بیماری بلوک شاخهای (Bundle Branch Block – BBB)
- بلوک شاخهای (Bundle Branch Block – BBB): راهنمای کامل، علائم و درمان
- اسمهای دیگر بیماری و انواع دستهبندی بلوک شاخهای
- علائم و نشانههای بیماری بلوک شاخهای
- علت ابتلا به بلوک شاخهای
- نحوه تشخیص بلوک شاخهای
- تفاوت بیماری بلوک شاخهای در مردان و زنان
- روشهای درمان بلوک شاخهای (پزشکی و ابزارها)
- درمان دارویی بلوک شاخهای
- عوارض و خطرات بلوک شاخهای
- پیشگیری از بلوک شاخهای
- بلوک شاخهای در کودکان و دوران بارداری
- رژیم غذایی و درمان خانگی بلوک شاخهای
- طول درمان بلوک شاخهای و آینده بیماران
- تفاوت بلوک شاخهای راست و چپ
بلوک شاخهای (Bundle Branch Block – BBB): راهنمای کامل، علائم و درمان
قلب انسان مانند یک سیستم الکتریکی پیچیده عمل میکند که برای هر بار تپیدن، نیاز به ارسال پیامهای الکتریکی دقیق دارد. این پیامها از یک مرکز فرماندهی در بالای قلب شروع میشوند و از طریق سیمکشیهای خاصی به حفرات پایینی قلب یا همان بطنها میرسند تا خون را به تمام بدن پمپاژ کنند. بیماری بلوک شاخهای یا BBB، اختلالی است که در این “سیمکشیهای الکتریکی” رخ میدهد. تصور کنید در یک بزرگراه دو بانده (یکی برای سمت راست و یکی برای سمت چپ)، یکی از باندها مسدود شود یا ترافیک در آن به کندی پیش برود؛ در این حالت، پیام الکتریکی با تأخیر به مقصد میرسد.
این بیماری به خودی خود همیشه خطرناک نیست، اما میتواند نشانهای از یک مشکل قلبی زمینهای جدیتر باشد. بلوک شاخهای بسته به اینکه کدام سمت از سیستم هدایتی قلب را درگیر کرده باشد، به دو دسته اصلی بلوک شاخهای راست (RBBB) و بلوک شاخهای چپ (LBBB) تقسیم میشود. درک این بیماری برای کسانی که در نوار قلبشان با این تشخیص روبرو شدهاند، بسیار حیاتی است تا بدانند چه زمانی باید نگران باشند و چه اقداماتی انجام دهند. در ادامه این مقاله، تمام زوایای این اختلال الکتریکی قلب را بررسی خواهیم کرد.
اسمهای دیگر بیماری و انواع دستهبندی بلوک شاخهای
بیماری بلوک شاخهای در متون پزشکی و گزارشهای بالینی ممکن است با نامهای تخصصیتری نیز دیده شود که اشاره به محل دقیق یا شدت انسداد دارد. نام اصلی و عمومی آن “باندل برنچ بلاک” است که ترجمه فارسی آن “بلوک شاخهای دستهای” یا به سادگی “بلوک شاخهای” میباشد. اما پزشکان برای دقت بیشتر، از اصطلاحات دیگری نیز استفاده میکنند که دانستن آنها به درک بهتر گزارشهای پزشکی کمک میکند. یکی از این نامها “تأخیر در هدایت داخل بطنی” است. این نام به ماهیت بیماری اشاره دارد، زیرا در واقع پیام الکتریکی کاملاً قطع نمیشود، بلکه با تأخیر از مسیرهای فرعی عبور میکند.
علاوه بر نام کلی، این بیماری بر اساس اینکه کدام “شاخه” درگیر است، نامهای اختصاصی دارد. اگر سیمکشی سمت راست قلب دچار مشکل شود، به آن “بلوک شاخهای راست” یا RBBB میگویند و اگر سمت چپ درگیر باشد، “بلوک شاخهای چپ” یا LBBB نامیده میشود. همچنین یک دستهبندی مهم دیگر بر اساس شدت گرفتگی وجود دارد: “بلوک کامل” و “بلوک ناقص”. در بلوک ناقص، پیام الکتریکی فقط کمی کند میشود اما مسیر اصلی کاملاً بسته نیست، در حالی که در بلوک کامل، پیام مجبور است کاملاً مسیر خود را تغییر دهد. گاهی اوقات نیز ممکن است با اصطلاحاتی مانند “همیبلاک” (Hemiblock) یا “بلوک فاسیکولار” مواجه شوید؛ اینها زیرمجموعههایی از بلوک شاخهای چپ هستند که در آن تنها نیمی از شاخه چپ دچار اختلال شده است. شناخت این نامها به بیمار کمک میکند تا در گفتگو با پزشک متخصص قلب، درک دقیقتری از وضعیت خود داشته باشد و بداند که همه این اصطلاحات به اختلال در سیستم سیمکشی قلب اشاره دارند.
