بیماری آتلکتازی مزمن (Chronic Atelectasis)
- آتلکتازی مزمن (Chronic Atelectasis)؛ وقتی بخشی از ریه خاموش میشود
- اسم های دیگر بیماری آتلکتازی
- نشانه های بیماری آتلکتازی مزمن
- علت ابتلا به بیماری آتلکتازی مزمن
- نحوه تشخیص بیماری آتلکتازی مزمن
- تفاوت بیماری آتلکتازی مزمن در مردان و زنان
- روش های درمان دارویی آتلکتازی مزمن
- درمان خانگی و فیزیوتراپی تنفسی
- رژیم غذایی مناسب برای بیماری آتلکتازی مزمن
- عوارض و خطرات بیماری آتلکتازی مزمن
- پیشگیری از بیماری آتلکتازی مزمن
- آتلکتازی مزمن در کودکان و دوران بارداری
- تفاوت آتلکتازی حاد و مزمن
- طول درمان بیماری آتلکتازی مزمن چقدر است
آتلکتازی مزمن (Chronic Atelectasis)؛ وقتی بخشی از ریه خاموش میشود
آتلکتازی مزمن وضعیتی است که در آن بخشی از ریه یا تمام یک لوب ریوی دچار روی هم خوابیدگی (کلاپس) میشود و این حالت برای مدت طولانی ادامه مییابد. در حالت طبیعی، ریههای ما از میلیونها کیسه هوایی کوچک به نام “آلوئول” تشکیل شدهاند که مانند بادکنکهای ریز پر از هوا هستند و وظیفه انتقال اکسیژن به خون را بر عهده دارند. در بیماری آتلکتازی، این کیسههای هوایی هوای خود را از دست داده، خالی و چروکیده میشوند. در نتیجه، آن بخش از ریه دیگر قادر به انجام وظیفه تنفسی خود نیست. تفاوت اصلی نوع مزمن با نوع حاد (که معمولاً پس از جراحی رخ میدهد) در این است که نوع مزمن به تدریج ایجاد شده و برای هفتهها، ماهها یا حتی سالها باقی میماند و به نوعی بیماری مزمن ریوی تبدیل میشود.
این بیماری معمولاً به خودی خود یک بیماری مستقل نیست، بلکه نشانهای از یک مشکل زمینهای دیگر است که باعث انسداد راههای هوایی یا فشار بر بافت ریه شده است. در آتلکتازی مزمن، بافت ریه ممکن است دچار تغییرات ساختاری شود. اگر ریه برای مدت طولانی روی هم خوابیده باقی بماند، خطر عفونت، تخریب بافت و ایجاد بافت اسکار (فیبروز) افزایش مییابد که میتواند آسیب را غیرقابل بازگشت کند. درک این بیماری برای بیمارانی که با مشکلات تنفسی طولانیمدت دست و پنجه نرم میکنند، بسیار حیاتی است زیرا تشخیص و درمان علت اصلی میتواند از نارسایی تنفسی جدی جلوگیری کند.
اسم های دیگر بیماری آتلکتازی
در متون پزشکی و گزارشهای رادیولوژی، ممکن است با نامهای مختلفی برای توصیف این وضعیت روبرو شوید. نام علمی و جهانی آن “Atelectasis” است که از واژههای یونانی به معنای “اتساع ناقص” گرفته شده است. در زبان فارسی، اصطلاح “روی هم خوابیدن ریه” یا “کلاپس ریه” (Lung Collapse) بسیار رایج است، هرچند کلاپس ریه گاهی برای بیماری دیگری به نام پنوموتوراکس نیز استفاده میشود، اما مکانیسم آنها متفاوت است (در پنوموتوراکس هوا در خارج ریه جمع میشود، در آتلکتازی داخل ریه خالی میشود).
یکی از فرمهای خاص و معروف آتلکتازی مزمن، سندرم لوب میانی (Middle Lobe Syndrome) است. این نامگذاری به این دلیل است که لوب میانی ریه راست به دلیل آناتومی خاص خود، بیشتر مستعد انسداد و روی هم خوابیدن طولانیمدت است. نام دیگری که در موارد ناشی از آزبستوزیس دیده میشود، “آتلکتازی گرد” (Rounded Atelectasis) است که در آن بخشی از ریه به صورت گرد و تودهمانند روی هم میخوابد و گاهی با تومور اشتباه گرفته میشود.
