولاً ظرف ۱ تا ۲ هفته کنترل می‌شوند. اما به محض قطع دارو یا مواجهه با محرک شدید، علائم ممکن است بازگردند. بسیاری از بیماران یاد می‌گیرند که چگونه با بیماری زندگی کنند؛ مثلاً فقط در فصولی که علائم بدتر می‌شود دارو مصرف کنند یا قبل از مواجهه با محرک (مثل غذا خوردن) از اسپری استفاده کنند. شدت بیماری با افزایش سن ممکن است تغییر کند؛ در برخی افراد با بالا رفتن سن و خشک شدن طبیعی مخاط، علائم آبریزش کمتر می‌شود، اما گرفتگی ممکن است باقی بماند.

اسم‌های دیگر بیماری رینیت وازوموتور

در منابع پزشکی و فارسی، ممکن است با نام‌های متعددی برای این بیماری روبرو شوید که همه به یک مفهوم اشاره دارند:

• رینیت غیر آلرژیک (Non-allergic Rhinitis): نام کلی و علمی برای گروهی از بیماری‌ها که رینیت وازوموتور مهم‌ترین آن‌هاست.

• رینیت ایدیوپاتیک (Idiopathic Rhinitis): به معنای رینیت با علت ناشناخته.

• رینیت ذاتی (Intrinsic Rhinitis): اشاره به اینکه علت بیماری درونی است نه بیرونی (مانند آلرژن‌ها).

• رینیت چشایی (Gustatory Rhinitis): زیرمجموعه‌ای از این بیماری که فقط با خوردن غذا تحریک می‌شود. دانستن این نام‌ها به شما کمک می‌کند تا هنگام مطالعه بروشور داروها یا جستجو در اینترنت، اطلاعات درست را پیدا کنید.

سندرم بینی اسکی‌بازان (Skier’s Nose)

یکی از زیرمجموعه‌های جالب و شایع رینیت وازوموتور، پدیده‌ای است که به «بینی اسکی‌بازان» معروف است. تقریباً همه ما تجربه کرده‌ایم که وقتی در هوای سرد زمستانی بیرون می‌رویم، بینی‌مان شروع به آبریزش می‌کند. این یک مکانیسم دفاعی طبیعی است؛ هوای سرد و خشک باعث می‌شود بینی برای گرم و مرطوب کردن آن، خون زیادی را به مخاط بفرستد و ترشحات را افزایش دهد. در بیماران رینیت وازوموتور، این واکنش بسیار شدیدتر است. حتی یک نسیم خنک یا باز کردن درب یخچال می‌تواند باعث آبریزش بینی شود. استفاده از ماسک یا شال برای گرم نگه داشتن هوای ورودی، بهترین راه مقابله با این پدیده است.

رینیت ناشی از عطر و بوهای شیمیایی

آیا تا به حال شده که وارد آسانسوری شوید که بوی عطر تندی می‌دهد و بلافاصله بینی‌تان بگیرد یا عطسه کنید؟ این آلرژی نیست! این «حساسیت شیمیایی» ناشی از رینیت وازوموتور است. مواد شیمیایی فرار (VOCs) موجود در عطرها، دود سیگار و شوینده‌ها مستقیماً پایانه‌های عصبی بینی را تحریک می‌کنند. برخلاف آلرژی که نیاز به زمان دارد تا پادتن تولید کند، این واکنش آنی است (در حد چند ثانیه). این نوع رینیت در محیط‌های کاری مدرن با تهویه نامناسب بسیار شایع است و به عنوان بخشی از «سندرم ساختمان بیمار» نیز شناخته می‌شود.

---

جمع‌بندی

رینیت وازوموتور یا رینیت غیر آلرژیک، اختلالی در سیستم عصبی بینی است که باعث گشاد شدن بیش از حد عروق و ترشح مخاط می‌شود، بدون اینکه پای حساسیت یا عفونتی در میان باشد. علائم اصلی شامل گرفتگی متناوب بینی، آبریزش شفاف و ترشحات پشت حلق است، در حالی که خارش و قرمزی چشم وجود ندارد. علت آن عدم تعادل سیستم عصبی خودمختار است که با محرک‌هایی مثل تغییر دما، بوی عطر، استرس و غذاهای تند فعال می‌شود. تشخیص با رد کردن آلرژی (تست منفی) انجام می‌شود. درمان شامل پرهیز از محرک‌ها، استفاده از اسپری ایپراتروپیوم (برای آبریزش) و اسپری‌های کورتونی (برای گرفتگی) است. اگرچه این بیماری مزمن است و درمان قطعی ندارد، اما با مدیریت صحیح محیط و دارو، می‌توان علائم را کنترل کرد و کیفیت زندگی را حفظ نمود.