علائم و نشانههای بیماری بلوک شاخهای
یکی از ویژگیهای عجیب و فریبنده بلوک شاخهای این است که در بسیاری از افراد، هیچگونه علامت ظاهری ایجاد نمیکند. در واقع، اکثر افراد مبتلا به این عارضه کاملاً احساس سلامتی میکنند و تنها زمانی متوجه بیماری خود میشوند که برای دلیل دیگری (مانند چکاپ سالانه یا قبل از یک عمل جراحی) نوار قلب میگیرند. دلیل این بیعلامتی این است که حتی با وجود تأخیر در ارسال پیام، قلب همچنان به تپش خود ادامه میدهد و خون را پمپاژ میکند، فقط کمی هماهنگی میلیثانیهای بین دیوارههای قلب تغییر میکند که فرد آن را حس نمیکند.
با این حال، اگر علائم ظاهر شوند، معمولاً به دلیل کند شدن بیش از حد ضربان قلب (برادیکاردی) یا ناتوانی قلب در پمپاژ موثر خون در هنگام فعالیت است. شایعترین علامتی که باید جدی گرفته شود، غش کردن (سنکوپ) یا احساس سبکی سر ناگهانی است. این اتفاق زمانی میافتد که سیستم هدایتی قلب دچار مکث میشود و خون کافی به مغز نمیرسد. احساس تپش قلب نامنظم یا جا افتادن یک ضربان نیز میتواند از دیگر نشانهها باشد. در موارد شدیدتر که بلوک شاخهای با نارسایی قلبی همراه است، فرد ممکن است دچار تنگی نفس، خستگی زودرس در هنگام ورزش یا تورم در پاها شود. باید توجه داشت که بسیاری از این علائم ناشی از خودِ بلوک شاخهای نیستند، بلکه ناشی از بیماری زمینهای (مانند گرفتگی عروق یا فشار خون) هستند که باعث ایجاد بلوک شده است. بنابراین، هرگونه تغییر در توانایی ورزش کردن یا احساس گیجی باید توسط پزشک بررسی شود.
علت ابتلا به بلوک شاخهای
دلایل ایجاد بلوک شاخهای در سمت راست و چپ قلب معمولاً متفاوت هستند و ریشه در ساختار و فیزیولوژی قلب دارند. بلوک شاخهای راست (RBBB) لزوماً نشانه بیماری قلبی نیست و حتی میتواند در افراد کاملاً سالم و ورزشکاران نیز دیده شود. با این حال، علل شایع آن شامل بیماریهای ریوی (مانند آمبولی ریه یا بیماری انسدادی مزمن ریه)، سوراخهای مادرزادی بین دهلیزها (ASD) و یا جراحیهای قبلی روی قلب است. هر چیزی که باعث فشار بر سمت راست قلب شود، میتواند این سیمکشی را تحت تأثیر قرار دهد.
در مقابل، بلوک شاخهای چپ (LBBB) تقریباً همیشه نشاندهنده یک مشکل ساختاری در قلب است و به ندرت در افراد با قلب کاملاً سالم دیده میشود. شایعترین علت آن، بیماری عروق کرونر و سکتههای قلبی (حتی سکتههای خاموش گذشته) است که باعث تشکیل بافت اسکار در مسیر هدایتی میشود. فشار خون بالای طولانیمدت که باعث ضخیم شدن دیواره عضلانی قلب شده باشد، نیز یکی دیگر از علل اصلی است. عفونتهای ویروسی عضله قلب (میوکاردیت) و بیماریهای دریچهای (مانند تنگی دریچه آئورت) نیز میتوانند به سیستم هدایتی آسیب برسانند. در برخی موارد، با افزایش سن، سیستم هدایتی قلب دچار فرسودگی و فیبروز (سفت شدن) میشود که به آن بیماری لِنِگر (Lenègre’s disease) میگویند و میتواند منجر به هر دو نوع بلوک شود. دانستن علت اصلی بسیار مهم است، زیرا درمان بر اساس عامل ایجادکننده تعیین میشود.