همچنین اصطلاحاتی مانند “آتلکتازی جذبی” (Resorptive Atelectasis) که اشاره به مکانیسم تخلیه هوا دارد، یا “آتلکتازی انسدادی” که به علت بیماری اشاره میکند، در پروندههای تخصصی دیده میشود. شناخت این نامها به بیمار کمک میکند تا درک بهتری از تشخیص پزشک داشته باشد و بداند که همه این واژهها به یک مفهوم واحد اشاره دارند: بخشی از ریه که دیگر پر از هوا نمیشود و عملکرد خود را از دست داده است.
نشانه های بیماری آتلکتازی مزمن
علائم آتلکتازی مزمن اغلب بسیار موذیانه و فریبنده هستند. برخلاف نوع حاد که با تنگی نفس ناگهانی و شدید ظاهر میشود، نوع مزمن ممکن است به آرامی پیشرفت کند و بدن به تدریج با کاهش ظرفیت ریه سازگار شود. به همین دلیل، بسیاری از بیماران ممکن است در ابتدا هیچ علامت مشخصی نداشته باشند و بیماری آنها به صورت تصادفی در یک عکسبرداری پزشکی کشف شود. با این حال، با پیشرفت بیماری و درگیر شدن بخش بزرگتری از ریه، علائم ظاهر میشوند.
شایعترین علامت، تنگی نفس تدریجی است. بیمار ممکن است متوجه شود که تواناییاش برای ورزش کردن یا بالا رفتن از پلهها نسبت به گذشته کاهش یافته است. سرفه مزمن یکی دیگر از نشانههای کلیدی است. این سرفه ممکن است خشک باشد یا اگر عفونت زمینهای وجود داشته باشد، با خلط همراه شود. در واقع، یکی از تظاهرات شایع آتلکتازی مزمن، عفونتهای مکرر ریوی (مانند ذاتالریه) در یک نقطه خاص از ریه است. یعنی بیمار بارها دچار سینهپهلو میشود و هر بار همان قسمت ریه درگیر است.
درد قفسه سینه نیز ممکن است وجود داشته باشد، اما معمولاً شدید نیست و بیشتر به صورت یک حس سنگینی یا ناراحتی مبهم در سمت درگیر احساس میشود. تبهای خفیف و تکرارشونده، خستگی مفرط و در موارد پیشرفته که سطح اکسیژن خون پایین میآید، سیانوز (کبودی لبها و ناخنها) نیز ممکن است رخ دهد. اگر آتلکتازی ناشی از تومور باشد، علائمی مثل کاهش وزن و خلط خونی نیز به تابلو بالینی اضافه میشود.
علت ابتلا به بیماری آتلکتازی مزمن
علل ایجاد آتلکتازی مزمن را میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد: انسدادی و غیرانسدادی. در نوع انسدادی که شایعترین علت است، یک مانع فیزیکی جلوی ورود هوا به بخشی از ریه را میگیرد. هوای باقیمانده در آن بخش توسط خون جذب میشود و چون هوای جدیدی جایگزین نمیگردد، آن قسمت مثل بادکنک خالی میشود. تومورهای ریه (خوشخیم یا بدخیم) یکی از مهمترین علل انسداد مزمن در بزرگسالان هستند که به تدریج راه هوایی را میبندند.
جسم خارجی که سالها پیش وارد ریه شده و تشخیص داده نشده است (بیشتر در کودکان یا افراد مسن)، میتواند باعث آتلکتازی مزمن شود. همچنین، بیماریهایی که باعث تولید مخاط غلیظ میشوند، مانند فیبروز کیستیک یا برونشکتازی، میتوانند باعث ایجاد “پلاگهای مخاطی” سفت و چسبناک شوند که راه هوایی را برای مدت طولانی مسدود میکنند. تورم غدد لنفاوی در قفسه سینه (مثلاً ناشی از سل) نیز میتواند از بیرون به مجاری هوایی فشار آورده و آنها را ببندد.
در نوع غیرانسدادی، مشکل از بسته شدن لوله تنفسی نیست، بلکه فشاری از بیرون به بافت ریه وارد میشود. وجود مایع زیاد در فضای دور ریه (افیوژن پلورال) یا تومورهای بزرگ قفسه سینه میتوانند ریه را فشرده کنند. همچنین، نوع خاصی به نام “آتلکتازی سیکاتریس” (Cicatrization) وجود دارد که در آن بافت ریه به دلیل بیماریهایی مثل سل یا فیبروز ریوی، دچار اسکار و جمعشدگی میشود و خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد. سندرم لوب میانی نیز اغلب به دلیل تنگی مجرای این لوب خاص به دلیل التهابهای مزمن رخ میدهد.
نحوه تشخیص بیماری آتلکتازی مزمن
تشخیص آتلکتازی مزمن نیازمند تصویربرداری پزشکی است، زیرا معاینه بالینی به تنهایی کافی نیست. پزشک ابتدا با گوشی پزشکی به صدای ریه گوش میدهد؛ در ناحیه درگیر، صدای تنفس کاهش یافته یا اصلاً شنیده نمیشود و ممکن است صدای ماتی در هنگام دق کردن قفسه سینه وجود داشته باشد. اما برای تأیید تشخیص، رادیولوژی قفسه سینه (X-ray) اولین قدم است. در عکس ساده، ناحیه آتلکتازی به صورت یک سایه سفید دیده میشود و ممکن است انحراف نای یا قلب به سمت ناحیه آسیبدیده دیده شود.
استاندارد طلایی و دقیقترین روش تشخیص، سیتی اسکن (CT Scan) قفسه سینه است. سیتی اسکن میتواند محل دقیق، اندازه و حتی علت آتلکتازی (مانند وجود تومور، جسم خارجی یا مایع) را نشان دهد. در آتلکتازی گرد، سیتی اسکن نمای خاصی شبیه به “دنباله ستارهدار” نشان میدهد که رگهای خونی به سمت توده کشیده شدهاند.
برای بررسی علت انسداد، پزشک ممکن است “برونکوسکوپی” انجام دهد. در این روش، یک لوله باریک دوربیندار از طریق بینی یا دهان وارد مجاری هوایی میشود تا پزشک بتواند مستقیماً داخل برونشها را ببیند. اگر تومور یا جسم خارجی وجود داشته باشد، در همان لحظه قابل مشاهده و نمونهبرداری (بیوپسی) است. آزمایش خلط و تستهای عملکرد ریه (اسپیرومتری) نیز برای ارزیابی عفونت و میزان کاهش ظرفیت تنفسی انجام میشوند.
تفاوت بیماری آتلکتازی مزمن در مردان و زنان
آتلکتازی مزمن به خودی خود بیماری نیست که وابستگی جنسیتی مستقیم داشته باشد، اما علل زمینهای آن ممکن است در مردان و زنان متفاوت باشد. به عنوان مثال، “آتلکتازی گرد” که ناشی از بیماریهای پرده جنب است، در مردان شیوع بسیار بیشتری دارد. دلیل این امر این است که علت اصلی این نوع آتلکتازی، مواجهه با گرد و غبار آزبست است و مردان به دلیل اشتغال بیشتر در صنایع سنگین، معدن و ساختمانسازی، بیشتر در معرض آزبست بودهاند.
از سوی دیگر، زنان ممکن است بیشتر مستعد انواع خاصی از آتلکتازی ناشی از بیماریهای خودایمنی یا نوع خاصی از سرطانهای ریه (آدنوکارسینوم) باشند که در غیرسیگاریها شایعتر است. همچنین، سندرم لوب میانی (نوع خاصی از آتلکتازی مزمن) در زنان مسن کمی شایعتر گزارش شده است، هرچند دلیل قطعی آن مشخص نیست.
تفاوت دیگر در آناتومی قفسه سینه و الگوی تنفسی است. در دوران بارداری، زنان با فشار رحم بر دیافراگم مواجه هستند که میتواند ریسک آتلکتازیهای فشاری قسمتهای پایین ریه را افزایش دهد. با این حال، اصول کلی تشخیص و درمان در هر دو جنس یکسان است و تفاوتها بیشتر مربوط به شناسایی عامل اولیه ایجادکننده بیماری میباشد.
روش های درمان دارویی آتلکتازی مزمن
درمان دارویی آتلکتازی مزمن بر رفع علت زمینهای و پاکسازی ترشحات متمرکز است. اگر علت بیماری عفونت باکتریایی باشد (که معمولاً در آتلکتازیهای طولانیمدت رخ میدهد)، پزشک یک دوره آنتیبیوتیک تجویز میکند. انتخاب آنتیبیوتیک بر اساس کشت خلط و نوع باکتری انجام میشود.
برای بیمارانی که تجمع مخاط غلیظ باعث انسداد شده است (مانند بیماران سیاوپیدی یا فیبروز کیستیک)، از داروهای “موکولیتیک” (رقیقکننده خلط) مانند ان-استیلسیستئین یا گایفنزین استفاده میشود. این داروها ساختار شیمیایی مخاط را میشکنند و باعث میشوند خلط رقیقتر شده و راحتتر با سرفه خارج شود. همچنین استفاده از اسپریهای “برونشودیلاتور” (گشادکننده برونش) مانند سالبوتامول یا ایپراتروپیوم میتواند به باز شدن مجاری هوایی و بهبود جریان هوا کمک کند.