نحوه تشخیص بلوک شاخهای
تشخیص بلوک شاخهای یکی از سادهترین و سریعترین فرآیندها در پزشکی قلب و عروق است. ابزار طلایی و اصلی برای این کار، نوار قلب (ECG) است. نوار قلب فعالیت الکتریکی قلب را به صورت امواج روی کاغذ ثبت میکند. پزشکان با نگاه کردن به شکل و عرض موجی به نام “کمپلکس QRS” میتوانند بلافاصله تشخیص دهند که آیا بلوک وجود دارد یا خیر. در حالت طبیعی، پیام الکتریکی با سرعت زیادی بطنها را طی میکند و موج QRS باریک است؛ اما در بلوک شاخهای، چون پیام مسیر طولانیتری را طی میکند، زمان بیشتری میبرد و در نتیجه موج QRS روی کاغذ پهنتر میشود (بیشتر از ۱۲۰ میلیثانیه).
علاوه بر نوار قلب، پزشک برای یافتن علت اصلی و بررسی ساختار قلب، معمولاً اکوکاردیوگرافی (سونوگرافی قلب) را تجویز میکند. در اکوکاردیوگرافی میتوان ضخامت دیوارهها، عملکرد دریچهها و قدرت پمپاژ قلب را مشاهده کرد. این تست مشخص میکند که آیا بلوک ناشی از یک سکته قدیمی است یا ضخیم شدن قلب. در موارد پیچیدهتر، ممکن است تست ورزش یا هولتر مانیتورینگ (دستگاه ضبط نوار قلب ۲۴ ساعته) تجویز شود تا مشخص گردد آیا این بلوک در تمام طول روز وجود دارد یا فقط گاهی اتفاق میافتد و آیا باعث کندی شدید ضربان قلب میشود یا خیر. تشخیص دقیق نوع بلوک (چپ یا راست) بسیار مهم است زیرا رویکرد درمانی و پیگیریهای بعدی برای هر کدام متفاوت خواهد بود.
تفاوت بیماری بلوک شاخهای در مردان و زنان
مطالعات پزشکی نشان میدهند که تفاوتهای قابل توجهی در شیوع و عوارض بلوک شاخهای بین زنان و مردان وجود دارد. به طور کلی، بلوک شاخهای راست در مردان شایعتر از زنان است. این مسئله ممکن است به دلیل تفاوتهای آناتومیک یا شیوع بیشتر بیماریهای ریوی و عروقی خاص در مردان باشد. در مقابل، بلوک شاخهای چپ که وضعیت جدیتری محسوب میشود، در هر دو جنس با افزایش سن شیوع پیدا میکند، اما نحوه بروز و پیامدهای آن میتواند متفاوت باشد.
در زنان، بلوک شاخهای چپ گاهی اوقات بدون وجود تنگی عروق کرونر (رگهای اصلی قلب) رخ میدهد و بیشتر به دلیل فشار خون بالا یا کاردیومیوپاتیهای غیر ایسکمیک (ضعف عضله قلب بدون گرفتگی رگ) است. مطالعاتی وجود دارد که نشان میدهد زنانی که مبتلا به بلوک شاخهای چپ هستند، در مقایسه با مردان مبتلا به همین عارضه، ممکن است پاسخ بهتری به برخی درمانهای خاص مانند “درمان همگامسازی قلبی” (CRT) بدهند. با این حال، تشخیص بیماری عروق کرونر در زنانی که دارای بلوک شاخهای چپ هستند دشوارتر است، زیرا این بلوک در نوار قلب تغییراتی ایجاد میکند که میتواند علائم سکته قلبی را بپوشاند و تشخیص را برای پزشکان چالشبرانگیزتر کند. بنابراین، زنان با این شرایط نیاز به پیگیریهای دقیقتر و گاهی تصویربرداریهای پیشرفتهتر دارند.
روشهای درمان بلوک شاخهای (پزشکی و ابزارها)
مهمترین نکته در درمان بلوک شاخهای این است که خودِ “بلوک” معمولاً نیازی به درمان مستقیم ندارد، مگر اینکه علائم شدیدی ایجاد کند. استراتژی اصلی درمان، مدیریت بیماری زمینهای است که باعث ایجاد بلوک شده است. اگر فشار خون بالا عامل آن است، باید با دارو کنترل شود. اگر نارسایی قلبی وجود دارد، درمان استاندارد نارسایی قلبی اجرا میشود. در واقع هیچ قرص یا دارویی وجود ندارد که بتواند سیمکشی قطع شده یا آسیبدیده قلب را ترمیم کند و هدایت را به حالت اول برگرداند.