در مواردی که آتلکتازی ناشی از تومورهای سرطانی باشد، شیمیدرمانی یا درمانهای هدفمند دارویی برای کوچک کردن تومور و برداشتن فشار از روی راه هوایی استفاده میشود. اگر التهاب شدید در مجاری هوایی وجود داشته باشد، کورتیکواستروئیدهای استنشاقی یا خوراکی ممکن است برای کاهش ورم و باز شدن مسیر تنفسی تجویز شوند.
درمان خانگی و فیزیوتراپی تنفسی
درمانهای خانگی و فیزیکی نقش بسیار مهمی در باز کردن ریه در آتلکتازی دارند، به خصوص اگر علت آن تجمع ترشحات باشد. یکی از مؤثرترین روشها، فیزیوتراپی قفسه سینه است. این کار شامل ضربه زدن ریتمیک به پشت قفسه سینه (پرکاشن) و لرزاندن آن است تا خلطهای چسبیده به دیوارهها جدا شوند. استفاده از دستگاههای کوچک خانگی مانند “اسپیرومتر انگیزشی” بسیار توصیه میشود. در این روش، بیمار تلاش میکند تا با تنفس عمیق، توپهای داخل دستگاه را بالا ببرد که این کار به باز شدن کیسههای هوایی کمک میکند.
“تخلیه وضعیتی” (Postural Drainage) تکنیک دیگری است که در خانه قابل انجام است. در این روش، بیمار در وضعیتهای خاصی دراز میکشد (مثلاً سر پایینتر از بدن) تا جاذبه زمین به خروج ترشحات از لوبهای درگیر ریه کمک کند. هیدراتاسیون یا نوشیدن آب فراوان یکی از سادهترین و مهمترین درمانهای خانگی است؛ آب کافی باعث رقیق شدن مخاط میشود.
تمرینات “سرفه مؤثر” نیز باید آموزش داده شود. به جای سرفههای کوتاه و بیاثر، بیمار یاد میگیرد که چگونه یک نفس عمیق بکشد و با یک بازدم قوی و کنترل شده، خلط را از عمق ریه خارج کند. استفاده از بخور گرم یا دوش آب گرم نیز میتواند به مرطوب شدن راههای هوایی و تسهیل تنفس کمک کند. البته تمام این روشها باید با مشورت پزشک انجام شود، زیرا در برخی موارد (مانند وجود جسم خارجی) ممکن است مناسب نباشند.
رژیم غذایی مناسب برای بیماری آتلکتازی مزمن
تغذیه مناسب سوخت لازم برای عضلات تنفسی را فراهم میکند و به ترمیم بافتها کمک مینماید. بیماران مبتلا به مشکلات مزمن ریوی، انرژی بیشتری برای تنفس مصرف میکنند. بنابراین، رژیم غذایی باید کالری و پروتئین کافی داشته باشد تا از تحلیل رفتن عضلات جلوگیری شود. پروتئینهای باکیفیت مانند مرغ، ماهی، تخممرغ و لبنیات برای بازسازی بافتها و تقویت سیستم ایمنی ضروری هستند.
مصرف مایعات فراوان (آب، آبمیوههای طبیعی، سوپ) رکن اصلی تغذیه در این بیماران است. کمآبی بدن باعث غلیظ و چسبناک شدن ترشحات ریوی میشود که انسداد را بدتر میکند. میوهها و سبزیجات سرشار از آنتیاکسیدان (ویتامین C و E) میتوانند به کاهش التهاب در ریه کمک کنند.
از سوی دیگر، برخی غذاها باید محدود شوند. غذاهای نفاخ (مانند کلم، لوبیا، نوشابههای گازدار) میتوانند باعث نفخ معده و فشار به دیافراگم شوند که تنفس را برای بیمار سختتر میکند. همچنین مصرف لبنیات پرچرب در برخی افراد ممکن است احساس غلظت بزاق و مخاط را افزایش دهد؛ در این صورت میتوان از لبنیات کمچرب استفاده کرد. وعدههای غذایی کوچک و متعدد (۵ تا ۶ بار در روز) به جای وعدههای حجیم، از فشار به قفسه سینه پس از غذا جلوگیری میکند.
عوارض و خطرات بیماری آتلکتازی مزمن
آتلکتازی مزمن اگر درمان نشود، میتواند منجر به عوارض جدی و دائمی شود. یکی از مهمترین خطرات، “عفونتهای مکرر” است. مخاطی که در بخش کلاپس شده ریه گیر میافتد، محیطی عالی برای رشد باکتریهاست و باعث ذاتالریههای پیدرپی میشود که هر بار آسیب بیشتری به ریه میزند. این عفونتها میتوانند به آبسه ریه (تجمع چرک) تبدیل شوند که درمان آن دشوار است.
“برونشکتازی” یکی دیگر از عوارض درازمدت است. در این حالت، مجاری هوایی در ناحیه آسیبدیده به طور دائمی گشاد و تخریب میشوند و دیگر به حالت طبیعی برنمیگردند. این بخش از ریه تبدیل به کانونی برای عفونتهای همیشگی میشود. نارسایی تنفسی و افت سطح اکسیژن خون (هیپوکسی) در مواردی که بخش بزرگی از ریه درگیر است، رخ میدهد و میتواند به ارگانهای حیاتی مثل قلب و مغز آسیب بزند.
در موارد شدید و طولانیمدت، فشار خون شریان ریوی افزایش مییابد که منجر به نارسایی سمت راست قلب (کور پولمونال) میشود. اگر آتلکتازی ناشی از سرطان تشخیص داده نشده باشد، تأخیر در درمان میتواند باعث گسترش سرطان (متاستاز) شود. بنابراین، هرگونه سایه مشکوک و پایدار در ریه باید جدی گرفته شود.
پیشگیری از بیماری آتلکتازی مزمن
پیشگیری از آتلکتازی مزمن عمدتاً بر مدیریت عوامل خطرزا متمرکز است. برای افراد سیگاری، ترک سیگار مهمترین اقدام است. سیگار باعث افزایش ترشحات، فلج شدن مژکهای تنفسی و افزایش خطر تومور میشود که همگی عوامل اصلی آتلکتازی هستند. درمان به موقع و کامل عفونتهای تنفسی نیز از انسداد مجاری توسط خلط جلوگیری میکند.
برای افرادی که بیماریهای مزمن ریوی دارند، انجام منظم فیزیوتراپی تنفسی و استفاده از اسپیرومتر انگیزشی میتواند از روی هم خوابیدن ریه پیشگیری کند. در بیمارانی که تحت عمل جراحی شکم یا قفسه سینه قرار میگیرند، تنفس عمیق، سرفه کردن و راه رفتن زود هنگام پس از عمل، کلید پیشگیری از تبدیل آتلکتازی حادِ بعد از عمل به نوع مزمن است.
جلوگیری از استنشاق اجسام خارجی (به ویژه در کودکان و سالمندان با مشکلات بلع) با احتیاط در خوردن و مراقبت از کودکان امکانپذیر است. در محیطهای شغلی، رعایت ایمنی و استفاده از ماسک برای جلوگیری از ورود ذرات آسیبزا (مثل آزبست و سیلیس) که باعث فیبروز و آتلکتازی میشوند، ضروری است.
آتلکتازی مزمن در کودکان و دوران بارداری
در کودکان، آتلکتازی مزمن اغلب ناشی از دو علت اصلی است: ورود جسم خارجی (مانند تکه اسباببازی یا آجیل) که تشخیص داده نشده، یا بیماری فیبروز کیستیک که مخاط غلیظ تولید میکند. همچنین ناهنجاریهای مادرزادی غضروفهای برونش یا فشارهای عروقی نیز میتوانند علت باشند. علائم در کودکان ممکن است شامل خسخس سینه مداوم، سرفههایی که خوب نمیشوند و عدم وزنگیری مناسب باشد. درمان در کودکان نیازمند دقت بالا و اغلب انجام برونکوسکوپی برای خارج کردن جسم خارجی یا ترشحات است.
در دوران بارداری، بزرگ شدن رحم باعث بالا رفتن دیافراگم و فشار به ریهها میشود. این وضعیت میتواند زمینه را برای ایجاد آتلکتازی در قسمتهای پایینی ریه فراهم کند، به خصوص اگر مادر استراحت مطلق باشد. اگرچه این حالت معمولاً پس از زایمان برطرف میشود، اما اگر مادر بیماری زمینهای داشته باشد، ممکن است مزمن شود. زنان باردار باید تشویق شوند که تمرینات تنفسی انجام دهند و به پهلو بخوابند تا فشار از روی ریهها برداشته شود. هرگونه تنگی نفس غیرعادی در بارداری باید بررسی شود تا از عدم وجود لخته خون (آمبولی) یا مشکلات ریوی جدی اطمینان حاصل گردد.