با این حال، در شرایطی که بلوک شاخهای باعث کندی شدید ضربان قلب شود یا هر دو شاخه (چپ و راست) همزمان درگیر شوند و خطر ایست قلبی ایجاد کنند، درمان اصلی استفاده از ضربانساز (Pacemaker) است. این دستگاه کوچک زیر پوست کاشته میشود و سیمهای آن به قلب میروند تا در صورت توقف انتقال پیام، بلافاصله ضربان را ایجاد کنند. نوع پیشرفتهتری از درمان برای کسانی که همزمان نارسایی قلبی و بلوک شاخهای چپ دارند، استفاده از دستگاه CRT (درمان همگامسازی قلبی) است. در این بیماران، دیوارههای چپ و راست قلب ناهماهنگ منقبض میشوند. دستگاه CRT با داشتن سه سیم، همزمان به هر دو بطن فرمان میدهد و باعث میشود قلب دوباره به صورت هماهنگ و قوی پمپاژ کند. این روش میتواند کیفیت زندگی بیماران را به طرز چشمگیری بهبود بخشد.
درمان دارویی بلوک شاخهای
همانطور که گفته شد، داروی اختصاصی برای “رفع” بلوک شاخهای وجود ندارد، اما درمان دارویی نقش حیاتی در جلوگیری از بدتر شدن وضعیت و مدیریت بیماریهای همراه ایفا میکند. تمرکز پزشکان بر تجویز داروهایی است که فشار روی قلب را کم کنند و از پیشرفت آسیب به سیستم هدایتی جلوگیری نمایند. داروهای کنترل فشار خون مانند مهارکنندههای ACE (مثل انالاپریل) یا مسدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین (مانند لوزارتان) بسیار رایج هستند زیرا با کاهش فشار، از ضخیم شدن بیشتر عضله قلب جلوگیری میکنند.
در تجویز داروها برای این بیماران یک نکته بسیار ظریف و مهم وجود دارد: برخی از داروهای قلبی که ضربان قلب را کند میکنند، ممکن است برای افراد مبتلا به بلوک شاخهای خطرناک باشند. دستهای از داروها به نام “بتا بلاکرها” (مثل متوپرولول یا بیزوپرولول) که برای نارسایی قلبی بسیار مفید هستند، باید در این بیماران با احتیاط و نظارت دقیق شروع شوند، زیرا ممکن است هدایت الکتریکی را کندتر کنند. پزشک متخصص با تنظیم دقیق دوز داروها، تعادلی بین حفاظت از قلب و حفظ ضربان مناسب ایجاد میکند. بنابراین، بیماران هرگز نباید دوز داروهای خود را بدون مشورت تغییر دهند یا داروهای قلبی اطرافیان خود را مصرف کنند.
عوارض و خطرات بلوک شاخهای
اگرچه بسیاری از افراد با بلوک شاخهای سالها زندگی سالمی دارند، اما این وضعیت میتواند خطراتی را به همراه داشته باشد. مهمترین خطر، پیشرفت بیماری به سمت “بلوک کامل قلبی” است. در این حالت، پیامهای الکتریکی از دهلیز به بطن اصلاً منتقل نمیشوند و ضربان قلب به شدت افت میکند (مثلاً به ۳۰ ضربه در دقیقه یا کمتر میرسد) که میتواند منجر به ایست قلبی یا غش کردنهای خطرناک شود. این عارضه بیشتر در کسانی دیده میشود که بیماریهای قلبی پیشرفتهتری دارند.
خطر دیگر، مربوط به ناهماهنگی در انقباض قلب است (بهویژه در بلوک شاخهای چپ). وقتی دیوارههای قلب همزمان منقبض نمیشوند، بازدهی قلب کاهش مییابد و به مرور زمان میتواند منجر به نارسایی قلبی یا تشدید آن شود. همچنین، وجود بلوک شاخهای چپ در نوار قلب، تشخیص سکتههای قلبی جدید را برای پزشکان دشوار میکند. یعنی اگر فردی که LBBB دارد دچار درد سینه شود، نوار قلب او ممکن است تغییرات معمول سکته را نشان ندهد و این مسئله میتواند درمان اورژانسی را با تأخیر مواجه کند. به همین دلیل، این بیماران در صورت بروز درد سینه باید سریعتر از دیگران مورد ارزیابیهای پیشرفته آزمایشگاهی قرار گیرند.