تفاوت آتلکتازی حاد و مزمن
درک تفاوت بین این دو حالت برای تشخیص و درمان بسیار مهم است. آتلکتازی حاد یک رویداد ناگهانی است که بسیار شایع است، به خصوص پس از جراحیهای بیهوشی عمومی. در این حالت، کیسههای هوایی به سرعت تخلیه میشوند و بیمار دچار افت ناگهانی اکسیژن و تب خفیف میشود. این وضعیت معمولاً با تنفس عمیق و فیزیوتراپی به سرعت (ظرف چند روز) برطرف میشود و بافت ریه آسیب دائمی نمیبیند.
در مقابل، آتلکتازی مزمن یک فرآیند طولانی و آهسته است. ریه به مرور زمان جمع میشود و اغلب نشاندهنده یک پاتولوژی جدیتر مثل تومور یا تنگی ساختاری است. در نوع مزمن، خطر تخریب بافت ریه (فیبروز و برونشکتازی) وجود دارد و درمان آن دشوارتر و زمانبرتر است. در حالی که نوع حاد معمولاً برگشتپذیر است، نوع مزمن ممکن است منجر به از دست رفتن دائمی عملکرد بخشی از ریه شود و گاهی نیاز به جراحی برای برداشتن لوب آسیبدیده (لوبکتومی) پیدا میکند.
طول درمان بیماری آتلکتازی مزمن چقدر است
طول درمان آتلکتازی مزمن کاملاً وابسته به علت و شدت آن است و عدد ثابتی ندارد. اگر علت بیماری یک پلاک مخاطی باشد، با انجام فیزیوتراپی و برونکوسکوپی ممکن است ظرف چند هفته برطرف شود و ریه دوباره باز شود. اگر عفونت علت باشد، دوره درمان آنتیبیوتیکی ممکن است ۲ تا ۴ هفته یا بیشتر طول بکشد.
اما اگر علت انسداد تومور باشد، درمان شامل جراحی، شیمیدرمانی یا رادیوتراپی است که ماهها طول میکشد. در مواردی که آتلکتازی منجر به فیبروز و اسکار دائمی شده باشد (آتلکتازی سیکاتریس)، متاسفانه بافت ریه هرگز به حالت اول برنمیگردد و درمان بر مدیریت علائم و جلوگیری از عفونت متمرکز میشود که یک پروسه مادامالعمر است.
در برخی موارد نادر سندرم لوب میانی، اگر درمانهای دارویی پاسخ ندهند و عفونتهای مکرر زندگی بیمار را مختل کند، جراحی برای برداشتن آن قسمت از ریه انجام میشود. پس از جراحی، دوره نقاهت چند هفتهای وجود دارد، اما مشکل اصلی برطرف میشود. نکته مهم این است که هر چه آتلکتازی مزمن زودتر تشخیص داده شود، شانس بازگشت ریه به حالت طبیعی بیشتر است؛ ریهای که ماهها خوابیده باشد، سختتر باز میشود.
جمعبندی
آتلکتازی مزمن وضعیتی است که در آن بخشی از ریه برای مدت طولانی دچار کلاپس یا روی هم خوابیدگی میشود و هوای خود را از دست میدهد. این بیماری اغلب نشانهای از یک انسداد زمینهای مانند تومور، جسم خارجی یا ترشحات غلیظ است، اما میتواند ناشی از فشار خارجی یا اسکارهای بافتی نیز باشد. علائم آن شامل تنگی نفس تدریجی، سرفه مزمن و عفونتهای مکرر ریوی در یک ناحیه ثابت است. تشخیص قطعی با استفاده از سیتی اسکن و گاهی برونکوسکوپی انجام میشود.
درمان بر رفع عامل انسداد (مانند خارج کردن مخاط یا تومور) و باز کردن مجدد ریه با استفاده از فیزیوتراپی تنفسی و داروها متمرکز است. اگرچه نوع حاد آن سریع بهبود مییابد، اما نوع مزمن در صورت عدم درمان میتواند منجر به آسیب دائمی ریه (مانند برونشکتازی) و نارسایی تنفسی شود. ترک سیگار، تمرینات تنفسی عمیق و درمان سریع عفونتها، ارکان اصلی پیشگیری و مدیریت این بیماری هستند.