پیشگیری از بلوک شاخهای
از آنجایی که اکثر موارد بلوک شاخهای ناشی از بیماریهای قلبی اکتسابی است، پیشگیری از آن در واقع همان پیشگیری از بیماریهای قلبی است. کنترل دقیق عوامل خطر مانند فشار خون بالا، دیابت و کلسترول بالا اولین و مهمترین گام است. فشار خون بالا دشمن اصلی سیستم هدایتی قلب است، زیرا با ایجاد فشار مکانیکی روی بافتهای قلب، باعث کشیدگی و آسیب به رشتههای عصبی ظریف آن میشود.
سیگار نکشیدن یکی دیگر از ارکان پیشگیری است. مواد سمی موجود در سیگار مستقیماً به لایه داخلی عروق آسیب میرساند و خطر تنگی عروق کرونر را افزایش میدهد که یکی از علل اصلی بلوک شاخهای چپ است. ورزش منظم و حفظ وزن ایدهآل نیز با بهبود گردش خون و کاهش فشار روی قلب، از فرسودگی زودرس سیستم الکتریکی جلوگیری میکند. برای کسانی که سابقه خانوادگی بیماریهای هدایتی قلب دارند، چکاپهای منظم قلبی میتواند به شناسایی زودهنگام تغییرات و شروع درمانهای محافظتی کمک کند تا از آسیب بیشتر به شاخههای هدایتی جلوگیری شود.
بلوک شاخهای در کودکان و دوران بارداری
مشاهده بلوک شاخهای در کودکان نسبتاً نادر است و علل آن با بزرگسالان تفاوت دارد. در کودکان، این عارضه معمولاً ناشی از بیماریهای قلبی مادرزادی است. به عنوان مثال، کودکانی که با سوراخ بین دهلیزی (ASD) متولد میشوند یا تحت جراحی برای اصلاح تترالوژی فالوت قرار میگیرند، بسیار مستعد ابتلا به بلوک شاخهای راست (RBBB) هستند. در اکثر موارد، این بلوک در کودکان خوشخیم است و مشکلی در فعالیتهای روزمره یا ورزش آنها ایجاد نمیکند، اما نیاز به پیگیری سالانه توسط متخصص قلب کودکان دارد تا از عملکرد صحیح قلب اطمینان حاصل شود.
در دوران بارداری، اگر زن باردار قلب سالمی داشته باشد و بلوک شاخهای (معمولاً نوع راست) به صورت اتفاقی کشف شود، معمولاً جای نگرانی نیست و خطری برای مادر یا جنین ندارد. اما اگر بلوک شاخهای چپ وجود داشته باشد، چون احتمال وجود بیماری ساختاری قلب بالاست، بارداری باید تحت نظر متخصص قلب و زنان به عنوان “بارداری پرخطر” مدیریت شود. تغییرات فیزیولوژیک بارداری مانند افزایش حجم خون و ضربان قلب میتواند فشار بیشتری به سیستم هدایتی وارد کند. با این حال، با مراقبت صحیح، اکثر زنان مبتلا میتوانند بارداری و زایمان ایمنی داشته باشند.
رژیم غذایی و درمان خانگی بلوک شاخهای
درمان خانگی یا رژیم غذایی نمیتواند مسیر مسدود شده الکتریکی را باز کند، اما میتواند محیطی فراهم کند که قلب با کمترین فشار کار کند. رژیم غذایی دوستدار قلب، شامل کاهش مصرف سدیم (نمک) است. نمک باعث احتباس آب و افزایش فشار خون میشود که دشمن مستقیم بیماران مبتلا به اختلالات هدایتی است. مصرف چربیهای اشباع شده و ترانس باید به حداقل برسد و جای خود را به چربیهای سالم مانند روغن زیتون، مغزیجات و ماهی (امگا ۳) بدهد.
از نظر سبک زندگی، مدیریت استرس بسیار مهم است. استرس و اضطراب باعث ترشح هورمونهایی میشود که ضربان قلب را بالا برده و بار کاری سیستم الکتریکی را افزایش میدهند. تکنیکهای آرامسازی، مدیتیشن و خواب کافی به ثبات ریتم قلب کمک میکنند. همچنین بیماران باید مراقب مصرف مکملهای گیاهی و دارویی باشند؛ برخی گیاهان دارویی یا مکملهای انرژیزا میتوانند حاوی مواد محرکی باشند که باعث آریتمی شده و وضعیت بلوک شاخهای را پیچیدهتر کنند. همواره پیش از مصرف هرگونه مکمل با پزشک مشورت کنید.
طول درمان بلوک شاخهای و آینده بیماران
بلوک شاخهای معمولاً یک وضعیت مزمن است، به این معنی که “خوب نمیشود” و تا پایان عمر با فرد باقی میماند. طول درمان در اینجا به معنای مدت زمان مدیریت بیماری است که مادامالعمر میباشد. البته استثناهایی وجود دارد؛ مثلاً اگر بلوک ناشی از یک التهاب موقت (میوکاردیت) یا مصرف یک داروی خاص باشد، ممکن است با رفع آن عامل، بلوک نیز برطرف شود. اما در اکثر موارد که ناشی از اسکار یا فرسودگی بافتی است، دائمی خواهد بود.
آینده بیماران کاملاً بستگی به بیماری زمینهای دارد. فردی که بلوک شاخهای راست دارد و قلبش از نظر ساختاری سالم است، طول عمری دقیقاً مشابه افراد عادی خواهد داشت. اما در فردی با بلوک شاخهای چپ و نارسایی قلبی، نیاز به مراقبتهای ویژه و دستگاههای کمک قلبی است. با پیشرفتهای تکنولوژی، به خصوص دستگاههای CRT و باتریهای قلبی هوشمند، حتی بیماران با بلوکهای پیشرفته نیز میتوانند زندگی طولانی و فعالی داشته باشند. کلید موفقیت، مراجعه منظم به پزشک و پایبندی به درمان بیماریهای زمینهای است.
تفاوت بلوک شاخهای راست و چپ
درک تفاوت بین بلوک شاخهای راست (RBBB) و چپ (LBBB) بسیار حیاتی است زیرا پیامدهای پزشکی آنها کاملاً متفاوت است. شاخه راست قلب وظیفه پیامرسانی به بطن راست را دارد که خون را به ریهها میفرستد (فشار پایین)، در حالی که شاخه چپ مسئول بطن چپ است که خون را به کل بدن پمپاژ میکند (فشار بالا). به همین دلیل، سیستم چپ ضخیمتر و حیاتیتر است. بلوک سمت راست اغلب یک یافته اتفاقی و کمخطر است و گاهی تنها نشانه یک تغییر جزئی در ریهها یا قفسه سینه است.
در مقابل، بلوک شاخهای چپ همواره به عنوان یک نشانگر بیماری قلبی در نظر گرفته میشود مگر اینکه خلاف آن ثابت شود. وجود LBBB الگوی انقباض بطن چپ را به هم میریزد و باعث میشود دیواره بین بطنی به شکلی غیرطبیعی حرکت کند. این موضوع در درازمدت میتواند خود عامل ایجاد نارسایی قلبی باشد. از دیدگاه پزشکی، وقتی بیماری با درد قفسه سینه به اورژانس مراجعه میکند، اگر نوار قلب او بلوک شاخهای چپ جدید را نشان دهد، پزشکان آن را معادل سکته قلبی حاد در نظر گرفته و اقدامات فوری انجام میدهند، در حالی که بلوک راست چنین حساسیتی ندارد.
جمعبندی
بیماری بلوک شاخهای (BBB) یک اختلال در سیستم سیمکشی قلب است که باعث تأخیر در انتقال پیامهای الکتریکی به بطنها میشود. این بیماری به دو نوع اصلی راست و چپ تقسیم میشود که نوع چپ آن معمولاً جدیتر و مرتبط با بیماریهای ساختاری قلب است. اگرچه بسیاری از بیماران هیچ علامتی ندارند، اما علائمی مانند غش کردن باید جدی گرفته شود. تشخیص این عارضه به سادگی با یک نوار قلب امکانپذیر است. درمان اصلی بر مدیریت بیماریهای زمینهای مانند فشار خون و نارسایی قلبی متمرکز است و در موارد شدید، استفاده از باتری قلب (پیسمیکر) ضروری میشود. با رعایت سبک زندگی سالم و پیگیریهای پزشکی، افراد مبتلا میتوانند زندگی طبیعی و طولانی داشته باشند.